Bazı malzemeler yığın hâlinde beklerken kendiliğinden ısınır: içerideki yavaş tepkimeler ısı üretir, yığın bu ısıyı dışarı veremez ve sıcaklık artar. Açık stok sahalarında yangın çoğu zaman böyle başlıyor — bir kıvılcım olmadan, içeriden.
Isı neden birikiyor?
Yığın hâlindeki bazı malzemelerde yavaş tepkimeler sürekli az miktarda ısı üretir. Küçük bir yığında bu ısı çevreye dağılır. Yığın büyüdükçe merkezden yüzeye olan mesafe artar ve ısı dışarı çıkamaz hâle gelir; merkezdeki sıcaklık yükselir. Belirli bir noktadan sonra süreç hızlanır ve tutuşma gerçekleşir.
Belirleyici olan üç şey: yığının büyüklüğü, malzemenin nemi ve yığının ne kadar süre bekletildiği. Üçü de yönetilebilir değişkenler.
Sprinklerin sınırı
Açık bir stok sahasında sprinkler kurmak zaten uygulanabilir değil; tavan yok, sıcak akım birikmiyor. Ancak kapalı bir stok holünde bile bu senaryo sprinkleri zorluyor, çünkü yangın kütlenin derinliğinde ilerliyor ve yüzeye dökülen su oraya ulaşmıyor.
Bu yüzden korumanın merkezinde yığın yönetimi ve sıcaklık izleme bulunuyor. Sprinkler, varsa, çevredeki kapalı yapılarda anlamlı oluyor.
İzleme ve yönetim
Uygulanabilir önlemler şunlar:
- Yığın büyüklüğüne üst sınır koymak ve yığınlar arasında mesafe bırakmak.
- Stok devir süresini kısaltmak: uzun bekleyen yığın riskli yığındır.
- Yığın içi sıcaklığı belirli noktalardan ölçmek ve kayda geçmek.
- Sıcaklık artışı görülen yığını dağıtmak ve soğutmak.
Dördü de teknik bir sistem gerektirmiyor; gerektirdiği şey düzen ve kayıt.
Müdahale planı
Isınmış bir yığına su vermek çoğu zaman doğru ilk hareket değil; yığının açılıp dağıtılması gerekiyor. Bu iş ekipman ve alan istiyor. Hangi ekipmanla, nereye dağıtılacağının önceden belirlenmiş olması, olay anında zaman kazandırıyor.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Yığın boyutu | Üst sınır belirlenir | Ölçülen boyut |
| Bekleme süresi | Stok devri sorulur | Ortalama süre |
| Sıcaklık ölçümü | Nokta ve sıklık | Ölçüm kaydı |
| Dağıtma planı | Ekipman ve alan | Plan durumu |
| Çevre yapılar | Sprinkler kalemleri | Ölçülen değerler |
Planlama
Yığın ölçümleri sahanın çalışma düzenine göre yürütülüyor. Çevredeki kapalı yapıların kontrolü aynı ziyarette tamamlanıyor.
Şırnak tesisiniz için süreç adımlarını lineer ısı algılama, hidrant sistemleri sayfalarında yazdık.
Merkez, Cizre ve Silopi aynı Güneydoğu turunda gruplanıyor. Yerinde ölçüm planlamak için: Şırnak için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. Şırnak için dönüşü aynı gün yapıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Yığın kendiliğinden nasıl ısınıyor?
İçerideki yavaş tepkimeler sürekli az miktarda ısı üretir. Yığın büyüdükçe merkezden yüzeye mesafe artar, ısı dışarı çıkamaz ve merkezdeki sıcaklık yükselir.
Hangi değişkenler belirleyici?
Yığının büyüklüğü, malzemenin nemi ve ne kadar süre bekletildiği. Üçü de yönetilebilir.
Sprinkler bu yangını durdurur mu?
Açık sahada zaten uygulanabilir değil. Kapalı bir stok holünde bile yangın kütlenin derinliğinde ilerlediği için yüzeye dökülen su oraya ulaşmıyor.
Ne yapılmalı?
Yığın büyüklüğüne üst sınır koymak, yığınlar arası mesafe bırakmak, stok devir süresini kısaltmak ve yığın içi sıcaklığı belirli noktalardan ölçüp kayda geçmek.
Isınan yığına su verilir mi?
Çoğu zaman doğru ilk hareket değil; yığının açılıp dağıtılması gerekiyor. Hangi ekipmanla ve nereye dağıtılacağı önceden belirlenmiş olmalı.