FM-200 tüpü iki durumda dolum ister: sistem boşaldığında ve periyodik tartımda kayıp eşiği aşıldığında. İki durumda da işin kritik yanı gazın kendisi değil, sürecin bütünüdür — sökme, taşıma, dolum, tartım ve yeniden devreye alma zincirinin herhangi bir halkası atlanırsa sistem "dolu" görünür ama güvence vermez. Bu zinciri uçtan uca tek elden yürütüyoruz.
FM-200, kimyasal adıyla HFC-227ea, sıvılaştırılmış hâlde depolanan ve azotla basınçlandırılan bir halokarbon söndürücüdür. Dolum talebi bize iki yoldan gelir: ya sistem bir yangında veya yanlışlıkla boşalmıştır ya da periyodik bakımdaki tartım, gaz miktarının eşiğin altına düştüğünü göstermiştir. Sayfanın konusu bu sürecin kendisidir; sistemin altı aylık ve yıllık kontrolleri için gazlı söndürme bakımı sayfasına bakın.
Hangi Durumda Dolum Gerekir?
| Durum | Ne yapılır | Aciliyet |
|---|---|---|
| Sistem boşaldı (yangın/kaza) | Tüpler sökülür, dolum + boşalma kontrolü + devreye alma birlikte yürür | Yüksek — mahal korumasız |
| Tartımda %5 ağırlık kaybı | Kaçak kaynağı aranır (valf, hortum, rekor), tüp doldurulur | Planlı — bakım bulgusuna bağlanır |
| Basınçta %10 kayıp (sıcaklık düzeltmeli) | Azot takviyesi tek başına yetmez; gaz miktarı tartımla doğrulanır | Planlı |
| Hidrostatik test süresi doldu | Gaz geri kazanılır, gövde test edilir, ardından dolum yapılır | Takvimli — teste bağlı |
Eşik değerlerin dayanağı ve tartımın neden manometreden güvenilir olduğu tüp dolumu ve hidrostatik test sayfasında ayrıntılı anlatılır.
Dolum Süreci Nasıl İşler?
Türkiye'de basınçlı kap dolumu serbest bir iş değildir: SGM-2015/2 tebliği Madde 6, dolumun yalnızca Dolum Yeterlilik Belgesi olan tesislerde yapılmasına izin verir. Biz de fiili gaz şarjını bu belgeye sahip dolum tesisinde yaptırır; keşif, sökme, emniyete alma, nakliye, dolum sonrası tartım doğrulaması, montaj ve devreye almayı kendi ekibimizle yürütürüz. Sizin açınızdan fark şudur: tesisle siz değil biz muhatap oluruz, sorumluluk zinciri tek firmada kalır ve işin sonunda tek rapor alırsınız.
Boşalan sistemin mahalli dolum süresince korumasız kalır. Bu yüzden planlamayı, tüplerin tesiste geçireceği süreyi en aza indirecek şekilde kurarız: gövde testi gerekiyorsa dolumla aynı sefere bindirilir, sökme günü nakliye aracı hazır bekletilir ve dönüşte montaj ile devreye alma aynı ziyarette tamamlanır.
FM-200 Gazının Geleceği: Bilerek Karar Verin
HFC-227ea, küresel ısınma potansiyeli (GWP) yüksek bir florlu sera gazıdır ve Kigali Değişikliği kapsamındaki HFC azaltım takvimine tabidir. Bugün Türkiye'de kullanımı ve dolumu yasal olarak sürmektedir; ancak azaltım takvimi ilerledikçe gazın fiyatının artması ve temininin zorlaşması beklenir. Büyük hacimli bir dolum masrafının eşiğindeyseniz iki seçeneği yan yana koymakta yarar var: mevcut sistemi doldurmak mı, düşük GWP'li FK-5-1-12 (Novec 1230) tabanlı bir sisteme geçmek mi? Geçiş birebir gaz değişimi değildir — tasarım konsantrasyonu, nozul ve hidrolik hesap yeniden yapılır — bu yüzden karar, keşif ve maliyet karşılaştırmasıyla verilmelidir. İki senaryoyu da raporlayıp seçimi size bırakıyoruz.
Fiyatı Ne Belirler?
Telefonda tek rakam söylemiyoruz; çünkü FM-200 dolumunda maliyeti belirleyen kalemler tüpten tüpe değişir: doldurulacak gaz miktarı (kg), tüp adedi, hidrostatik testin gerekip gerekmediği, değişecek valf ve parçalar, tesisin uzaklığı. Etiket ve manometre fotoğrafı üzerinden ön değerlendirme yapıp yazılı teklif veriyoruz. Kalemlerin tamamı bakım fiyatları sayfasında açıklanır.
İlgili Sayfalar
- Gazlı söndürme sistemi bakımı — 6 aylık/yıllık periyodik kontroller
- Tüp dolumu ve hidrostatik test — eşikler ve gövde testi
- Novec 1230 bakımı ve dolumu — düşük GWP'li alternatif
- CO₂ ve inert gazlı sistem bakımı
Bu İşi Neden Tek Firmadan Almak Gerekir?
Yangın güvenliği tek bir sistem değil, birbirine bağlı iki ayrı mühendislik alanıdır: mekanik taraf (pompa grubu, sprinkler, hidrant, yangın dolabı, boru hattı) ve elektronik taraf (algılama, alarm, anons, söndürme tetikleme, kontrol panelleri). Piyasada bu iki tarafı birlikte yapan firma azdır; çoğu tesis mekanik bakımı bir firmadan, elektronik bakımı başka bir firmadan alır.
Sorun burada başlar. Yangın anında sistemi çalıştıran şey tek tek cihazlar değil, aralarındaki bağlantıdır: akış anahtarı panele haber verecek, panel pompayı ve damperi tetikleyecek, gazlı sistem boşalmadan önce anons yapacak, asansör tahliye katına inecek. Bu zincirin ortasında iki firma arasındaki sorumluluk boşluğu varsa, iki firma da kendi ekipmanını "çalışıyor" diye teslim ederken sistem bir bütün olarak çalışmayabilir. Sahada en sık gördüğümüz arıza, bozuk bir cihaz değil, kimsenin sahiplenmediği ara yüzdür.
ASPEK Mühendislik olarak Ankara merkezliyiz ve Türkiye genelinde hizmet veriyoruz. Mekanik ve elektronik bakımı aynı ekip planı içinde yürütüyoruz; bakımcı bulmanın en zor olduğu sprinkler, hidrant ve yangın pompa grupları ile FM-200 ve Novec 1230 gazlı söndürme sistemlerinin kurulum, dolum ve bakımı da bu kapsamın içindedir.
Kapsamı da buna göre kuruyoruz: algılamadan gazlı söndürmeye, sprinkler ve hidrant hattından yangın pompa gruplarına bir binadaki yangın güvenlik sistemlerinin tamamına uçtan uca bakım veriyoruz — tek sözleşme, tek muhatap, tek rapor düzeni. İsteyen tesislere kamera (CCTV) sistemlerinin periyodik bakımını da aynı sözleşmeye ekliyoruz; yangın ve güvenlik altyapısı tek elde toplanınca "iki firmanın arasında kalan arıza" diye bir şey kalmaz.
Bakım Programınızı Kurmak İçin
Tek sözleşme, her şeye çözüm: yangın algılama, gazlı söndürme, sprinkler, hidrant ve pompa gruplarının tamamına uçtan uca bakıyoruz; isterseniz kamera (CCTV) sistemlerinin bakımı da aynı sözleşmeye eklenir.
Mevcut sistemin markası, yaşı ve son bakım kaydı elinizde yoksa da sorun değil; ilk iş zaten envanter ve mevcut durum tespitidir. Sahada ne olduğunu görmeden yıllık program kurmak, olmayan bir sistemin bakımını satmak olur.
Sistem markanızın ürün karşılıklarını ürün kataloğumuzdan inceleyebilir, tesisinizin kullanım sınıfına özel gereklilikler için sektörel çözümler sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Keşif ve teklif için iletişim sayfamızdan yazabilir veya doğrudan 0312 385 15 66 numarasını arayabilirsiniz. Ankara içinde keşif ücretsizdir; Türkiye genelindeki tesisler için ziyaret planı sözleşme öncesinde birlikte kurulur.
Sık Sorulan Sorular
FM-200 dolumu ne kadar sürer?
Süreyi belirleyen üç şey var: tüp adedi, hidrostatik test gerekip gerekmediği ve tesisin konumu. Planlamayı, tüplerin dolum tesisinde geçireceği süreyi en aza indirecek şekilde kurarız; sökme ve dönüş montajı aynı ziyarette toplanır. Kesin takvim, ön değerlendirmede yazılı olarak verilir.
Başka firmanın kurduğu sistemin tüpünü doldurur musunuz?
Evet. Dolum için sistemi bizim kurmuş olmamız gerekmez; tüp etiketi, kapasite ve test tarihi okunabilir durumda olmalıdır. Sökmeden önce sistemin mevcut durumunu tutanakla kayıt altına alırız ki dolum sonrası sorumluluk sınırı belirsiz kalmasın.
FM-200 yasaklanıyor mu, dolum bulamaz mıyım?
Bugün Türkiye'de FM-200 kullanımı ve dolumu yasaldır. Ancak HFC-227ea, Kigali Değişikliği kapsamındaki azaltım takvimine tabi bir florlu sera gazıdır; uzun vadede fiyat artışı ve temin zorluğu beklenir. Mevcut sisteminizi doldurmak bugün için makul bir seçenektir; büyük yatırım kararlarında düşük GWP'li alternatifleri de raporluyoruz.
Azot basıncı düşük görünüyor; gaz mı eksilmiş?
Şart değil. İtici azot basıncı sıcaklıkla oynar; okunan değer sıcaklık düzeltmesi yapılmadan yorumlanmaz. Gaz miktarının güvenilir ölçüsü tartımdır: ağırlık kaybı %5 eşiğini aşıyorsa dolum gerekir, basınç kaybı %10 eşiğini aşıyorsa kaçak aranır ve miktar tartımla doğrulanır.
Dolum sırasında oda korumasız mı kalır?
Tüpler tesisteyken evet, o mahalde gazlı koruma yoktur. Bu süreyi kısaltmak için testi ve dolumu aynı sefere bindirir, nakliyeyi ve dönüş montajını önceden planlarız. Kritik mahaller için bu süre boyunca alınabilecek geçici tedbirler (sıcak çalışma yasağı, yangın nöbeti gibi) keşifte önerilir.