Lineer ısı kablosu (LHD) seçerken dijital mi, analog mı, hangi sıcaklık?
Kablo tavalarının kat kat uzandığı bir enerji santrali galerisinde ya da kilometrelerce akan bir konveyör hattında, tavana aralıklarla nokta dedektörü dizmek yerine korunan hattın kendisi boyunca tek bir sensör kablosu çekilir. Lineer ısı dedektörünün (LHD) algılayan kısmı bu kablodur ve boyunca her noktada ısıya duyarlıdır. Satın almada ilk ayrım belgededir: belirli bir sıcaklıkta yalıtımı eriyip iletkenlerini kısa devre eden dijital kablo sıfırlanamaz ve EN 54-28 kapsamındadır; ortam soğuyunca eski hâline dönen analog kablolar ile fiber optik sistemler sıfırlanabilir gruptadır ve bu grubun ürün standardı EN 54-22’dir. Ardından alarm sıcaklığı, kılıf malzemesi, arayüz ünitesi ve panel bağlantısı seçilir. Katalogda Detnov, Detectomat, Alarmline, Thermocable, Finder ve Esser gibi markaların kabloları, kontrol üniteleri, ek kutuları ve kelepçeleri bir arada.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Dijital, analog, fiber: güçlü ve zayıf yanlar
Standart numarası kablo tipine göre değişir; şartnamedeki numara hangi tipin istendiğini de gösterir.
| Tip ve standart | Güçlü olduğu yer | Zayıf kaldığı yer |
|---|---|---|
| Dijital kablo, sıfırlanamaz (EN 54-28) | Kablo tavası, konveyör, otopark ve raf hattında sade ve ekonomik çözüm; makara hâlinde gelir, tek bir tetikleme sıcaklığıyla çalışır. | Alarm veren bölüm kalıcı olarak kısa devre kalır ve değiştirilir; alarm öncesindeki ısınma eğilimi görülmez. |
| Analog kablo, sıfırlanabilir (EN 54-22) | Alarm ve ön alarm sıcaklığı yazılımla ayarlanır, eşik sahaya göre sonradan değiştirilebilir; ortam soğuyunca kablo çalışmaya devam eder. | Değerlendirme ünitesi ve hat sonu birimiyle sistem olarak alınır; maliyeti dijital kablodan yüksektir. Katalogdaki analog kablolarda UL onayı ya da EN 54-5 sınıf beyanı yazıyor; EN 54-22 belgesi modele göre ayrıca sorulur. |
| Fiber optik ölçüm, sıfırlanabilir (EN 54-22) | Tünel, kablo galerisi ve konveyör gibi kilometrelerce uzanan hatlarda sıcaklığı boydan boya ölçer; katalogdaki cihazlarda kanal başına 10 km’ye varan menzil ve 1, 2 ya da 4 kanal seçeneği var. | Merkezi ölçüm cihazı ister; kısa bir kablo tavası için fazla kapsamlı ve pahalıdır. Belgesi modele göre değişir. |
| Yüksek sıcaklık sürümü (ör. 105 °C) | Fırın hattı ve proses alanı gibi normal işletme sıcaklığı yüksek yerlerde kablonun gereksiz tetiklenmesini önler. | Katalogdaki örneklerde EN 54-28 belgeli dijital kablolar 78 ve 88 °C ile sınırlı; yüksek sıcaklık sürümünde belge ayrıca sorulur. |
| Kendinden emniyetli (Ex i) uygulama | Patlayıcı ortam sınıfındaki alanda kablo, tehlikeli alan dışındaki bir zener bariyeri ya da galvanik izolatör üzerinden izlenir. | Zener bariyeri güvenilir bir ortak topraklama ister, yapılamıyorsa galvanik izolatör seçilir; bariyer, kablo ve ünite birlikte uygun olmalıdır. |
Arayüz ve kontrol ünitesi: neye göre seçilir?
| Ölçüt | Katalogdaki seçenekler | Neden önemli |
|---|---|---|
| Belge | EN 54-28 belgeli kontrol üniteleri ve hat sonu kutuları, aynı belgeli dijital kablolarla set hâlinde | Belgeli kurulumda kablo, ünite ve hat sonu kutusu üreticinin aynı belgeli setinden seçilir |
| Bölge sayısı ve hat uzunluğu | İki bölgeli üniteler; modele göre bölge başına 1 km ya da 3 km’ye kadar kablo izlenir | Hat uzunluğu ve bölge planı kaç ünite gerektiğini belirler |
| Konum bilgisi | Dijital kabloda da alarmın kaçıncı metrede olduğunu gösteren konum kontrol üniteleri | Tünel ve galeride ekip doğrudan olay noktasına gider |
| Çıkış ve haberleşme | Röle kontakları; RS-485 ya da Modbus çıkışı | Yangın paneline ek olarak bina yönetim ya da proses kontrol sistemi de beslenir |
Şartname EN 54-22 istiyorsa sıfırlanabilir (analog ya da fiber optik) bir sistem beklenir; dijital kablo EN 54-28 kapsamındadır ve bu şartı karşılamaz. Teklifte kablonun ve arayüz ünitesinin belge numarası ayrı ayrı yazmalıdır.
Sık sorulanlar
Lineer ısı kablosu alarmdan sonra değişir mi?
Dijital kabloda evet: alarm, yalıtımın eriyip iletkenlerin temas etmesiyle oluşur ve o bölüm kalıcı olarak kısa devre kalır. Tetiklenen kısım kesilir, yerine aynı tip ve sıcaklıkta yeni kablo, üreticinin bağlantı kutusuyla eklenir. Analog kablo ise ortam soğuyunca eski hâline döner ve çalışmaya devam eder. Yangın kabloyu yaktıysa ya da kablo ezilip kesildiyse her iki tipte de hasarlı bölüm yenilenir; yedek kablo ve ek kutusunu stokta tutmak onarımı kısaltır.
Katalogdaki kablolar hangi alarm sıcaklıklarında var?
Katalogdaki bir dijital kablo ailesi 68, 88, 105, 185 ve 230 °C tetikleme sıcaklıklarında üretiliyor; aynı ailenin EN 54-28 belgeli sürümleri ise 78 ve 88 °C’liktir. 105 °C’lik kablo, işletme sıcaklığı yüksek seyreden fırın hattı ve proses alanları için sunuluyor. Doğru eşik, hattın normal işletmede gördüğü en sıcak değerin üzerinde kalmalıdır; aksi hâlde kablo yaz sıcağında ya da proses ısısıyla gereksiz yere tetiklenir. Belge şartı varsa seçenekler belgeli sürümlerle sınırlanır.
Lineer ısı kablosu hangi panele bağlanır?
Kablo, bir kontrol (arayüz) ünitesi üzerinden ya da üreticinin izin verdiği durumda doğrudan konvansiyonel zon girişine bağlanır. Ünite, konvansiyonel panele zon olarak, adresli panele ise EN 54-18 kapsamındaki bir giriş modülüyle alarm ve arıza bilgisi verir; bu yüzden mevcut panelin markası çoğu zaman engel oluşturmaz. Adresli sistemde her LHD bölgesi panelde ayrı bir adres olarak görünür.
Otopark ya da soğuk depoda lineer ısı kablosu kullanılır mı?
Kullanılır. Kapalı otoparkta egzoz ve nem nokta tipi duman dedektörünü yanlış alarma zorlayabilir; ısıya duyarlı kablo bu etkenlerle alarm vermez. Soğuk depoda nokta dedektörün buğulandığı durumlarda kablo çözümü değerlendirilir; kablonun, kelepçelerin ve bağlantı kutularının en düşük ortam sıcaklığına ve yıkamaya uygunluğu föyden kontrol edilir. Kılıf; PVC, naylon, polipropilen, paslanmaz çelik örgü ya da halojensiz seçenekler arasından ortama göre seçilir.
Lineer ısı kablosu fiyatı nasıl hesaplanır?
Kablo metre üzerinden ve makara boyuna göre fiyatlanır; toplamı ise kontrol ünitesi, hat sonu ve bağlantı kutuları, kelepçeler ve montaj işçiliği belirler. Tip (dijital, analog, fiber), alarm sıcaklığı, kılıf malzemesi ve belge (EN 54-28 ya da EN 54-22) fiyatı değiştirir; uzun makara ise ek noktası sayısını azaltır. Farklı markaların kablolarıyla çalışıyoruz: güzergâh planını ve hat uzunluğunu gönderin, kablo ve aksesuar listesini çıkarıp montajla birlikte teklif verelim.