Yangın alarm flaşörü nasıl seçilir, hangi sınıf nereye?
Flaşörü tavana mı, duvara mı takmalı? Bunu cihazın EN 54-23 sınıfı belirler. Tavan (C) sınıfı flaşör ışığı yukarıdan aşağı, silindir biçimli bir hacme dağıtır; açık ofis ve satış alanı gibi geniş hacimlerde çoğu zaman duvar tipine göre daha az cihazla kapsama sağlar. Duvar (W) sınıfı koridor, oda ve tuvaletlere uygundur; açık (O) sınıfta kapsama hacmini üretici tanımlar. Flaşör çoğu binada sireni ortadan kaldırmaz, tamamlar: işitme engelli kişilerin bulunabileceği alanlarda, sesin gürültüde kaybolduğu üretim hollerinde ve işitme engelli birinin uyuduğu odalarda alarmın görülmesini sağlar. Seçimde tek başına candela ya da joule değerine değil, belgede yazan sınıfa ve kapsama hacmine bakılır. Kataloğumuzda Bosch, Esser, Detectomat, Mavili ve Finder gibi markaların LED ve ksenon, adresli ve konvansiyonel modelleri bulunuyor.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
EN 54-23 sınıfları nasıl okunur?
C ve W sınıflarında harfin yanında iki değer yazar: cihazın en fazla hangi yükseklikte takılacağı ve o yükseklikte kapsadığı alanın ölçüsü (metre).
| Sınıf | Gösterim | Ne zaman | Dikkat |
|---|---|---|---|
| C (tavan) | C-x-y: x en büyük tavan yüksekliği, y kapsanan silindirin çapı | Açık ofis, depo, satış alanı gibi geniş ve engelsiz hacimler | Tavan x’ten yüksekse bu kapsama geçerli değildir; kiriş ve raflar ışığı kesmemeli. |
| W (duvar) | W-x-y: x duvardaki en büyük montaj yüksekliği, y kapsanan kare tabanın kenarı | Koridor, oda, tuvalet ve tavana montajın zor olduğu mahaller | Cihaz x’ten yukarı takılmaz; W sınıfında en düşük montaj yüksekliği 2,4 m’dir; mahal y’den uzunsa ikinci cihaz gerekir. |
| O (açık) | Kapsama hacminin biçimini ve ölçülerini üretici bildirir | C ya da W geometrisine uymayan özel hacimler | Yerleşim, föydeki hacme göre hesapla yapılır. |
| Çift sınıflı (W ve C) | Aynı cihaz hem duvar hem tavan sınıfında belgelidir | Oda ve koridorun karışık olduğu projeler; tip sayısını azaltmak için | Duvar ve tavan kapsamaları farklıdır; montaja göre föyden okunur. |
Hangi flaşör, nerede?
| Seçenek | Ne zaman | Dikkat |
|---|---|---|
| Siren + flaşör birleşik | Aynı noktada ses ve ışık gereken koridor ve odalar | Tek montaj, tek kablo. Ses bölümü EN 54-3, ışık bölümü EN 54-23 belgeli olmalı; bazılarında flaş yalnız işaret ışığıdır. |
| Ayrı flaşör | Sesin koridordan yettiği ama ışığın mahal içinde gerektiği yerler | Ses ve ışık yerleşimi ayrı hesaplanır; ayrı cihaz, ışığı doğru noktaya koymayı kolaylaştırır. |
| Soket tipi flaşör | Tavanda dedektör bulunan, ek montaj noktası istenmeyen mahaller | Dedektörle aynı ürün ailesinden seçilir; konumu dedektör yerleşimine bağlıdır. |
| LED, düşük akım | Oda başına cihaz düşen otel ve yurt projeleri | Düşük akım, loop ya da uyarı hattı kapasitesini ve akü yükünü korur. |
| Ksenon, endüstriyel | Geniş, aydınlık ve gürültülü üretim alanları, dış saha | Güç joule ya da candela ile verilebilir; EN 54-23 sınıf bilgisini ayrıca arayın. Katalogda IP66’ya kadar gövdeler var. |
| Renkli lens (ör. yeşil) | Yangından farklı bir durumu işaret etmek için | Yangın alarmında kullanılmaz; renklerin anlamı tesis genelinde tek tip tutulur. |
Montaj ve devreye alma kontrol noktaları
- Flaşör, belgedeki sınıfın montaj biçimine uygun takılır: W sınıfı cihaz tavana ya da C sınıfı cihaz duvara takılırsa belgelenen kapsama geçerli olmaz.
- Asma tavan, kiriş, raf ve dolaplar ışığı kesmemeli; kapsama hacminde gölgede kalan bölüme ikinci cihaz konur.
- Flaş hızı ayarlanabilen modellerde aynı alandan görülen cihazlar uyumlu bir tempoya ayarlanır.
- Devreye almada alarm senaryosu çalıştırılır, her flaşörün doğru bölgede çaktığı tek tek görülür; flaşörlerin alarm akımı akü hesabına eklenir.
Sık sorulanlar
Flaşör hangi mahallerde gerekir?
Işıklı uyarı, sesin yetmediği yerde devreye girer. İşitme engelli kişilerin bulunabileceği alanlar, siren sesinin makine gürültüsünde kaybolduğu üretim holleri, kulak koruyucuyla çalışılan mahaller ve işitme engelli misafir ya da öğrencinin kaldığı otel ve yurt odaları tipik örneklerdir. BYKHY Madde 81/3’e göre tahliye uyarıları kural olarak hem sesli hem ışıklı yapılır; işitme engelli kişilerin bulunma ihtimali olmayan alanlarda ışıklı uyarı cihazı mecburi değildir.
Flaşör sirenin yerine geçer mi?
Genel kural olarak geçmez; flaşör sesli uyarıyı tamamlar. Yangın ihbar butonunun zorunlu olduğu binalarda BYKHY Madde 81/1 uyarı sistemini de şart koşar, Madde 81/3’e göre de tahliye uyarıları hem sesli hem ışıklı yapılır. Tek istisna sağlık hizmeti amaçlı binalardır: öngörüldüğü takdirde yalnız ışıklı uyarı cihazı kullanılmasına izin verilir. Ses ve ışık aynı noktada gerekiyorsa, ışık bölümü EN 54-23 belgeli bir flaşörlü siren iki ihtiyacı tek cihazla karşılar.
Föydeki C-x-y ya da W-x-y gösterimi ne anlama gelir?
EN 54-23’ün kapsama gösterimidir. C tavan, W duvar sınıfını belirtir. C-x-y’de x cihazın takılabileceği en büyük tavan yüksekliği, y kapsadığı silindirin çapıdır. W-x-y’de x duvardaki en büyük montaj yüksekliği, y kapsanan kare tabanlı hacmin kenar uzunluğudur; değerler metredir. O (açık) sınıfındaki cihazlarda kapsama hacmini üretici ayrıca bildirir. Flaşörlerin sayısı ve yeri bu değerlerle hesaplanır.
Flaşör ışığı kırmızı mı, beyaz mı olmalı?
EN 54-23 yalnız beyaz ya da kırmızı flaşa izin verir ve katalogda iki renk de var; yangın alarmında hangisinin kullanılacağı projede belirlenir ve bina genelinde tek tip tutulur. Aynı modelin kırmızı ve beyaz sürümlerinin kapsama değerleri farklı olabileceğinden seçimi föydeki kapsama hacmine göre yapın. Yeşil gibi başka renkler yangından farklı durumları işaret eder. Gövde rengi ışık rengini belirlemez: katalogda kırmızı gövdeli, beyaz ışıklı modeller de var.