Yangın alarm butonu seçiminde hangi üç soru belirleyicidir?
Butonu kırılabilir camlı mı, sıfırlanabilir elemanlı mı almalı? İkisi de EN 54-11 kapsamında elle yangın ihbarı içindir; fark alarmdan sonra ortaya çıkar. Kırılan cam yenisiyle değiştirilir; sıfırlanabilir eleman ise basıldığı konumda kalır ve çoğunlukla üreticinin anahtarıyla eski yerine getirilir. Sık test ve tatbikat yapılan binada sıfırlanabilir tip bakımı kolaylaştırır. Daha belirleyici soru sistem mimarisidir: adresli panelin hattına yalnız panelin protokolüyle (cihazla panelin haberleşme dili) çalışan adresli buton bağlanır ve alarm panelde butonun konum bilgisiyle görünür; konvansiyonel buton zon hattına bağlanır, panel yalnız bölgeyi gösterir. Son soru ortamdır: iç mekân, ıslak ya da açık alan, patlama riski taşıyan bölge. Kataloğumuzda Bosch, Mavili, Kidde, Esser ve Detectomat gibi markaların adresli, konvansiyonel, dış ortam ve Ex-proof modelleri var (kablosuz butonlar Kablosuz Yangın Algılama sayfasında); butonu sistemin geri kalanıyla birlikte projelendirip kuruyor ve devreye alıyoruz.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Buton seçenekleri: hangisi, ne zaman?
| Seçenek | Ne zaman | Dikkat |
|---|---|---|
| Adresli buton | Adresli panelli binalar; alarmın hangi butondan geldiği panelde görülsün isteniyorsa | Panelin protokolünde olmalı. İzolatörlü (EN 54-17) sürüm, kısa devre olduğunda yalnız arızalı bölümü devreden ayırır. |
| Konvansiyonel buton | Konvansiyonel panelli küçük binalar, mevcut zon hattına ekleme | Butonun kendi adresi yoktur; alarm panelde bölge olarak görünür, basılan buton yerinde aranır. |
| Sıfırlanabilir eleman | Sık test ve tatbikat yapılan, yanlışlıkla basılabilen noktalar | Kırılan parça yoktur; eleman anahtarla yeniden kurulur. Anahtar çoğunlukla üreticiye özeldir, bakım ekibinde bulunmalı. |
| Kırılabilir cam | Mevcut binada aynı tip butonlarla bütünlük istendiğinde | Alarmda kırılan cam yenilenir; modele uygun yedek cam bulundurun. Bazı modellerde test, cam kırmadan test anahtarıyla yapılır. |
| Dış ortam, ıslak mahal | Açık otopark, yükleme rampası, yıkama alanı, açık güverte | Katalogda iç ortam için IP41, dış ortam için IP65 ve IP67 (toz ve suya karşı koruma sınıfı) modeller var; bir kısmının çalışma aralığı -25 °C ile 70 °C. |
| Ex-proof | Patlayıcı ortam olarak sınıflandırılmış kapalı ve açık alanlar | Tehlikeli alan sınıfına uygun Ex belgesi aranır; özgüvenlikli modellerin hattına tehlikesiz bölgede bir Ex bariyeri konur. |
| Kablosuz | Kablo çekilmesinin istenmediği ya da mümkün olmadığı yapılar | EN 54-25 belgeli ve panelin kablosuz altyapısıyla aynı sistemden olmalı; pil değişimi bakım planına girer. |
Montaj ve devreye alma kontrol noktaları
- Konum: butonlar kaçış yollarına konur; kattaki herhangi bir noktadan o kattaki en yakın butona yatay erişim 60 m’yi geçmez; engelli ya da yaşlıların bulunduğu yerlerde bu mesafe azaltılabilir (BYKHY Madde 75/2).
- Yükseklik: yerden en az 110 cm, en fazla 130 cm. Buton görünür ve kolay erişilebilir kalmalı; önüne dolap, pano ya da açık duran kapı kanadı gelmemeli.
- Renk ve yazı: yangın ihbarı için kırmızı gövde kullanılır, farklı renkli butonlar başka işlevlere ayrılır. Ön yüz yazısına da bakın; katalogda "FIRE" gibi yabancı dilde yazılı ya da yazısız modeller var.
- Koruyucu kapak: kazara ya da kötü niyetle basılma riski olan geçiş noktalarında şeffaf kapak takılabilir; kapak butonu gizlememeli, kolayca kaldırılabilmeli.
- Adresli sistemde her butonun kat ve mahal bilgisi panele yazılır; devreye almada her butona basılıp panelde doğru konumun göründüğü tek tek kontrol edilir.
- Konvansiyonel sistemde butonun doğru zona bağlandığı ve hat sonu (EOL) elemanının yerinde olduğu denetlenir. Testten sonra eleman yeniden kurulur ya da cam yenilenir, ardından panel sıfırlanır.
Katalogda ihbar butonlarının yanında gazlı söndürmeyi elle başlatan söndürme butonları ve kapatma işlevli renkli butonlar da yer alır. Söndürme butonu gaz boşaltma sürecini başlatır; söndürme projesine göre korunan hacmin kapısı yanına konur ve yangın ihbar butonunun yerine kullanılmaz. Siparişte butonun işlevini ve rengini birlikte belirtin.
Sık sorulanlar
Yangın alarm butonu kaç cm yüksekliğe takılır?
BYKHY Madde 75/2’ye göre buton yerden en az 110 cm, en fazla 130 cm yüksekliğe takılır. Aynı madde butonların kaçış yollarında olmasını, bir kattaki herhangi bir noktadan o kattaki en yakın butona yatay erişimin 60 m’yi geçmemesini (engelli ya da yaşlıların bulunduğu yerlerde bu mesafe azaltılabilir) ve butonun görünür, kolay erişilebilir olmasını ister. Uygulamada butonlar merdiven sahanlığı ve kat çıkışı gibi kaçarken geçilen noktalara konur; böylece yangını gören kişi binadan çıkarken alarmı başlatabilir.
Yangın alarm butonu hangi binalarda zorunlu?
BYKHY Madde 75/2 üç durum sayar: konutlar hariç, kat alanı 400 m²’den fazla olan 2–4 katlı binalar; konutlar hariç, 4’ten fazla katlı binalar; konutlar dâhil bütün yüksek binalar. Madde 81/1’e göre buton zorunlu olan binada uyarı sistemi de zorunludur. Bu yüzden buton tek başına bir çözüm değildir; panel ve sirenle birlikte bir sistem olarak projelendirilir.
Sıfırlanabilir butonda cam değişir mi, nasıl resetlenir?
Değişmez; sıfırlanabilir elemanda kırılan bir parça yoktur. Basıldığında eleman içeride kalır ve hangi butona basıldığı yerinde görülür; eleman çoğunlukla butonla birlikte verilen anahtarla eski konumuna getirilir. Bu işlem yalnız butonu yeniden kurar: paneldeki alarm, panel sorumlusu tarafından (erişim kodu ya da anahtarla) panelden ayrıca sıfırlanır. Camlı modellerde ise kırılan cam, aynı modele uygun yedekle değiştirilir.
Kablosuz yangın alarm butonu kullanılabilir mi?
Kullanılabilir; kablo çekilmesinin istenmediği ya da mümkün olmadığı yapılarda kablosuz modeller tercih edilir. Buton EN 54-11’in yanında radyo bağlantılı bileşenler için EN 54-25 belgesi taşımalı ve panelin kablosuz altyapısıyla aynı sistemden seçilmelidir; farklı sistemlerin kablosuz cihazları genellikle birbirini tanımaz. Radyo kapsaması keşifte yerinde ölçülür, pil değişimi bakım planına yazılır.
Yangın alarm butonu fiyatını ne belirler?
Birim fiyatı belirleyenler: adresli ya da konvansiyonel olması, izolatör, dış ortam gövdesi (IP65–IP67), Ex-proof belge, kablosuz haberleşme, koruyucu kapak ve markanın protokolü. Projenin toplamını ise buton sayısı belirler; bu sayı BYKHY’deki 60 m ve kaçış yolu kurallarından hesaplanır. Kat planı ya da keşif bilgisiyle başvurursanız ürün, montaj ve devreye almayı tek teklifte gösteririz.