Konya’daki üretim ve depolama tesislerinin bir bölümü kışın ısıtılmıyor. Islak borulu bir sprinkler şebekesinde bu, doğrudan bir donma riski demek: donan boru hem sistemi devre dışı bırakır hem patlayarak tesise su verir. Kararı baştan doğru vermek, sonradan onarımdan çok daha ucuz.
Donma neyi bozar?
Islak borulu bir sprinkler şebekesinde borular sürekli su doludur. Sıcaklık donma noktasının altına indiğinde su genleşir; boru ya çatlar ya bağlantı yerinden ayrılır. İki sonuç birden çıkar: sistem yangında çalışmaz ve don çözüldüğünde tesise kontrolsüz su verir. Bu ikinci sonuç, çoğu işletme için yangından bağımsız başlı başına bir hasar kalemidir.
Bu yüzden ısıtılmayan hacimlerde ıslak sistem kurulmaz. Kuru sistemde borular basınçlı hava ile tutulur ve su, ancak bir başlık açıldığında hatta girer. Ön tepkili sistemde ise araya bir algılama şartı daha eklenir; su, hem başlık açıldığında hem algılama onayladığında gelir.
Kuru sistemin bakımı neden farklı?
Kuru sistemde ıslak sistemde bulunmayan üç kalem vardır: hattı basınçlı tutan kompresör, kuru alarm vanası ve hızlı boşaltıcı düzeni. Kompresörün çalışma sıklığı hattaki kaçak hakkında bilgi verir — sık devreye giriyorsa bir yerden hava kaçıyordur. Kuru alarm vanası ise yılda bir denenmelidir; yıllarca hiç açılmamış bir vana ihtiyaç anında açılmayabilir.
Kısmi geçiş
Bir tesisin tamamını kuru sisteme çevirmek çoğu zaman gerekmiyor. Isıtılan üretim holü ıslak kalabilirken yalnız soğuk depo, yükleme rampası ya da ısıtılmayan ambar bölümü kuru sisteme alınabiliyor. Karar, hangi bölümün kış boyunca hangi sıcaklıkta kaldığının ölçülmesiyle veriliyor; tahminle yapılan geçiş hem pahalı hem gereksiz olabiliyor.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Hacim sıcaklığı | Kış koşulu sorgulanır, gerekirse ölçülür | En düşük değer |
| Kompresör | Çalışma sıklığı gözlenir | Kaçak belirtisi |
| Kuru alarm vanası | Yıllık deneme | Açılma sonucu |
| Drenaj noktaları | Alçak noktalarda su birikimi kontrolü | Tahliye kaydı |
Kuru sistemin gecikmesi hesaba katılır
Kuru borulu bir sistemde başlık açıldığında su hemen gelmez: önce hattaki basınçlı havanın tahliye olması, sonra suyun boruyu doldurup başlığa ulaşması gerekir. Bu gecikme tasarımın bilinen bir parçasıdır ve hat hacmiyle birlikte büyür. Çok uzun bir kuru hat, suyun ulaşmasını kabul edilebilir sürenin ötesine taşıyabilir.
Çözüm, kuru sistemi mümkün olduğunca küçük bölümlere ayırmak ve gerektiğinde hızlı boşaltıcı kullanmaktır. Devraldığımız kuru sistemlerde hat hacmini ve boşaltıcı düzenini kontrol ediyoruz; hat sonradan büyütülmüşse gecikme de büyümüş olabiliyor.
Alçak noktalarda biriken su
Kuru sistemde hattın tamamen boş kalması beklenir; ancak testlerden ve yoğuşmadan gelen su, borunun alçak noktalarında birikir. Bu birikinti kışın donarak hattı tıkar — yani kuru sistemin kurulma sebebini ortadan kaldırır. Bu yüzden alçak noktalara tahliye vanaları konulur ve düzenli olarak boşaltılır.
Bu, tesisin kendi personelinin yapabileceği bir iş; bizim yaptığımız, hangi noktalarda tahliye bulunduğunu plana işlemek ve boşaltma sıklığını yazılı bırakmak. Plana işlenmemiş bir tahliye vanası, birkaç yıl içinde unutulan bir vana oluyor.
Tozlu tesiste ek kalem
Döküm ve değirmen tesislerinde havadaki toz sprinkler başlığının üzerinde birikip ısıya tepkisini geciktirebiliyor. Bu tesislerde başlık taramasını kontrol listesine ayrı bir satır olarak koyuyoruz.
Planlama
Hattın boşaltılmasını gerektiren dönüşüm işleri üretimin durduğu pencereye alınıyor; ölçüm ve deneme kalemleri ise normal vardiyada yürüyebiliyor. Ziyaret günü bölge programı çıkarılırken tesise yazıyla bildiriliyor.
Konya tesisiniz için konunun teknik tarafını sprinkler sistemleri, sprinkler bakımı sayfalarında anlattık.
Kuru sisteme geçiş işlerini hattın boşaltılabildiği döneme yazıyoruz. Keşif talebinizi şu kanallardan iletebilirsiniz: Konya için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. Konya randevusunu önceden veriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Isıtılmayan depoya ıslak sistem kurulabilir mi?
Kurulmamalı. Donan boru hem sistemi devre dışı bırakır hem çözüldüğünde tesise kontrolsüz su verir. Bu hacimler için kuru ya da ön tepkili sistem değerlendirilir.
Kuru sistemin bakımı neyi kapsıyor?
Islak sistemde bulunmayan üç kalem: kompresör, kuru alarm vanası ve hızlı boşaltıcı düzeni. Kompresörün sık devreye girmesi hattan hava kaçtığını gösterir; kuru alarm vanası yılda bir denenmelidir.
Tesisin tamamını değiştirmemiz gerekir mi?
Genellikle gerekmez. Isıtılan bölüm ıslak kalırken yalnız soğuk depo, rampa ya da ısıtılmayan ambar kuru sisteme alınabilir. Karar, bölümlerin kış sıcaklığının ölçülmesiyle verilir.
Ön tepkili sistem ne zaman gerekir?
Suyun yanlışlıkla boşalmasının ağır sonuç doğuracağı hacimlerde. Su hem başlık açıldığında hem algılama onayladığında gelir; bu, iki koşullu bir güvenlik demektir.