İstanbul’da sprinkler işinin en belirgin farkı yapı yüksekliğinden geliyor. Onlarca katlı bir binada tek bir şebeke kurulamaz: alt katlarda basınç, başlığın ve boruların dayanabileceğinin üzerine çıkar. Bu yüzden sistem kat gruplarına, yani basınç zonlarına bölünür ve her zonun kendi düzeni olur.
Neden zonlara bölünüyor?
Sprinkler şebekesinde basıncı belirleyen iki şey vardır: pompanın ürettiği basınç ve su sütununun yüksekliği. Yüksek bir yapıda üst katlara yeterli basıncı gönderebilmek için sistem yüksek basınçla çalışır; aynı basınç alt katlara indiğinde su sütununun ağırlığıyla birleşir ve ekipmanın kabul ettiği sınırın üzerine çıkabilir.
Çözüm, binayı kat gruplarına bölmek ve her grubun basıncını kendi zon vanası ve basınç düşürücü düzeniyle yönetmektir. Bakım açısından bunun karşılığı şu: kontrol tek bir noktadan yapılamaz; her zonun vanası, akış anahtarı ve test-drenaj hattı ayrı ayrı denenir.
Zon başına test-drenaj
Bir sprinkler zonunun çalıştığını gösteren şey, test-drenaj hattından gerçek akış alınması ve akış anahtarının panele sinyal göndermesidir. Test hattı bulunmayan ya da drenajı tıkanmış bir zonda bu deneme yapılamaz; sistem yıllarca “var” sayılır ve durumu bilinmez.
Devraldığımız yüksek yapılarda ilk çıkardığımız liste bu oluyor: kaç zon var, hangisinin test hattı çalışıyor, akış anahtarı sinyali panele düşüyor mu. Eksik olanlar bir uygunsuzluk listesi hâlinde veriliyor.
Ara pompa katı ve devreye girme sırası
Çok yüksek yapılarda tek bir pompa grubu yerine ara katlarda ikinci bir grup bulunabilir. Bu düzende hangi pompanın hangi basınç değerinde devreye gireceği ve hangi sırayla çalışacağı tasarımın parçasıdır. Sahada gördüğümüz eksik, bu sıranın yazılı olmaması ve hiç denenmemiş olması. Yıllık kontrolde pompaların devreye girme basınçlarını ölçüp kayda geçiriyoruz.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Zon vanaları | Konum ve kilit kontrolü, izleme anahtarı denemesi | Zon başına sonuç |
| Test-drenaj hattı | Gerçek akış alınır | Akış anahtarı sinyali |
| Pompa grubu | Devreye girme basıncı ölçülür | Basınç değeri |
| Başlıklar | Boya, yedek başlık dolabı, mahal değişikliği | Uygunsuzluk listesi |
Kat kullanımı değiştiğinde
Yüksek yapılarda kat kullanımı sık değişir: ofis depoya, depo arşive dönüşür. Sprinkler tasarımı ise ilk kullanıma göre yapılmıştır. Kullanım değiştiğinde tasarım yoğunluğunun hâlâ yeterli olup olmadığı yeniden değerlendirilmelidir; kimse başlık söktürmediği için sistem “eksilmiş” gibi görünmez, oysa yetersiz kalmış olabilir.
Planlama
Yüksek yapılarda kontrol kat gruplarına bölünüyor ve birden çok güne yayılabiliyor. İstanbul’da işleri yaka bazında gruplandırıyoruz; ortak alanlarda çalışma saatleri bina yönetimiyle birlikte belirleniyor.
İstanbul tesisiniz için tasarım mantığını sprinkler sistemleri, yangın pompası bakımı sayfalarında anlattık.
Avrupa ve Anadolu yakası ayrı turlara bağlanıyor. İhtiyacınızı kısaca yazmanız yeterli: İstanbul için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. İstanbul randevusunu önceden veriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Sprinkler neden zonlara ayrılıyor?
Yüksek yapıda su sütununun ağırlığı alt katlarda basıncı ekipmanın kabul ettiği sınırın üzerine çıkarır. Kat grupları ayrı zonlara bölünür ve her grubun basıncı kendi vana ve düşürücü düzeniyle yönetilir.
Zonun çalıştığını nasıl anlıyoruz?
Test-drenaj hattından gerçek akış alınarak ve akış anahtarının panele sinyal gönderdiği görülerek. Test hattı yoksa ya da drenaj tıkalıysa bu deneme yapılamaz; sistemin durumu bilinmiyor demektir.
Ara pompa katında neye bakılıyor?
Hangi pompanın hangi basınçta devreye gireceği ve sıranın nasıl işlediği. Bu sıra yazılı olmalı ve denenmelidir; devreye girme basınçlarını ölçüp kayda geçiriyoruz.
Kat kullanımı değişti, sistem yeterli mi?
Tasarım ilk kullanıma göre yapılmıştır. Ofis depoya dönüştüyse tasarım yoğunluğu yeniden değerlendirilmelidir; sistem gözle eksilmiş görünmez ama yetersiz kalmış olabilir.