Yangın söndürme sisteminin en çok ihtiyaç duyulacağı anlardan biri, sarsıntı sonrasıdır. Ancak sprinkler borusu tavana sert bağlandığı ve derz geçişlerinde pay bırakılmadığı zaman, sarsıntının kendisi sistemi devre dışı bırakır. Hatay’da bu konuyu kurulumun ayrı bir başlığı olarak ele alıyoruz.
Sarsıntıda boruya ne olur?
Yapı sallandığında tavana asılı boru da hareket eder, ancak yapıyla aynı anda ve aynı yönde değil. Boru kendi ağırlığı ve içindeki suyun kütlesiyle salınır; yapı bir yöne giderken boru geride kalır. Bu fark, boruyu tutan noktalarda zorlama üretir.
İki uç durum da sorunludur. Boru hiç tutulmazsa serbest salınır ve çevresindeki yapı elemanlarına çarpar; ek yerlerinden ayrılır. Boru her noktadan sert bir şekilde sabitlenirse salınım enerjisi gidecek yer bulamaz ve boru ya da bağlantı elemanı kırılır. Doğru kurgu ikisinin arasındadır: sınırlı hareket eden, ancak belirli bir sınırın ötesine geçmeyen bir tutma düzeni.
Derz geçişleri
Binalar arasında ya da aynı binanın bölümleri arasında bulunan derzler, yapının ayrı ayrı hareket etmesi için bırakılmıştır. Bu derzden geçen bir sprinkler borusu, iki tarafın farklı yönlerde gitmesi durumunda tam o noktada kopar. Geçişlerde esneme payı sağlayan bağlantı elemanları kullanılması bu yüzden gerekli.
Devraldığımız sistemlerde derz geçişlerini tek tek dolaşıyoruz. Sonradan yapılan hat eklerinde bu payların atlandığını sık görüyoruz; ilk kurulumda doğru yapılan bir sistem, bir yıl sonra eklenen kısa bir hatla zayıflayabiliyor.
Askılar ne durumda?
Sprinkler bakımında gözler genellikle boruya ve başlıklara çevrilir; boruyu tavana bağlayan elemanlar arka planda kalır. Oysa sistemi yerinde tutan onlardır. Kontrolde bakılan noktalar:
- Askı aralıkları boru çapına uygun mu, arada sarkma var mı?
- Dübel ve ankraj noktaları sağlam mı, beton çatlağı var mı?
- Yanal hareketi sınırlayan elemanlar mevcut mu?
- Sonradan eklenen hatlarda askı düzeni sürdürülmüş mü?
Bu dört maddeyi ölçerek kayda geçiriyoruz; “sağlam görünüyor” ifadesi rapora girmiyor.
Onarım sonrası tesisler
Yapısal onarım görmüş binalarda sprinkler hattı çoğu zaman söküldükten sonra yeniden takılmıştır. Bu yeniden montajın ilk tasarımla aynı düzende yapıldığı varsayılamaz. Başlık aralıkları değişmiş, bir kol kısaltılmış ya da bir zon başka bir vanaya bağlanmış olabilir.
Onarım görmüş tesislerde ilk ziyaretimizde sistemi baştan çıkarıyoruz: hangi başlık hangi kola, hangi kol hangi vanaya bağlı. Bu şema olmadan sonraki bakımlar varsayım üzerine yürüyor.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Askı aralıkları | Ölçülür, sarkma aranır | Ölçülen aralık |
| Ankraj noktaları | Beton ve dübel incelenir | Zayıf nokta listesi |
| Derz geçişleri | Esneme payı doğrulanır | Payı olmayan geçişler |
| Hat şeması | Sahadan yeniden çıkarılır | Güncel şema |
| Pompa ve depo | Kalkış ve hacim kontrolü | Ölçülen değerler |
Planlama
Askı ve geçiş kontrolü hattın tamamının dolaşılmasını gerektirdiği için tek günde tamamlanmayabiliyor. Kapsamı keşif sonrası yazılı veriyor, Doğu Akdeniz turunda takvime bağlıyoruz.
Hatay tesisiniz için sistem karşılaştırmasını sprinkler sistemleri, fabrika çözümleri sayfalarına bakabilirsiniz.
Antakya, İskenderun ve Payas aynı Doğu Akdeniz turunda gruplanıyor. Teklif için bize ulaşmanın iki yolu: Hatay için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. Hatay keşfini takvime birlikte yazıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Sprinkler borusu sarsıntıda neden kırılıyor?
Yapı hareket ederken boru kendi ağırlığı ve içindeki suyun kütlesiyle geride kalır. Bu fark, boruyu tutan noktalarda zorlama üretir; hiç tutulmayan boru çarparak, sert sabitlenen boru enerji gidecek yer bulamadığı için hasar görür.
Derz geçişinde ne yapılmalı?
Esneme payı sağlayan bağlantı elemanı kullanılmalı. Derz, yapının bölümlerinin ayrı hareket etmesi için bırakılmıştır; payı olmayan bir boru tam o noktada kopar.
Askılar bakımda kontrol ediliyor mu?
Ediliyor. Askı aralığı, dübel ve ankraj noktalarının durumu, yanal hareketi sınırlayan elemanların varlığı ve sonradan eklenen hatlarda düzenin sürdürülüp sürdürülmediği ölçülerek kayda geçiyor.
Onarım görmüş binada ne değişir?
Hat çoğu zaman sökülüp yeniden takılmıştır ve ilk tasarımla aynı düzende olduğu varsayılamaz. İlk ziyarette sistemi baştan çıkarıyoruz: hangi başlık hangi kola, hangi kol hangi vanaya bağlı.
Sonradan eklenen hatlar risk yaratır mı?
Yaratabilir. İlk kurulumda doğru yapılan bir sistem, sonradan eklenen kısa bir hatta esneme payı ve askı düzeni atlandığı için zayıflayabiliyor.