Kablo yangını yavaş başlar, çok duman üretir ve tavaların oluşturduğu katmanlar boyunca ilerler. Elazığ’ın kablo ve enerji ekipmanı üreten tesislerinde sprinkler tasarımının ana sorusu şu: tavandan gelen su, üst üste dizilmiş tavaların altına ulaşabiliyor mu?
Tava katmanları ne yapıyor?
Kablo tavaları genellikle üst üste, aralarında az mesafe bırakılarak dizilir. Tavandan püskürtülen su en üstteki tavaya çarpar ve büyük ölçüde orada kalır. Alttaki tavalar ıslanmaz. Yangın alt katmanda başlamışsa sistem çalışır, su akar ama yangına ulaşmaz.
Bu, sprinkler tasarımının klasik problemlerinden biri. Çözüm, tava katmanları arasına ilave başlık yerleştirmek ya da kablo güzergâhını bu gölgelemeyi azaltacak şekilde düzenlemek. İkisi de tasarım aşamasında kolay, sonradan zor.
Karar neye göre veriliyor?
Ara seviye başlığı gerekip gerekmediği üç veriye bakılarak belirleniyor: kaç katman tava var, aralarındaki mesafe ne kadar ve tavalar dolu mu. Dolu bir tava, boş bir tavaya göre çok daha etkili bir perde oluşturur. Keşifte üçünü de ölçüp kayda geçiriyoruz.
Devraldığımız sistemlerde bu ölçümü tekrar yapıyoruz; çünkü tesis büyüdükçe tavalara kablo eklenir. Boşken yeterli olan bir düzen, tava dolduğunda yetersiz hâle gelmiş olabiliyor.
Düşey şaft
Kablo şaftları katlar arasında sürekli bir boşluk oluşturur. Bir katta başlayan yangın, bu boşluk üzerinden yukarı doğru hızla ilerleyebilir. Şaftın kat geçişlerinde yangın durdurucu dolgu bulunması ve şaft içinin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Şaft konusu sprinkler ile pasif önlemlerin kesiştiği yer. Kat geçişindeki dolgu eksikse, şafta konan bir başlık tek başına yeterli olmuyor. Keşifte ikisini birlikte inceliyor, bulguları tek raporda topluyoruz.
Duman ve erken uyarı
Kablo yangını görünür alev vermeden uzun süre için için yanabilir. Sprinkler başlığı sıcaklıkla çalıştığı için bu evrede tepki vermez. Bu tür hacimlerde duman algılamanın — özellikle örneklemeli sistemlerin — sprinkler ile birlikte değerlendirilmesi, olayın erken evrede fark edilmesini sağlıyor.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Tava katmanları | Sayı, aralık, doluluk ölçülür | Üç değer |
| Ara seviye başlığı | Gereklilik değerlendirilir | Karar ve gerekçe |
| Şaft geçişleri | Dolgu varlığı incelenir | Eksik geçişler |
| Erken algılama | Mevcut kurgu sorgulanır | Öneri notu |
| Başlık ve hat | Standart sprinkler kalemleri | Ölçülen değerler |
Planlama
Tava ve şaft incelemesi kapalı hacimlere erişim gerektirdiği için elektrik biriminin eşliğinde yürütülüyor. Ziyaret tarihini bu koordinasyona göre belirliyoruz.
Elazığ tesisiniz için kararın dayanağını enerji ve trafo çözümleri, sprinkler sistemleri sayfaları için hazırladık.
Elazığ ziyaretleri Doğu Anadolu turunda gruplanıyor. Mevcut sisteminizi inceleyelim: Elazığ için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. Elazığ işlerinde tarihi baştan bildiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Üst üste kablo tavası sprinkleri etkiler mi?
Etkiler. Tavandan gelen su en üstteki tavaya çarpıp orada kalır; alttaki tavalar ıslanmaz. Yangın alt katmanda başlamışsa su akar ama yangına ulaşmaz.
Ara seviye başlığı ne zaman gerekiyor?
Katman sayısı, aralarındaki mesafe ve tavaların doluluğu birlikte değerlendiriliyor. Dolu bir tava boş bir tavaya göre çok daha etkili bir perde oluşturur.
Sonradan kablo eklenmesi sorun yaratır mı?
Yaratır. Boşken yeterli olan bir düzen, tava dolduğunda yetersiz hâle gelmiş olabilir; devraldığımız sistemlerde bu ölçüm tekrar yapılıyor.
Düşey şaft nasıl korunuyor?
Kat geçişlerinde yangın durdurucu dolgu bulunması ve şaft içinin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Dolgu eksikse şafta konan başlık tek başına yeterli olmuyor.
Kablo yangınında sprinkler yeterli mi?
Görünür alev vermeden için için yanan evrede sıcaklıkla çalışan başlık tepki vermez. Bu hacimlerde duman algılamanın sprinkler ile birlikte değerlendirilmesi olayın erken fark edilmesini sağlıyor.