Sprinkler başlıkları belirli bir sıcaklıkta açılacak şekilde üretilir. Diyarbakır’ın yaz sıcağında, güneş gören bir çatının altındaki hava bu değere beklenenden çok daha fazla yaklaşır. Yanlış seçilmiş bir başlık, yangın olmadan da açılabilir.
Başlık nasıl açılır?
Sprinkler başlığının içinde ısıya duyarlı bir eleman bulunur: ya sıvı dolu bir cam ampul ya da lehimli bir metal parça. Ortam sıcaklığı bu elemanın tasarım değerine ulaştığında eleman kırılır veya ayrılır ve suyun yolu açılır. Sistem tümüyle mekaniktir; elektrik ya da sinyal gerektirmez.
Elemanın açılma değeri sabittir ve ortamın ne kadar sıcak olduğunu bilmez. Yangın nedeniyle yükselen bir sıcaklıkla, yaz öğle saatinde çatı altında biriken sıcaklığı ayırt edemez. Ayrımı yapan şey, başlığın doğru sıcaklık derecesinde seçilmiş olmasıdır.
Çatı altı ne kadar sıcak olur?
Güneş alan bir metal çatının altındaki hava, dış hava sıcaklığının belirgin biçimde üzerine çıkar. Havalandırması zayıf bir depoda bu fark daha da büyür. Bu yüzden başlık seçimi dış hava sıcaklığına değil, hacmin içinde ölçülen en yüksek değere göre yapılır.
Devraldığımız tesislerde yaz aylarında çatı altına yerleştirilen ölçüm kayıtları isteniyor; yoksa keşif sırasında ölçüm yapıyoruz. Tek bir öğle ölçümü bile mevcut başlığın uygun olup olmadığını göstermeye yetiyor.
Yerel ısı kaynakları
Hacmin genel sıcaklığı uygun olsa bile bazı noktalar ayrı değerlendirilir. Fırın ağzı, kurutma hattı, baca geçişi, yoğun aydınlatma ve doğrudan güneş gören çatı pencereleri çevresinde yerel olarak yüksek sıcaklık oluşur. Bu noktalardaki başlıkların bir üst sıcaklık derecesinde seçilmesi gerekebilir.
Keşifte bu noktaları işaretliyoruz. Aynı hacimde farklı sıcaklık derecelerinde başlık bulunması normaldir; hangi başlığın nerede olduğunun kayıtlı olması gerekir, çünkü değişim sırasında karıştırılması sistemin davranışını değiştirir.
Kendiliğinden açılmanın bedeli
Yanlış seçilmiş bir başlığın açılması yalnız su hasarı demek değil. Aynı zamanda sistemin güvenilirliğine dair bir soru işareti bırakır ve çoğu tesiste ilk refleks, sistemin “kapatılması” olur. Bu refleks, yangın riskini doğrudan artırır.
Bu yüzden kendiliğinden açılma yaşanmış tesislerde önce sebebi belirliyoruz: başlık derecesi mi uygunsuz, yerel bir ısı kaynağı mı var, yoksa mekanik bir hasar mı söz konusu. Sebep bulunmadan yapılan değişiklik aynı olayı tekrar ettiriyor.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Hacim sıcaklığı | Yaz koşulunda ölçülür | En yüksek değer |
| Başlık derecesi | Etiketten okunur | Derece ve konum |
| Yerel ısı kaynakları | Nokta nokta işaretlenir | Nokta listesi |
| Açılma olayları | Sebep araştırılır | Bulgu raporu |
| Yedek başlık | Doğru derecede stok kontrolü | Stok listesi |
Planlama
Sıcaklık ölçümünün anlamlı olması için yaz aylarında yapılması gerekiyor. Bu kalemi bölge turunun yaz ziyaretine yazıyor, diğer kalemleri yılın uygun bir dönemine bırakıyoruz.
Diyarbakır tesisiniz için standart tarafını sprinkler sistemleri, zorunluluk kapsamı sayfalarında ayrıntılandırdık.
Diyarbakır ziyaretleri Güneydoğu turunda gruplanıyor. Projeniz varsa dosyayı görelim: Diyarbakır için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. Diyarbakır için kapsamı ilk dönüşte netleştiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Sprinkler başlığı kendiliğinden açılır mı?
Yanlış sıcaklık derecesinde seçilmişse açılabilir. Isıya duyarlı eleman ortamın neden sıcak olduğunu bilmez; yangın sıcaklığıyla yaz öğlesinde çatı altında biriken sıcaklığı ayırt edemez.
Başlık derecesi neye göre seçiliyor?
Dış hava sıcaklığına değil, hacmin içinde ölçülen en yüksek değere göre. Güneş alan metal çatının altındaki hava dış sıcaklığın belirgin biçimde üzerine çıkar.
Aynı hacimde farklı dereceler bulunabilir mi?
Bulunabilir ve normaldir. Fırın ağzı, baca geçişi ve yoğun aydınlatma çevresinde yerel yüksek sıcaklık oluşur; bu noktalarda bir üst derece gerekebilir. Hangi başlığın nerede olduğu kayıtlı olmalıdır.
Bir başlık açıldıysa ne yapmalı?
Önce sebep belirlenmeli: derece uygunsuzluğu mu, yerel ısı kaynağı mı, mekanik hasar mı. Sebep bulunmadan yapılan değişiklik aynı olayı tekrar ettirir.
Sistemi kapatmak çözüm olur mu?
Olmaz; yangın riskini doğrudan artırır. Kendiliğinden açılma yaşanan tesislerde en sık görülen refleks bu olduğu için sebebin hızla bulunması önemli.

