Hangi hacme hangi söndürme paneli, kaç bölge, kaç çıkış?
Bir arşiv odasına gazlı söndürme kurulurken panel, keşif listesinde çoğu zaman tek satırdır; oysa dedektörlerden gelen bilgiyi değerlendiren, geri sayımı yürüten ve silindiri açan karar noktası odur. Doğru panel beş soruyla seçilir. Kaç hacim ayrı ayrı boşaltılacak ve her hacimde kaç algılama bölgesi olacak? Söndürme çıkışı hangi tahrik düzeneğini sürecek ve bu düzeneğin çektiği akım çıkışın sınırı içinde mi? Hangi girişler izlenecek: elle boşaltma, durdurma ve bekletme butonları, silindir basıncı, kapı ve havalandırma? Uyarı nasıl kademelenecek? BYKHY Madde 98/3 gazlı sistemlerde sesli ve ışıklı uyarıyı zorunlu tutar. Son olarak belge sorulur: söndürme kumandası için EN 12094-1, algılama ve güç kaynağı için EN 54-2 ve EN 54-4. Listede farklı markaların söndürme panelleri ve modülleri, FirePro aerosol kontrol üniteleri ve Viking bırakma panelleri yer alıyor.
.jpg)
.jpg)
.png)
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Panel seçiminde sorulacaklar ve katalogdan örnekler
Örnekler üreticilerin teknik dokümanlarından alındı; aynı markanın farklı serilerinde değerler değişebilir.
| Soru | Neden önemli | Katalogdan örnek |
|---|---|---|
| Kaç hacim, kaç algılama bölgesi? | Tek riskli panel bir hacmi yönetir; bölge sayısı çapraz bölge düzenini ve asma tavan, döşeme altı gibi ayrı izlenecek boşlukları karşılamalıdır | Detnov CCD-103: tek risk, 3 algılama bölgesi · Mavili ML-322: 4 algılama bölgesi, 1 söndürme çıkışı · Finder FF XT: 3 algılama bölgesi |
| Söndürme çıkışı neyi sürecek? | Tahrik düzeneğinin çektiği akım çıkışın değerini aşmamalı; birden çok selenoid ya da jeneratör için çıkış çoğaltılır | ML-322 çıkışı: 24 V DC, 1 A (2 saniyeliğine 2 A) · ML-3314 çıkış arttırıcı: 8 süpervize çıkış · Teknim TEM-4385 terminatör modülü: TEP-4300 çıkışını birden çok selenoide taşır, 3 A’e kadar sürekli akım |
| Hangi girişler izleniyor? | Elle boşaltma, durdurma, bekletme ve silindir basıncı panelde ayrı görülmeli; hatlar açık ve kısa devreye karşı denetlenmeli | ML-322: bekletme, iptal, başlatma, düşük basınç ve söndürme durum anahtarı girişleri, hepsi süpervize · CCD-103: 2 silindir denetim girişi, kapı ve havalandırma girişleri |
| Uyarı ve kumanda çıkışları | Sesli ve ışıklı uyarı zorunludur (Madde 98/3); doğal havalandırma menfezleri ve havalandırma bacaları yangın algılandığında ve gaz boşalırken otomatik kapanmalıdır (Madde 98/4). Tahliye ve boşalma aşamalarını ayrı duyurmak ve fanı durdurmak tasarımda ayrıca planlanır | ML-322: yangın sireni, ikinci seviye (söndürme) sireni ve gaz aktif çıkışı · CCD-103: iki aşama için ayrı siren çıkışı ve levha çıkışı · ML-3202: fan çıkışı dahil 8 giriş, 8 çıkış |
| Uzaktan gösterge ve kayıt | Korunan hacmin kapısında durum görülmeli; olay kaydı bakımda okunur | ML-322: 8 adede kadar ML-3313 durum gösterge ünitesi, 1.000 olay kaydı · CCD-103: olay kaydı, USB ile bilgisayar bağlantısı |
| Belge | Söndürme kumandası ile algılama işlevi ayrı standartlara tabidir | ML-322, TEP-4300, FF XT: EN 12094-1, EN 54-2, EN 54-4 · CCD-103: EN 12094-1 ile CPR kapsamında EN 54-2 ve EN 54-4 |
Hangi söndürme sistemine hangi kontrol birimi?
| Söndürme sistemi | Kontrol birimi | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Gazlı (inert gaz, halokarbon, CO2) | EN 12094-1 belgeli söndürme paneli | Tahrik düzeneğiyle elektriksel uyum; buton ve basınç anahtarı girişleri; CO2’de ek güvenlik düzenekleri |
| Aerosol jeneratörleri | Söndürme paneli ya da üreticinin kontrol ünitesi (katalogda FirePro FPC-4R); kutu tipi jeneratörler için ardışık aktivasyon ünitesi | Jeneratörün ateşleme akımı ve bir çıkışa bağlanabilecek jeneratör sayısı |
| Sulu ya da köpüklü baskın ve ön tepkili sistemler | Bırakma (release) kontrol paneli; katalogda Viking ARC-100 bırakma kontrol paneli ve VFR-500 çok riskli bırakma paneli | Selenoid vananın gerilimi ve sistemin tek ya da çift kilitli oluşu |
| Davlumbaz (ıslak kimyasal) | Sistemin kendi mekanik ya da elektrikli bırakma modülü | Ayrı söndürme paneli gerekmez; çalışma bilgisi kuru kontakla yangın alarm paneline gider |
| Pano içi algılama hortumlu sistem | Panel gerekmez; ısıyla delinen hortum vanayı açar | Basınç anahtarı ya da vana kontağı yangın alarm paneline bağlanır |
Panel teklifinde kontrol edilecekler
- Algılama bölgesi ve söndürme çıkışı sayısı; ileride hacim eklenirse genişleme modülü ya da ikinci panel.
- Söndürme çıkışının akım değeri ile bağlanacak selenoid, tahrik düzeneği ya da jeneratörün çektiği akım.
- Butonların panel girişleriyle elektriksel uyumu; örneğin ML-322’de bekletme, iptal ve başlatma girişleri 470 ohm dirençle tetiklenir.
- Akünün teklife dahil olup olmadığı: ML-322 ve TEP-4300 2 adet 12 V 7 Ah akü kullanır; TEP-4300 ve CCD-103’te akü panelle birlikte gelmez.
- Yangın alarm sistemine arayüz: binada algılama ve uyarı sistemi varsa gazlı söndürme sisteminin alarm ve arıza çıkışlarının bu sisteme bağlanıp ayrı bölgesel göstergelerle izlenmesi (BYKHY Madde 79/1).
- Kapı önüne durum gösterge ünitesi, programlama yazılımı ve olay kaydını okuma imkânı.
- Gemi ve yat projelerinde marin sertifikalı sürüm (katalogda ML-322/M ve marin çevre üniteleri).
Silindir selenoidini yangın alarm panelinin genel amaçlı bir röle çıkışıyla sürmek ilk bakışta ekonomik görünür. EN 12094-1 ise söndürme kontrol cihazları için zorunlu işlevler tanımlar: algılamadan gelen bilginin alınması, çalışma bütünlüğünün izlenmesi ve önceden belirlenmiş sıranın otomatik yürütülmesi. Belgesiz bir röle çıkışı bu işlevleri garanti etmez. Algılama ile söndürme kumandasını tek gövdede toplayan paneller de vardır; bunlarda söndürme bölümü için EN 12094-1 belgesi aranır ve belge ürün föyünde model koduyla birlikte yazılı olmalıdır.
Sık sorulanlar
Söndürme panelinin fiyatını ne belirler?
Önce kapasite: algılama bölgesi ve söndürme çıkışı sayısı, gerekiyorsa çıkış arttırıcı ya da giriş-çıkış modülü. Ardından panelin çevresindeki set gelir: elle boşaltma, durdurma ve bekletme butonları, iç ve dış sirenler, kapıdaki ışıklı uyarı, durum gösterge ünitesi ve akü. Marin sertifikası, programlama yazılımı ve devreye alma testleri de toplamı değiştirir. Korunacak hacimlerin listesini ve tahrik düzeneğini ilettiğinizde, farklı markaların panellerini aynı set üzerinden karşılaştıran bir teklif hazırlıyoruz.
Yangın alarm paneli söndürme panelinin yerine kullanılabilir mi?
Gazlı sistemde söndürme kumandası verecek panelin bu işlev için EN 12094-1 belgesi olmalıdır; yalnız EN 54-2 belgeli bir yangın alarm paneli bu işlevi kapsamaz. Algılama ile otomatik söndürme kumandasını tek gövdede birleştiren paneller vardır, listedeki Efire EEXP-1/2 bu tiptedir; seçimde belgenin söndürme bölümünü kapsadığı föyden doğrulanır. Gazlı sistemde ayrı söndürme paneli kurulduğunda ise, binada algılama ve uyarı sistemi varsa BYKHY Madde 79/1’e göre söndürme sisteminin alarm ve arıza çıkışları bu sisteme bağlanır ve ayrı bölgesel göstergelerle izlenir.
Tek panelle birden fazla oda korunabilir mi?
Panelin kaç söndürme riskini ayrı ayrı yönetebildiğine bağlıdır. Tek riskli bir panel yalnız bir hacmi boşaltır; her hacmin kendi geri sayımı, butonları ve uyarıları olacağından iki oda için ya çok riskli bir panel ya da iki ayrı panel seçilir. Mavili ML-3314 gibi çıkış arttırıcı paneller santralin söndürme çıkışına bağlanarak aynı riskin çıkışlarını sekize çıkarır; bu çıkışlar yazılımla belirlenen sürelere göre sırayla devreye girer. Birden çok santral, katalogdaki ağ modülüyle birbirine bağlanabilir.
Mevcut gazlı sistemin eski panelini değiştirmek mümkün mü?
Mümkündür, ama yeni panel sahadaki cihazlara göre seçilir. Söndürme çıkışının gerilim ve akımı mevcut selenoide ya da tahrik düzeneğine, buton girişlerinin tetiklenme biçimi mevcut butonlara, basınç anahtarı girişi silindirlerdeki anahtara uymalıdır. Uymayan cihazlar yenilenir, kablolar ölçülür ve değişiklikten sonra algılamadan boşaltma kumandasına kadar senaryo baştan sona denenir. Değişim süresince korunan hacmin korumasız kalacağı zaman aralığı önceden planlanır ve kısa tutulur.
Gemi ve yat projelerinde hangi söndürme paneli seçilir?
Gemide klas kuruluşunun onayı aranır; bu yüzden panelin ve çevre cihazlarının marin sertifikalı sürümleri seçilir. Katalogda Mavili ML-322/M santrali, ML-3313/M durum gösterge ünitesi ve ML-3314/M çıkış arttırıcı panel ile marin sertifikalı söndürme butonları ve siren var. Teklif isterken geminin bağlı olduğu klas kuruluşunu ve korunacak makine dairesi gibi hacimleri belirtin; sertifikanın o kuruluşça kabul edildiği teklif aşamasında doğrulanır.