Hangi yakıta hangi köpük, hangi oranlayıcı ve boşaltma cihazı?
Bir boya ve solvent deposunun keşfinde köpüklü sistem teklifinin ilk girdisi alan ölçüsü değil, depodaki sıvıların listesidir. Benzin ve motorin gibi suyla karışmayan hidrokarbonlar ile alkol ve aseton gibi suyla karışan polar sıvılar her konsantreyle korunmaz: hidrokarbon için yeterli olan standart bir konsantre polar sıvıda çöker, ikisi birlikte varsa alkole dayanıklı (AR) tip seçilir; Avrupa’da konsantre belgesi de bu ayrıma göre EN 1568’in farklı bölümlerinden aranır. İkinci karar uygulama biçimidir: köpükle kullanımı onaylı sprinkler ve nozullarla alan koruması, tank için köpük odası, hangar ya da depo için yüksek genleşmeli jeneratör. Üçüncüsü konsantrenin suya nasıl katılacağıdır: mesaneli (bladder) tank ve debi aralığına uygun oranlayıcı. Son olarak onay sorulur: bileşenler için EN 13565-1, tasarım, yapım ve bakım için EN 13565-2 ya da konsantreyi, oranlayıcıyı ve boşaltma cihazını birlikte kapsayan bir listeleme. Listede Viking’in konsantreleri, tankları, oranlayıcıları ve köpük yapıcıları ile saha dolapları ve köpük arabası var.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Yakıta ve genleşmeye göre konsantre belgesi (EN 1568)
EN 1568’in dört bölümü konsantreyi hem genleşme oranına hem de korunan sıvının suyla karışıp karışmadığına göre ayırır. Bölüm adları BSI kataloğundaki başlıklardan çevrildi.
| Uygulama | EN 1568 bölümü | Sahada karşılığı |
|---|---|---|
| Düşük genleşme, suyla karışmayan sıvılar | EN 1568-3 | Benzin, motorin, jet yakıtı gibi hidrokarbonların bulunduğu dolum sahası, tank ve havuzlar |
| Düşük genleşme, suyla karışan sıvılar | EN 1568-4 | Alkol, aseton ve benzeri polar solventler; alkole dayanıklı (AR) özellik aranır |
| Orta genleşme, suyla karışmayan sıvılar | EN 1568-1 | Dökülen yakıtın toplandığı havuzların ve kapalı proses alanlarının örtülmesi |
| Yüksek genleşme, suyla karışmayan sıvılar | EN 1568-2 | Uçak hangarı, depo ve kablo galerisi gibi hacmin köpükle doldurulduğu uygulamalar |
Sistem bileşenleri ve teklifte sorulacaklar
| Bileşen | Görevi | Teklifte sorun |
|---|---|---|
| Köpük konsantresi | Suyla belirli oranda karışarak köpük çözeltisini oluşturur | Tipi (florlu ya da florsuz, AR özelliği), karışım oranı, hangi yakıtlarla ve hangi boşaltma cihazlarıyla onaylı olduğu, stok miktarının hesabı |
| Mesaneli (bladder) tank | Konsantreyi tank içindeki torbada saklar; sistem çalışınca gelen suyun basıncıyla konsantre oranlayıcıya gönderilir | Tank hacminin stok hesabıyla uyumu, dikey ya da yatay tip, yerleşim ve bakım erişimi |
| Oranlayıcı | Konsantre ile suyu hedef oranda karıştırır | Sistemin en düşük ve en yüksek debisinde oranı koruyup korumadığı; katalogda oran kontrolörü, geniş aralıklı ve hat üzeri dengeli basınçlı tipler var |
| Boşaltma cihazı | Köpüğü yakıt yüzeyine ya da hacme ulaştırır | Köpükle kullanımı onaylı sprinkler ve nozul, köpük yapıcı, yüksek genleşme jeneratörü, tank köpük odası; seçimin konsantre onayıyla eşleşmesi |
| Vana ve bırakma | Sistemi ıslak, ön tepkili ya da baskın (deluge) düzende devreye alır | Bırakmanın elektrikli, pnömatik ya da hidrolik oluşu; algılama ve kontrol panelinin kapsamı |
| Konsantre hattı | Konsantreyi tanktan oranlayıcıya taşır | Boru ve conta malzemesinin konsantreyle uyumu; konsantreye özgü sürtünme kaybı verisiyle yapılmış hesap |
Keşifte toplanacak bilgiler
- Sıvı listesi ve güvenlik bilgi formları: hangi sıvının suyla karıştığı, miktarı ve nasıl depolandığı.
- Korunacak alanın türü ve ölçüleri: tankın tipi ve çapı, dolum adası, havuz, raflı depo ya da hangar hacmi.
- Su kaynağının debisi ve basıncı; mevcut pompa, sprinkler ve baskın vana altyapısı.
- Konsantre tankının konacağı yer ve ortam sıcaklığı; donma riski olan yerlerde alınacak önlem.
- Drenaj ve taşma havuzu; testlerde çıkan köpük çözeltisinin nasıl toplanıp bertaraf edileceği.
- Sistemi devreye alacak algılama ve kontrol düzeni: dedektörler, bırakma paneli ve elle bırakma noktaları.
Stok azaldığında tankı eldeki başka marka ya da tip konsantreyle tamamlamak sık görülen bir hatadır. Farklı konsantreler karıştığında köpüğün niteliği ve karışım oranı, sistemin onaylandığı değerlerden çıkabilir. İkmal, sistemin onay belgesinde yazan konsantreyle yapılır. Konsantrenin değiştirilmesi gerekiyorsa eski konsantre boşaltılıp hat yıkanır, yenisiyle karışım oranı sahada tekrar ölçülür ve değişiklik bakım kayıtlarına işlenir.
Sık sorulanlar
Köpüklü söndürme sisteminin fiyatını ne belirler?
Hesap korunan alandan başlar: alanın büyüklüğü, uygulama debisi ve süresi konsantre stoğunu, stok da tank hacmini belirler. Ardından konsantre tipi, oranlayıcının çalışması gereken debi aralığı, boşaltma cihazlarının sayısı, vana ve bırakma seti ile su kaynağının yeterliliği gelir. Mevcut sprinkler ve pompa altyapısının kullanılabilmesi toplamı düşürebilir. Sıvı listesini ve yerleşim planını ilettiğinizde, bileşenleri kalem kalem gösteren bir teklif hazırlıyoruz.
Florsuz (SFFF) konsantre polar solventlerde de kullanılabilir mi?
Konsantreye ve onayına bağlıdır. Viking, düşük genleşmeli florsuz sentetik (SFFF) sabit köpük sistemi için hidrokarbon ve polar solvent uygulamalarını kapsayan FM onayı beyan ediyor; onay, sistemle uyumlu boşaltma cihazı, mesaneli tank ve oranlayıcılarla birlikte geçerlidir ve katalogdaki SFFF konsantresinin bu onayın parçası olup olmadığı ürün föyünden doğrulanır. Başka bir florsuz konsantrede onaylı yakıt listesine bakılır; Avrupa’da polar sıvılar için EN 1568-4, hidrokarbonlar için EN 1568-3 belgesi aranır. Onay kapsamında olmayan bir sprinkler ya da nozulla kurulan sistem, konsantre doğru olsa bile onaylı sayılmaz.
Köpüklü söndürme sistemi yönetmelikte zorunlu mu?
BYKHY köpüğü adıyla zorunlu tutan genel bir eşik koymaz; riskin türüne uygun sistem ister. Madde 98/2, suyun söndürme etkisinin yeterli görülmediği ya da suyla tepkimeye girebilecek maddelerin bulunduğu, depolandığı ve üretildiği hacimlerde uygun tipte söndürme sistemi kurulmasını öngörür. Yanıcı sıvıların depolandığı, doldurulduğu ve nakledildiği tesisler için Madde 122/1 yeterli yangın önleme sistemleri ister ve söndürücü olarak özellikle köpük, karbondioksit, kuru kimyevi toz ve suyun kullanılabileceğini belirtir. Yöntem, sıvı listesine ve risk değerlendirmesine göre seçilir.
Mevcut sprinkler tesisatına köpük eklenebilir mi?
Birçok durumda eklenebilir; katalogda ıslak borulu, ön tepkili ve baskın düzende mesaneli tanktan beslenen köpük-su sistemleri var. Bunun için sprinkler başlıklarının köpük konsantresiyle kullanım onayı, konsantreyle temas edecek malzemelerin uyumu ve eklenen oranlayıcının basınç kaybıyla birlikte hidrolik hesabın yeniden yapılması gerekir. Pompa ve su deposunun, köpük çözeltisi için gereken debiyi gereken süre boyunca verebildiği de ayrıca kontrol edilir.
Köpük arabası ya da köpüklü dolap sabit sistemin yerine geçer mi?
Duruma bağlıdır. BYKHY Madde 122/1, yanıcı sıvı tesislerinde gerekli düzenin deponun durumuna göre sabit, hareketli veya kısmen hareketli olabileceğini söyler. Küçük bir dolum noktasında tekerlekli köpük arabası ve köpüklü saha dolabı ilk müdahale için yeterli görülebilir; büyük tank sahası, hangar ya da personelin sürekli bulunmadığı depo genellikle otomatik çalışan sabit sistem gerektirir. Taşınabilir ekipman eğitimli kullanıcıya ihtiyaç duyar; seçim risk değerlendirmesiyle yapılır ve projede gerekçelendirilir.