Hangi kabine hangi aerosol jeneratörü, hangi tetikleme?
Bir fabrikanın bakım listesinde “MCC panosu, üç bölmeli” diye geçen satır, aerosol teklifi için yeterli değildir. Jeneratörü seçmek için her bölmenin iç ölçüsü, havalandırma fanı bulunup bulunmadığı, kablo girişlerinin nasıl kapatıldığı ve içeride kalıntıdan etkilenecek elektronik olup olmadığı gerekir. Ardından tetikleme kararı gelir: jeneratör bir kontrol panelinden elektrikle mi ateşlenecek, üzerindeki ısıl elemanla kendiliğinden mi devreye girecek, yoksa her iki yol da mı bulunacak? Üçüncü soru belgedir: bileşenler için EN 15276-1, tasarım, kurulum ve bakım için EN 15276-2 aranır. Son olarak bütçe ömürle birlikte kurulur; jeneratör dolum görmez, bir kez boşaldığında ya da üreticinin verdiği ömür dolduğunda yenisi takılır. Listede FirePro’nun silindirik ve kutu tipi jeneratörleri ile kutu tipi jeneratörler için ardışık aktivasyon ünitesi (FPSA-32G) yer alıyor; FPC-4R kontrol üniteleri Söndürme Kontrol Panelleri, algılama hortumlu pano içi tüplü sistemler ise Gazlı Söndürme Sistemleri listesinde.
.jpg)
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Katalogdaki jeneratörler: bileşen kütlesi ve boşalma süresi
Model numarası, jeneratördeki FPC söndürücü bileşeninin gram cinsinden kütlesini verir; boşalma süreleri üreticinin yayımladığı değerlerdir. Bir hacme kaç jeneratör gerektiği, üreticinin tasarım yoğunluğuyla hesaplanır.
| Grup | Modeller (bileşen) | Boşalma süresi | Tipik yer |
|---|---|---|---|
| Küçük silindirik | FP-20, FP-40, FP-80 (20–80 g) | 3–6 sn (FP-20), 4–8 sn (FP-40, FP-80) | Tek pano bölmesi, otomasyon ve sayaç kabini |
| Silindirik | FP-100, FP-200, FP-500 (100–500 g) | 5–10 sn | Büyük pano grupları, jeneratör ve makine kabinleri |
| Kutu tipi | FP-1200, FP-2000 (1.200–2.000 g) | 10–15 sn | Trafo hücresi, küçük elektrik ve kontrol odası |
| Kutu tipi, yüksek kapasite | FP-3000, FP-4200, FP-5700 (3.000–5.700 g) | 15–20 sn | Geniş teknik hacimler, gemi makine dairesi |
Tetikleme ve kontrol seçenekleri
Model kodundaki harf ekleri tetikleme biçimini, kutu tipinde gövde kaplamasını da gösterir; ekler seriye göre değiştiği için siparişte açıkça yazılmalıdır.
| Seçenek | Nasıl çalışır | Ne zaman seçilir |
|---|---|---|
| Elektrikli tetikleme | Kontrol ünitesinin ya da söndürme panelinin çıkışı jeneratörü ateşler; öncesinde uyarı ve geri sayım işler | Algılama, tahliye uyarısı ve durdurma butonu istenen, zaman zaman insan giren teknik hacimler |
| Termal tetikleme | Jeneratör üzerindeki ısıl eleman belirli bir sıcaklıkta ateşlemeyi kendisi başlatır; kablo ve besleme gerekmez | Enerjisi kesilebilen panolar, uzak ve insansız kabinler |
| Çift tetikleme | Elektrikli ve termal tetikleme aynı jeneratörde birlikte bulunur | Panel zinciri kurulan ama besleme kesildiğinde de korumanın sürmesi istenen hacimler |
| Kontrol ünitesi | Silindirik jeneratörleri tetiklemek için üreticinin kontrol ünitesi; katalogda metal ve plastik gövdeli FPC-4R (Söndürme Kontrol Panelleri listesinde) | Giriş ve çıkış sayısı, uyarı aşamaları ve belgesi ürün föyünden doğrulanır |
| Ardışık aktivasyon ünitesi | Birden çok kutu tipi jeneratörün tetiklenmesini sıraya koyar (katalogda FPSA-32G) | Aynı hacimde birden fazla kutu tipi jeneratörün bulunduğu uygulamalar |
| Algılama hortumlu pano içi sistem (aerosol değil) | Isıyla delinen hortum silindirdeki temiz gazı panoya boşaltır; katı bileşen yakmaz | Bu ürünler Gazlı Söndürme Sistemleri listesinde; karşılaştırması pano içi söndürme rehberinde |
Aerosol teklifi için gönderilecek bilgiler
- Her pano bölmesinin ya da hacmin iç genişliği, yüksekliği ve derinliği; bölmeler arasındaki açıklıklar.
- İçerideki ekipman: şalter ve bara mı, kart, sürücü, PLC ya da sunucu mu; kalıntıya duyarlı ekipman varsa seçim değişir.
- Fan, menfez, kapatılmamış kablo girişi gibi açıklıklar ve boşalma anında fanın durdurulup durdurulamayacağı.
- Tetikleme tercihi: mevcut yangın alarm ya da söndürme paneli var mı, besleme kesikken de koruma isteniyor mu?
- Jeneratörün konacağı yüzey: kablo demetlerine, yanıcı malzemeye ve insanların geçtiği noktalara uzaklık; üreticinin güvenlik mesafesi bu ölçüyle karşılaştırılır.
- Ortam koşulları: sıcaklık aralığı, nem, titreşim; gemi uygulamasında istenen klas ya da tip onayı.
Aynı bileşen kütlesine sahip bir jeneratörün elektrikli, termal ve çift tetiklemeli sürümleri ayrı kodlarla satılır; kutu tipinde gövde kaplaması da koda eklenir. Siparişte yalnız “FP-200” yazıldığında sahaya panelden ateşlenemeyen termal bir ünite ya da termal güvencesi olmayan elektrikli bir ünite gelebilir. Teklifte, irsaliyede ve montajdan önce ürün etiketinde tam model kodunu, tetikleme biçimini ve braket tipini birlikte kontrol edin.
Sık sorulanlar
Aerosol jeneratörünün ömrü ne kadar, bütçeye nasıl yansır?
Katalogdaki FirePro jeneratörleri için üretici 15 yıllık ürün ömrü beyan ediyor; süre dolduğunda jeneratör hiç boşalmamış olsa da yenisiyle değiştirilir. Basınçlı kap olmadığından dolum, tartım ya da hidrostatik test kalemi çıkmaz; buna karşılık boşalan ünite de komple yenilenir. Bütçe yaparken jeneratör sayısı, montaj tarihi ve ömür sonu değişimi birlikte planlanır. Her ünitenin etiketindeki üretim ve son kullanma bilgisinin bakım kayıtlarına işlenmesi, değişimin zamanında yapılmasını sağlar.
Aerosol sistemi hangi belgelerle gelmeli?
Avrupa’da bileşenler EN 15276-1’e, tasarım, kurulum ve bakım EN 15276-2’ye göre değerlendirilir; ABD ve Kanada’da UL 2775 listelemesi aranır; SOLAS kapsamındaki gemilerin makine dairelerinde ise aerosol sistemleri IMO MSC.1/Circ.1270 kılavuzuna göre onaylanır. Katalogdaki FirePro jeneratörleri için üretici bunlara ek olarak VdS, KIWA ve LPCB belgelerini listeliyor. BYKHY Madde 90/3 de sistemde kullanılacak bütün ekipmanın sertifikalı olmasını şart koşar. Şartnamenizde hangi belge isteniyorsa ürün föyü ve sertifika numarasıyla eşleştirin.
Pano içi (mikro) söndürme sistemleri de aerosol mü?
Hayır. Direkt ve indirekt pano içi sistemler, silindirde bekleyen söndürücüyü ısıyla delinen algılama hortumu üzerinden boşaltan düzeneklerdir; katı bir bileşenin yanmasıyla aerosol bulutu üretmezler. Bu yüzden katalogda Gazlı Söndürme Sistemleri listesinde yer alırlar. Direkt tipte hortum aynı zamanda boşaltma noktasıdır, indirekt tipte ajan ayrı nozullardan dağılır. Hangi panoya hangisinin uyduğunu pano içi söndürme rehberimizde karşılaştırdık.
Aerosol sisteminin boşaldığı yangın alarm paneline bildirilmeli mi?
BYKHY Madde 75/8, binada gazlı, kuru kimyevi tozlu veya benzeri sabit söndürme sistemi varsa bunların devreye girdiğinin yangın alarm sistemince otomatik algılanmasını ister ve bunun için söndürme sisteminin kontak çıkışlarının alarm sistemine bağlanmasını öngörür. Aerosol de sabit bir söndürme sistemidir; kontrol ünitesinin ya da söndürme panelinin boşalma kontağını alarm paneline taşımak bu hükmün amacına uygundur. Yalnız termal tetiklemeli ünitelerde bu bilgiyi verecek bir kontak olup olmadığını teklif aşamasında sorun.
Aerosol jeneratörü gemi makine dairesinde kullanılabilir mi?
Kullanılabilir; gemide belirleyici olan tip onayıdır. Katalogdaki FirePro jeneratörleri için üretici, IMO MSC.1/Circ.1270’e dayanan MED onayı ile ABS, Bureau Veritas ve RINA gibi klas kuruluşlarının onaylarını listeliyor. Geminin bağlı olduğu klas kuruluşunun onayı ve tasarım dosyası teklifle birlikte istenir. Hacim hesabı, boşalma sırasında hacmin kapatılması ve personelin tahliyesi projede ayrıca tanımlanır.