Su baskını dedektörü nereye konur, alarm paneline nasıl bağlanır?
Tatildeki bir dairede çamaşır makinesinin hortumu yerinden çıktığında ya da bir işyerinin bodrumundaki kazan dairesinde tesisat sızdırdığında su, alt kata ya da depodaki raflara ulaşana kadar fark edilmeyebilir. Su baskını (su basma) dedektörü zemine yakın konan algılayıcısı suyla temas ettiğinde alarm paneline haber verir; panel de olayı kurguya göre siren, uygulama bildirimi ya da telefon aramasıyla iletir. Bu sayfada hırsız alarm paneline bağlanan 6 ürün listelenir: kablolu Teknim TOD-0590 (10–26 V DC beslemeli, NC/NO röle çıkışlı); kablosuz Ajax LeaksProtect (beyaz ve siyah), Dahua ARD912-W2 ve algılayıcısı gövdeden ayrı Teletek PAX FL; ayrıca EZVIZ CS-T10C. Yangın algılama hattına bağlanan adresli ve konvansiyonel su baskını dedektörleri yangın algılama ürünleri arasındadır. Seçimi beş soru belirler: panel kablolu mu kablosuz mu; dedektör suyun ilk toplanacağı noktaya nasıl konacak; gövde ıslanabilir mi, yoksa algılayıcı ayrı mı olmalı; besleme pil mi panel mi; alarmda suyu kesecek bir vana isteniyor mu.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Mekâna göre dedektörün yeri
Yerleşim önerileri genel ilkedir; montaj koşulu her ürünün föyünden okunur. Model örnekleri ve değerler katalogdaki ürün bilgilerinden alınmıştır.
| Mekân | Dedektör nereye konur | Katalogdan uygun yapı |
|---|---|---|
| Kazan dairesi, hidrofor ve su deposu odası | Suyun ilk birikeceği en alçak zemin noktası; kazan, pompa ve vana gruplarının yakını | Kablolu panelli binada Teknim TOD-0590 (ürün bilgisine göre −10…+55 °C, NC/NO röle çıkışı); kablosuz panelde aynı üreticinin dedektörü |
| Bodrum kat, arşiv, depo | Zeminin en düşük köşeleri ve dışarıdan su alabilecek kapı önleri; değerli malzemenin durduğu rafların altı | Birden çok nokta gerekir; kablosuz modelde bodrumdaki telsiz bağlantı yerinde denenir |
| Konut: banyo, mutfak, çamaşır makinesi ve kombi yanı | Cihazın altı ya da arkası, eviye dolabının tabanı | Küçük gövdeli kablosuz modeller; ürün bilgisine göre Ajax LeaksProtect 5 × 5 cm boyutunda ve IP65 korumalı |
| Sunucu ve elektrik odası, yükseltilmiş döşeme altı | Klima drenajına ve tesisat geçişlerine yakın döşeme altı noktaları | Teknim TOD-0590 (ürün bilgisinde bodrum, sunucu odası ve kazan dairesi örnek verilir) ya da kablosuz model |
| Su seviyesinin yükselebileceği yer | Algılayıcı zeminde, elektronik gövde duvarda yukarıda | Teletek PAX FL: ürün bilgisine göre kontrol gövdesi ile su sensörü ayrı iki parçadır ve gövde su seviyesinin üstünde kalır |
Kablolu ve kablosuz modeller: föyde neye bakılır
Değerler katalogdaki ürün bilgilerinden ve katalogun teknik özellik satırlarından alınmıştır; kablosuz menziller üreticinin açık alanda verdiği değerlerdir.
| Föy satırı | Kablolu: Teknim TOD-0590 | Kablosuz: Ajax LeaksProtect, Dahua ARD912-W2, Teletek PAX FL |
|---|---|---|
| Besleme | 10–26 V DC; panelin besleme çıkışından ya da ayrı bir kaynaktan | Pil; Dahua ARD912-W2’de bir adet CR123A, katalogdaki teknik özete göre günde bir kez tetiklenirse 3 yıl |
| Akım | 12 V DC’de çalışırken 10 mA’den az, alarmda 60 mA’den az | Dahua ARD912-W2: çalışırken 28,5 µA, alarmda 5,8 mA |
| Panele bağlantı | NC ve NO kontak seçenekli röle; panelin bir bölge girişine kabloyla | Aynı üreticinin paneliyle telsiz; Dahua ARD912-W2 iki yönlü haberleşir ve AES128 ile şifreler, Teletek PAX FL BRAVO Next paneliyle ya da Eclipse ile PAX WL modülü üzerinden çalışır |
| Menzil ve bant | Kablo güzergâhı belirler | Üreticiye göre açık alanda: Dahua ARD912-W2 1.200 m’ye kadar (868,0–868,6 MHz), Ajax LeaksProtect 1.300 m; bina içinde, özellikle bodrumda kısalır |
| Gövde ve ortam | −10…+55 °C; 92 × 67 × 26,4 mm | Ajax LeaksProtect IP65; Teletek PAX FL’de algılayıcı ayrı, gövde suyun üstünde |
| Ek işlev | Ürün bilgisinde röle çıkışı dışında bir ek işlev yazmaz | Dahua ARD912-W2’de ayarlanabilir duyarlılık, düşük pil tespiti ve bulut üzerinden yazılım güncellemesi; Ajax LeaksProtect ürün bilgisine göre WaterStop vanasıyla suyu otomatik kesme senaryosunda kullanılır |
Su baskını dedektörü keşfi için kontrol listesi
- Su kaynakları: kazan, hidrofor, su deposu, çamaşır ve bulaşık makinesi, eviye ve klima drenajı plan üzerinde işaretlenir; her kaynağın çevresinde suyun ilk birikeceği nokta için ayrı dedektör düşünülür.
- Proje: Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği’nin 9. maddesindeki (g) bendi, “su basması algılama ve alarm sistemi”ni hırsız alarm sistemleriyle birlikte güvenlik sistemleri arasında sayar ve bu sistemlerin yapının kullanım şekline göre belirleneceğini söyler. Projeye alınırsa aygıtların yeri ön projede, tesisat planı ve sistem şeması kesin projede gösterilir (md. 10). Maddenin giriş cümlesi bu sistemlerin hepsinin ya da bir kısmının yapı cinsine ve kullanım amacına göre, geçerli mevzuat çerçevesinde ve işverenin istekleri de dikkate alınarak projelendirileceğini söyler; bu yüzden bizim okumamıza göre madde sistemi tek başına zorunlu kılmaz, projeye alınırsa yerini tanımlar.
- Panel: kablolu dedektör için boş bir bölge girişi ve besleme; kablosuz dedektör için panelle aynı üretici ailesi, aynı bant sürümü (katalogdaki teknik özetlere göre Dahua ARD912-W2 868 MHz, aynı ailedeki ARA12-W2 sireni 433 MHz bandında) ve panelin cihaz kapasitesi.
- Bildirim: su alarmının kime gideceği (bina sorumlusu, işletme, aile) ve gece ya da tatilde kimin müdahale edeceği; alarm izleme merkezine bağlı sistemde su alarmında merkezin ne yapacağı abonelik sözleşmesinde netleştirilir.
- Otomatik kesme: dedektör yalnız haber verir; suyun kendiliğinden kesilmesi isteniyorsa motorlu vana ve panel senaryosu ayrıca planlanır. Katalogda bu iş için Ajax WaterStop vanaları bulunur; ürün bilgisine göre su kaçağı dedektörü tetiklendiğinde suyu keser.
- Föy ve etiket: dedektörün hangi ortama uygun olduğu föyde yazar. İkincil kaynağın saydığı EN 50131 bölümleri arasında su baskını dedektörüne ait bir bölüm yoktur; üretici yine de bu ailenin çevre sınıfını veriyorsa I ile II iç mekân, III ile IV dış ortam içindir. Nemli ve soğuk bir bodrumda buna ek olarak gövdenin IP sınıfı ve çalışma sıcaklığı okunur. Katalogda derece ve sınıf alanı bulunmadığı için teklifte föyden teyit edilir; standardın TSE karşılığı doğrulanamadı.
- Bakım: kablosuz dedektörde pil durumu panelden izlenir (ürün bilgisine göre Dahua ARD912-W2’de düşük pil tespiti var); algılayıcı periyodik bakımda üreticinin tarif ettiği yöntemle denenir.
Su baskını dedektörü bir koruma değil, bir uyarı cihazıdır: algılayıcısı ıslandığında panele haber verir, panel de olayı kurguya göre sirene, uygulamaya ya da tanımlı telefonlara iletir. Bildirimi alan kişi o sırada müdahale edemiyorsa (gece, hafta sonu, tatil) su akmaya devam eder. Bu yüzden keşifte üç soru birlikte cevaplanır: alarm kime ve hangi yoldan gidecek, kim müdahale edecek, suyun otomatik kesilmesi gerekiyor mu. Otomatik kesme için motorlu bir vana ve panel senaryosu gerekir; katalogda Ajax WaterStop vanaları bu iş içindir ve ürün bilgisine göre Ajax LeaksProtect ile birlikte kullanılır. Dedektörün yeri de sonucu değiştirir: suyun ilk biriktiği noktadan uzağa, örneğin bir rafın üstüne ya da zeminin yüksek tarafına konan dedektör su yayılana kadar uyarmaz.
Sık sorulanlar
Su baskını dedektörü nasıl çalışır?
Dedektörün zemine konan algılayıcısı suyla temas ettiğinde dedektör alarm durumuna geçer. Kablolu modelde bu, röle kontağının konum değiştirmesi demektir ve panelin bölge girişi bunu algılar (Teknim TOD-0590’da NC ve NO kontak seçeneği). Kablosuz modelde dedektör olayı telsizle panele gönderir; iki yönlü haberleşen modellerde panel cihazın pil ve bağlantı durumunu da izler (ürün bilgisine göre Dahua ARD912-W2 iki yönlü haberleşir ve düşük pili bildirir). Bazı modellerde duyarlılık ayarlanabilir (Dahua ARD912-W2).
Kablolu mu, kablosuz su baskını dedektörü mü?
Kablolu model (Teknim TOD-0590) pil istemez, 10–26 V DC ile beslenir ve röle kontağıyla panelin bölge girişine bağlanır; kablonun kazan dairesi ya da bodrum gibi uzak noktalara çekilebilmesi gerekir. Kablosuz modeller (Ajax LeaksProtect, Dahua ARD912-W2, Teletek PAX FL) kablo istemez ama pil ister ve aynı üreticinin paneliyle çalışır; telsiz menzili üreticinin açık alanda verdiği değerdir (ör. Dahua ARD912-W2 için 1.200 m’ye kadar), bodrumda ve kalın döşemeler arasında kısalır. Mevcut kablolu paneli olan bir binada kablolu model ya da panelin üreticisinin kablosuz genişletme modülü (Teletek’te PAX WL) değerlendirilir.
Su baskını dedektörü yangın paneline bağlanır mı?
Bu sayfadaki modeller hırsız alarm paneline göre seçilir. Yangın algılama hattına bağlanmak üzere üretilmiş adresli ve konvansiyonel su baskını dedektörleri de vardır; bunlar yangın algılama ürünleri arasında listelenir ve bu sayfada görünmez. Hangi sistemin kullanılacağı, su alarmının kime, hangi yoldan ve hangi öncelikle ulaşacağına göre projede kararlaştırılır.
Mevcut alarm sistemine su baskını dedektörü eklenebilir mi?
Panelde boş bölge ya da kablosuz cihaz kapasitesi varsa eklenebilir. Kablolu panelde boş bir bölge girişi ve dedektörün beslemesi, kablosuz panelde aynı üreticinin dedektörü ve aynı bant sürümü gerekir; kapasite panelin föyünden okunur. Dedektörün bağlandığı bölge panelde ayrı bir adla tanımlanırsa su alarmı hırsız alarmıyla karışmaz. Ankara merkezli olan ASPEK, hırsız alarm sistemlerinin projesini, kurulumunu ve bakımını üstlenir; panelin modelini ve su kaynaklarının yerlerini iletirseniz dedektör türünü ve sayısını teklifte belirtir. Teklif ve keşif için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.
Kaç su baskını dedektörü gerekir?
Sayıyı su kaynakları ve zemin belirler. Dedektör yalnız algılayıcısının bulunduğu noktadaki suyu algılar; bu yüzden her su kaynağının (kombi, kazan, hidrofor, çamaşır ve bulaşık makinesi, eviye, su deposu) yanında, suyun ilk toplanacağı noktaya bir dedektör konur. Kaynaklar ayrı odalardaysa her oda için ayrı dedektör gerekir; geniş bir bodrumda zeminin eğimine göre birden çok nokta seçilir. Projeye alınan sistemlerde bu noktalar ön projede mimari plan üzerinde gösterilir (Elektrik İç Tesisleri Proje Hazırlama Yönetmeliği md. 10).