Kaç metre, kaç ışın, dış hat mı pencere mi: hangi ışın bariyeri?
Bahçe duvarı yola bakan bir müstakil evde ya da tel örgüyle çevrili bir depo sahasında amaç, izinsiz giren kişiyi binaya ulaşmadan algılamaktır. Işın bariyeri bunun için karşılıklı duran bir verici ile alıcı arasına görünmez ışınlar gerer ve ışınlar kesilince alarm verir; Teknim bu ürünleri kızılötesi (infrared) bariyer diye adlandırır. Katalogdaki 11 bariyer Teknim ve Fujitron modellerinden oluşur: Teknim’in iki ve üç ışınlı dış hat bariyerleri (TBS-30, TBS-100, TBS-150) ile 4, 6, 10 ve 12 ışınlı pencere tipi bariyerleri (TBS-304, TBS-306, TBS-610, TBS-612) ve Fujitron’un üç ve dört ışınlı bariyerleri (FBD-350, FBD-450, FBD-3100, FBD-4100). Yangın algılamadaki Beam (Işın) Dedektörü ise duman algılayan, EN 54-12 kapsamındaki bir yangın dedektörüdür ve bu ürünlerle karıştırılmamalıdır. Bariyeri dört değer belirler: korunacak hattın uzunluğu ve buna yeten dış ortam menzili, ışın sayısı ve kaç ışının birlikte kesilince alarm verdiği, tepki süresi ayarı ve takılacağı yerin koşulları. Kamera ve termal kamerayla birlikte çevre güvenliği kurgusu rehberdedir.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Hat uzunluğuna ve yere göre bariyer
Teknim değerleri üreticinin ürün sayfalarından (erişim 06.10.2026), Fujitron değerleri ürün bilgisinden; föyde iç ve dış ortam için ayrı değer verildiğinde dış hatta dış ortam değeri esas alınır.
| Hat ve yer | Bariyer (katalogdan) | Üretici ya da ürün bilgisine göre menzil ve not |
|---|---|---|
| Bahçe duvarı, kısa çit hattı | İki ışınlı dış hat bariyeri; ör. Teknim TBS-30 | Dış ortamda 30 m, iç ortamda 90 m; iki ışın aynı anda kesilince alarm verir; IP65, −25 ile +55 °C |
| Orta uzunlukta hat, ön bahçe, depo kapısı önü | Üç ve dört ışınlı bariyer; ör. Fujitron FBD-350, FBD-450 | FBD-350: dış ortamda 50 m, iç ortamda 150 m, tepki süresi 50–700 ms arasında ayarlı; FBD-450: dört ışın, 50 m |
| Fabrika çevresi, depo sınırı, uzun duvar | Üç ve dört ışınlı uzun menzilli bariyer; ör. Fujitron FBD-3100, FBD-4100 | FBD-3100: dış ortamda 100 m, üç ışının aynı anda kesilmesini arar; FBD-4100: dış ortamda 100 m, iç ortamda 300 m |
| Pencere, balkon kapısı, vitrin | Pencere tipi dikey bariyer; ör. Teknim TBS-304 (4 ışın), TBS-306 (6), TBS-610 (10), TBS-612 (12) | TBS-304: 30 m algılama mesafesi, 76 cm boy, yan yana iki ışın aynı anda kesilince alarm; yüksek açıklıkta ışın sayısı fazla model seçilir |
| Müze salonu, koridor, yaklaşılmaması istenen vitrin önü | Föyünde iç ortam değeri yazan bariyer; ör. Teknim TBS-30, Fujitron FBD-350, FBD-4100 | İç ortam menzili dış ortamınkinden yüksek yazılır (ör. FBD-4100’de 300 m); KTB 2018 şartnamesi bölüm girişleri, koridorlar ve eser vitrinlerinin önü için bariyer kalemleri içerir |
Föyde ve şartnamede okunacak değerler
KTB örnekleri, Bakanlığın 2018 şartnamesinde aktif çiftli (KTB.ELK-18.034) ve dörtlü (KTB.ELK-18.035) beam sensör kalemlerinde alıcı olarak istediği değer ve özelliklerdir, ürün ölçümü ya da standart değildir; Teknim değerleri üreticinin ürün sayfalarından.
| Değer | Ne işe yarar | Örnek |
|---|---|---|
| Dış ve iç ortam menzili | Dış hatta dış ortam değeri esas alınır; örneklerde iç ortam değeri dış ortamınkinin iki ile üç katı yazılır | TBS-30: 30 / 90 m; FBD-4100: 100 / 300 m; KTB çiftli bariyerde en az dışarıda 60 m, içeride 120 m ister |
| Işın sayısı ve kesilme mantığı | Kaç ışının birlikte kesilmesiyle alarm verildiği; tek ışını kesen kuş ya da yaprak alarm üretmez | TBS-30: iki ışın birlikte; TBS-304: yan yana iki ışın birlikte; FBD-3100: üç ışın birlikte; KTB: çift ışın, AND (VE) kapılı |
| Tepki süresi | Işının ne kadar süre kesik kalınca alarm sayılacağı; kısa süre hızlı geçişi yakalar, uzun süre sallanan dalı eler | TBS-30, FBD-350 ve FBD-4100: 50–700 ms |
| Kazanç ayarı | Hava koşuluyla değişen sinyal düzeyine bariyerin kendini uydurması | KTB: çiftli bariyerde AGC (otomatik kazanç kontrolü), dörtlü bariyerde otomatik kazanç kilitleme |
| Çıkış ve besleme | Panele bağlantı: alarm rölesi (NC/NO), tamper kontağı, besleme gerilimi ve akım | TBS-30: 12–24 V DC, NC/NO röle 30 V AC/DC 0,5 A, tamper; TBS-304: 11–18 V DC, en çok 100 mA |
| Gövde ve ortam | IP sınıfı ve çalışma sıcaklığı | TBS-30: IP65, −25 ile +55 °C |
Bariyer hattı keşfinde bakılacaklar
- Hat: korunacak sınırın toplam uzunluğu ve kırılma noktaları; ışın düz bir çizgi olduğu için her düz bölüm kendi verici-alıcı çiftini ister.
- Görüş hattı: verici ile alıcı arasında dal, çalı, park eden araç ya da mevsimle büyüyen bitki kalmamalı; hattın yanındaki bitki tepki süresi ayarını da belirler.
- Montaj ve hizalama: duvar ya da direk; verici ile alıcının birbirini görecek biçimde hizalanması. Teknim TBS-30’da üretici hizalama için ayarlanabilir optik, kılavuz ayna ve ince ayar gerilimini ölçme uçları sunar.
- Kablolama ve enerji: alıcının alarm rölesi panelin bir zon girişine, tamper kontağı sabotaj hattına bağlanır; verici ve alıcının beslemesi, kablo yolu ve uzunluğu keşifte çıkarılır.
- Menzil doğrulaması: katalogdaki her modelin menzili föyde doğrulanır; Teknim TBS-100 ile TBS-150’nin menzili ürün kayıtlarında yazmaz. Seçilen bariyerin dış ortam menzili hattın uzunluğundan kısa olmamalıdır.
- Etiket ve föy: ikincil kaynağa göre EN 50131-1 binalara kurulan sistemleri kapsar, dış ortam alarm sistemleri kapsamının dışındadır; standardın TSE karşılığı doğrulanamadı. EN 50131’e uygunluk beyan eden üretici bileşenin derece ve çevre sınıfını etikette belirtir; Teknim’in TBS-30 ve TBS-304 ürün sayfalarında derece yazmaz, dış hat bariyerinde föydeki IP sınıfı ve çalışma sıcaklığı okunur. Katalogda derece alanı yoktur.
- Mevzuat: patlayıcı madde üretmek ve işlemek için kurulacak iş yerinde, tekel dışı bırakılan patlayıcı maddelere ilişkin Tüzüğün 5. maddesi (P bendi) iş yeri alanını sınırlayan tüm çevrede harekete duyarlı sensörlerle çalışan aydınlatma ve alarm sistemi ile kameralarla merkezden izlenecek donanımın kurulduğunu gösteren belgeyi ister; sensörün türünü saymaz.
Dış hat bariyeri ışınlarının bulunduğu yükseklikte bir çizgiyi korur; ışınların altından sürünerek ya da üstünden atlayarak geçen kişi bu çizgiyi kesmeyebilir. Katalogdaki dış hat bariyerleri iki, üç ve dört ışınlıdır; ürün bilgilerine göre ışın sayısı arttıkça bariyerin altından ya da üstünden geçmek zorlaşır. Yüksek riskli bir hatta iki ışınlı bir modeli tek başına bırakmak yerine üç ya da dört ışınlı bir bariyer ve hattı gören bir kamera birlikte düşünülür. Işın sayısının ikinci yararı yanlış alarmı azaltmasıdır: bariyer belirli sayıda ışının aynı anda kesilmesini aradığı için tek ışını kesen kuş ya da yaprak alarm üretmez (ör. Fujitron FBD-3100’de üç ışın). Tepki süresini uzun tutmak sallanan dalı eler ama hızlı geçen kişiyi kaçırma riskini artırır; ayar, hattın yanındaki bitki ve beklenen geçiş hızına göre kurulumda yapılır ve yürüme testiyle denenir.
Sık sorulanlar
Işın bariyeri kaç metreye kadar korur?
Modele göre değişir; katalogdaki örneklerde föy iki değer verir: dış ortam ve iç ortam. Teknim TBS-30 dış ortamda 30, iç ortamda 90 m; Fujitron FBD-350 dışta 50, içte 150 m; FBD-4100 dışta 100, içte 300 m korur (Teknim’in ürün sayfası ve ürün bilgisi). Bahçe ve çit hattında dış ortam değeri esas alınır; hat bu değerden uzunsa hattı bölümlere ayırıp her bölüme ayrı bir verici-alıcı çifti konur. Teknim TBS-100 ve TBS-150 gibi menzili ürün kaydında yazmayan modellerde değer teklif öncesi föyden doğrulanır.
Pencere tipi ışın bariyeri ne zaman kullanılır?
Açıklığın kendisi korunacaksa: kanat açılmadan camın kırılması ya da açıklıktan geçilmesi kontağın algılamadığı bir giriştir, pencere tipi bariyer ise açıklığın önünde dikey bir ışın perdesi kurar. Katalogdaki Teknim TBS-304, TBS-306, TBS-610 ve TBS-612 sırasıyla 4, 6, 10 ve 12 ışınlıdır; üreticiye göre TBS-304 76 cm boyundadır ve 30 m algılama mesafesi verir. Yüksek pencere ve büyük vitrinde ışın sayısı fazla model ışınlar arasındaki boşluğu küçültür; seçimde açıklığın yüksekliği bariyerin boyuyla karşılaştırılır.
Işın bariyeri alarm paneline nasıl bağlanır?
Alıcının alarm rölesi panelin bir zon girişine, tamper kontağı sabotaj hattına bağlanır; verici ve alıcının ikisi de beslenir. Üreticiye göre Teknim TBS-30’un alarm çıkışı NC ya da NO seçilebilen bir röle kontağıdır (30 V AC/DC, en çok 0,5 A), beslemesi 12–24 V DC’dir; pencere tipi TBS-304 ise 11–18 V DC ile en çok 100 mA çeker. Kontak biçimi panelin zon tipine göre seçilir; panelden uzak bir hatta besleme kablosunun kesiti ve gerilim düşümü keşifte hesaplanır.
Bahçede kedi, köpek ya da kuş yanlış alarm verir mi?
Belirli sayıda ışının aynı anda kesilmesi şartı küçük nesnelerin alarm üretmesini azaltır: üreticiye göre Teknim TBS-30 iki ışını, TBS-304 ise yan yana iki ışını birlikte kesildiğinde alarm verir; ürün bilgisine göre Fujitron FBD-3100 üç ışının birlikte kesilmesini arar. Tepki süresi de ayarlanır; TBS-30 ile Fujitron FBD-350 ve FBD-4100’de 50 ile 700 ms arasındadır ve uzun süre kısa kesintileri eler. Yine de en alttaki ışınlar hayvan boyunda kalıyorsa ve hayvan iki ışını birden kesiyorsa alarm oluşur; ışınların yüksekliği hattın çevresindeki hayvan ve bitki durumuna göre belirlenir.
Işın bariyeri kamerayla birlikte kurulur mu?
Bariyer hattın hangi bölümünün kesildiğini bildirir; kesenin kim olduğunu ve neden kestiğini göstermez. Uzun hatlarda bu yüzden bariyer bölgeleri aynı hattı gören kameralarla birlikte planlanır; alarmın görüntüyle doğrulanması, video analiz ve termal kamera seçenekleri Çevre Güvenliği rehberinde anlatılır. Hattın krokisini ve uzunluğunu iletişim sayfasından iletebilirsiniz; Ankara merkezli ASPEK hırsız alarm sistemleri için proje, kurulum ve bakım hizmeti verir.