Dış siren mi, iç siren mi; kablolu mu, kablosuz mu: hangi alarm sireni?
Sanayi sitesindeki bir atölyede alarm gece çaldığında sesi kimin duyacağını sirenin yeri belirler: içerideki siren binadakileri ve içeri gireni uyarır, cephedeki siren sesi ve ışığı sokağa taşır. Katalogdaki 27 siren Teknim, Ajax, Teletek, Code, Hikvision, Paradox, DSC, Dahua ve EZVIZ modellerinden oluşur: kablolu panelin siren çıkışına bağlanan, çoğu flaşörlü dış sirenler; panelle telsiz haberleşen dış ve iç sirenler; iç mekân için küçük gövdeli flaşörlü sirenler ve yalnız görünür bir işaret olarak satılan sahte (dummy) bir siren kutusu. Seçimi altı soru belirler: siren nereye takılacak (açık cephe, saçak altı, iç hacim); panel kablolu mu, kablosuzsa hangi üreticinin hangi bant sürümü; siren panelden mi, kendi aküsünden ya da pilinden mi beslenecek; ses basıncı hangi mesafede ölçülmüş; gövdenin açılmasını ve duvardan sökülmesini algılayan kurcalama kontağı var mı; çalma süresi panelde nasıl ayarlanacak. Sirenin yol açtığı gürültü ve komşu şikâyeti rehberde ele alınır.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Katalogdaki sirenler: yer, besleme ve panele bağlantı
Gruplar ve model örnekleri katalogdaki ürün adlarından ve ürün bilgilerinden alınmıştır; adında ya da bilgisinde kablosuz ibaresi geçmeyen modeller kablolu grupta gösterilmiştir. Bağlantı, besleme ve panel uyumu siparişte üreticinin föyünden teyit edilir.
| Grup | Katalogdan örnekler | Besleme | Panele bağlantı |
|---|---|---|---|
| Dış siren, kablolu | Teknim VAS-741BX ve VAS-741RX; elektroniği saran polikarbon iç korumalı Teknim VAS-741BP, VAS-741RP, TSS-5790B ve TSS-5790R; Code Codeon (mavi ve kırmızı); DSC SR-2000; Teletek SR 400 (piezo) | Kablolu hat üzerinden; ürün bilgisine göre Code Codeon 13,8 V ile çalışır. Kendi aküsü ya da pili olup olmadığı föyden okunur | Kablolu panelin siren ya da tetik çıkışı; Code Codeon’un ürün bilgisinde artı ya da eksi tetikleme seçeneği yazar |
| Dış siren, kablosuz | Ajax StreetSiren ve ön yüzünde değiştirilebilir baskı levhası taşıyan StreetSiren DoubleDeck (beyaz ve siyah), Hikvision DS-PSG-WO-433, Teletek PAX SR 300 (piezo) | Pil ya da harici besleme; ürün bilgisine göre Ajax StreetSiren’de beş yıla kadar pil ömrü, Hikvision DS-PSG-WO-433’te dört CR123A pil ya da 12 V DC | Aynı üreticinin kablosuz paneliyle telsiz; ürün bilgisine göre Teletek PAX SR 300 BRAVO Next paneliyle ya da Eclipse panele takılan PAX WL modülüyle çalışır |
| İç siren, kablolu | Teknim TOS-0103 ve Teletek SR50 (ikisi de flaşörlü) | Panel hattından; ayrıntı föyde | Ürün bilgisine göre Teletek SR50 panele tek girişle bağlanır ve yalnız iç ortam içindir |
| İç siren, kablosuz | Ajax HomeSiren (beyaz ve siyah), Hikvision DS-PSG-WI-433, Teletek PAX SR INTR | Ajax HomeSiren pille çalışır (ürün bilgisine göre beş yıla kadar pil ömrü); diğerlerinde besleme föyden okunur | Aynı üreticinin kablosuz paneliyle; Teletek PAX SR INTR için BRAVO Next ya da Eclipse ile PAX WL |
| Sahte (dummy) siren | Teknim VAS-701 (mavi pencereli) | Ürün bilgisine göre yalnız ışığı için panelin 12 V çıkışından | Ses vermez, alarm üretmez; gerçek sirenin yerine geçmez, gerçek sirenin bulunduğu binada ikinci bir cephede işaret olarak kullanılır |
Siren föyünde yan yana okunacak satırlar
Değerler katalogdaki ürün bilgilerinden ve teknik özellik satırlarından alınmıştır (üreticinin kılavuzundan alınanlar hücrede belirtilmiştir); ölçüm koşulları üreticiden üreticiye değişir.
| Föy satırı | Katalogdaki değerler | Okurken dikkat |
|---|---|---|
| Ses basıncı | Ajax StreetSiren 85–113 dB arasında ayarlanır (üreticinin kılavuzuna göre 85, 100 ve 113 dB kademeleri, sirenden 1 m uzakta ölçülür); HomeSiren için katalogda 81–105 dB yazar, üreticinin kılavuzu ise 80, 93 ve 100 dB kademeleri verir; Code Codeon 120 dB(A); Hikvision DS-PSG-WO-433 110 dB (üç kademe); Dahua ARA12-W2 1 metrede en az 105 ± 3 dB | Değerler ancak aynı ölçüm mesafesinde karşılaştırılır; mesafe yazmıyorsa föyden ya da üreticiden istenir (aşağıdaki uyarı) |
| Akım | Code Codeon (ürün bilgisine göre): beklemede 15 mA; alarmda siren ve flaş LED’i birlikte 1,3 ampere kadar | Panelin siren çıkışının verebileceği akım ve akü hesabı; şartnamede sınır varsa onunla karşılaştırılır: bir alıcı şartnamesi olan KTB 2018 (standart değil) harici sirende sükûnet akımını en çok 10 mA, SCB modunda çekilen akımı en çok 25 mA ile sınırlar |
| Kurcalama (sabotaj) | Teletek SR 400: kapağın açılmasını ve gövdenin duvardan sökülmesini algılayan çift yönlü kontak; Hikvision DS-PSG-WI-433: ön ve arka panelde koruma; DSC SR-2000: gövde açılınca alarm; Dahua ARA12-W2: sabotaj alarmı | İkincil kaynağa göre EN 50131’de siren ve uyarı cihazları için kurcalama algılaması her derecede aranır; KTB 2018 şartnamesi harici sirende en az 3 sabotaj anahtarı ister |
| Gövde ve iç koruma | Ajax StreetSiren IP54, HomeSiren IP50; Hikvision DS-PSG-WI-433 IP54; Teknim VAS-741BP, VAS-741RP, TSS-5790B, TSS-5790R ve Teletek SR 400’de elektroniği saran iç plastik muhafaza | Dış kapak kırılsa da elektroniğe ulaşmayı zorlaştıran iç muhafaza; montaj yerine uygun çevre sınıfı (kontrol listesindeki etiket maddesi) |
| Işık ve ses seçenekleri | Teletek SR 400: mavi flaşör ve seçilebilir ses seviyeleri; Hikvision DS-PSG-WO-433: ton seçeneği; DS-PSG-WI-433: yangın, panik ve izinsiz giriş için ayrı sesler; Code Codeon: 950–2300 Hz arasında siren sesi | Alarm türlerinin sesle ayırt edilmesi isteniyorsa ton seçeneği; ikincil kaynağa göre hırsız alarmı sireninin sesi binadaki diğer sistemlerinkinden ayrışmalıdır |
| Kablosuz haberleşme | Hikvision DS-PSG-WO-433 ve Dahua ARA12-W2: 433 MHz bandında çift yönlü, açık alanda 800 m; Dahua ARA12-W2’de AES128 şifreleme ve sinyal gücü tespiti; Ajax StreetSiren 1.500 m; HomeSiren için katalog kaydı 1.500 m yazar, üreticinin kılavuzu ise 2.000 m verir | Menziller üreticiye göre açık alanda ölçülmüş değerlerdir; duvar ve döşeme arttıkça kısalır, bu yüzden sinyal sirenin takılacağı noktada denenir |
Siren keşfi ve teklif karşılaştırması için kontrol listesi
- Yer ve kablo: ikincil kaynağa göre (CLC/TS 50131-7 uygulama kılavuzunu özetleyen EMO bildirisi) siren, elle kolay ulaşılamayan ama servis için erişilebilen bir noktaya takılır; dış alandan geçen kablosu sabotaja karşı korunur, bildirim iki sirenle yapılıyorsa ikisi birbirinden uzak konur.
- Panel uyumu: kablolu panelde siren çıkışının gerilimi, verebileceği akım ve tetikleme biçimi; kablosuz sistemde sirenin panelle aynı üretici ailesinden ve aynı bant sürümünden olması. Katalogdaki teknik özetler bu farkı gösterir: Dahua ARA12-W2 sireni için 433 MHz, Dahua ARD912-W2 su baskını dedektörü için 868 MHz bandı yazar; panelin hangi sürümle çalıştığı siparişte teyit edilir.
- Kendi beslemesi: dış sirenin aküsü ya da pili olup olmadığı ve kablosu kesildiğinde nasıl davrandığı föyden sorulur. Eski tarihli bir EMO bildirisinin (ikincil kaynak) Tablo-2’sine göre EN 50131 her güvenlik derecesi için birkaç bildirim seçeneği tanır ve sistem en az birine uyar; derece 2 için kendinden beslemeli bir siren ile alarm iletim sistemi (ATS2) seçeneğinin yanında, sirenin seçime bağlı kaldığı iki seçenek de yer alır: ATS2 ile ek bir ATS1 yolu ya da tek başına ATS3.
- Çalma süresi: panelde ayarlanır. Standardı özetleyen eski tarihli bir EMO bildirisine göre (ikincil kaynak; standardın güncel baskısıyla karşılaştırılamadı) EN 50131’de sirenin çalma süresi için alt sınır 90 saniye, üst sınır 15 dakikadır; yerel mevzuat daha kısa bir süre öngörebilir. Bu sayfa için yapılan taramada hırsız alarm sireninin süresine sınır koyan ulusal bir hüküm bulunamadı.
- Etiket: ikincil kaynağa göre sirenler EN 50131 ailesinde uyarı cihazlarını kapsayan EN 50131-4’ün konusudur; üretici, sirenin güvenlik derecesini (1–4) ve çevre sınıfını kendisi belirler ve bu iki bilgi ürün etiketinde bulunmalıdır. Cephedeki siren için dış ortam sınıfları aranır: III (korunaklı, dış havaya doğrudan maruz kalmayan dış ortam, −25…+50 °C) ya da IV (açık dış ortam, −25…+60 °C). Katalogda bu alanlar olmadığından değerler teklifte föyden okunur; standardın TSE karşılığı doğrulanamadı.
- Şartname örneği: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün 01.09.2018 tarihli hırsız alarm şartnamesi, harici siren kaleminde (KTB.ELK-18.036) 1 metrede en az 118 dB, polikarbonat dış ve metal iç muhafaza, flaşör, farklı siren sesleri, tanımlanabilir otomatik susma süresi, en az 3 sabotaj anahtarı ve −20…+50 °C çalışma aralığı ister. Bu, bir idarenin (alıcının) teknik şartnamesidir; standart ya da mevzuat hükmü değildir, teklifleri karşılaştırırken ölçülebilir bir örnek olarak okunur.
Katalogdaki siren bilgilerinde ses basıncı farklı biçimlerde yer alır: Dahua ARA12-W2 için değer 1 metrede ölçülmüş olarak verilir (en az 105 ± 3 dB); Code Codeon için 120 dB(A), Hikvision DS-PSG-WO-433 için 110 dB yazar ama ölçüm mesafesi belirtilmez; Ajax sirenlerinde ise ses kurulumda kademeyle ayarlanır (StreetSiren için 85–113 dB); katalog ölçüm mesafesini yazmaz, ama üreticinin kılavuzu bu değerleri sirenden 1 metre uzakta ölçülmüş olarak verir. Ses basıncı sirenden uzaklaştıkça azaldığından, mesafesi bilinmeyen iki değer arasındaki fark sahada duyulacak farkı göstermeyebilir. Mesafeli yazımın örneği bir kamu şartnamesinde görülür: KTB’nin 2018 şartnamesindeki harici siren kalemi 1 metrede en az 118 dB ister. Teklifleri karşılaştırırken her sirenin değerini aynı mesafe için isteyin; desibelin yanında sirenin cephedeki yüksekliği ve yönü, kurcalamaya karşı korunması, kendi beslemesi ve sesinin çevredeki diğer seslerden ayırt edilebilmesi birlikte değerlendirilir.
Sık sorulanlar
İç siren mi, dış siren mi kullanılmalı?
Biri diğerinin yerine geçmez: iç siren binadakileri ve içeri gireni uyarır, dış siren sesi ve flaşörüyle olayı çevreye duyurur. İkincil kaynağa göre bildirim iki uyarı cihazıyla yapılıyorsa cihazlar birbirinden uzak yerlere takılır. Kablolu panelde sirenlerin hangi çıkışa bağlanacağı ve nasıl tetikleneceği panelin föyünden okunur. Katalogda iç mekân için kablolu Teknim TOS-0103 ve Teletek SR50, kablosuz Ajax HomeSiren, Hikvision DS-PSG-WI-433 ve Teletek PAX SR INTR bulunur; Ajax ise StreetSiren’i hem dış hem iç kullanım için tanımlar.
Kablosuz siren kablolu alarm paneline bağlanır mı?
Kablosuz siren kendi üreticisinin telsiz protokolüyle haberleştiği için panelle aynı aileden seçilir. Teletek’te kablolu panelle birleştirme yolu ürün bilgisinde yazılıdır: PAX SR 300 ve PAX SR INTR, tam kablosuz sistemde BRAVO Next paneliyle, kablolu Eclipse panellerde ise PAX WL kablosuz genişletme modülü üzerinden melez sistem olarak çalışır. Bir markanın kablosuz sireninin başka markanın panelinde çalışıp çalışmadığı ancak iki üreticinin uyumluluk bilgisinden anlaşılır. Mevcut kablolu panel korunacaksa seçenekler kablolu bir dış siren ya da panelin kendi üreticisinin kablosuz genişletme çözümüdür.
Alarm sireni kaç dakika çalmalı?
Süre panelde ayarlanan bir değerdir. Eski tarihli bir EMO bildirisine (ikincil kaynak) göre EN 50131, yerel mevzuat daha kısa bir süre istemiyorsa sirenin 90 saniyeden kısa ve 15 dakikadan uzun çalmamasını öngörür; standardın güncel baskısı ve TSE karşılığı doğrulanamadı. Bu sayfa için yapılan taramada hırsız alarm sireninin çalma süresini belirleyen ulusal bir hüküm bulunamadı; KTB’nin 2018 şartnamesi ise harici sirende otomatik susma süresinin tanımlanabilmesini ister. Uzun çalan sirenin yol açtığı komşu şikâyeti ve gürültü konusu Alarm Neden Kendi Kendine Öter rehberinde anlatılır.
Sahte (dummy) siren ne işe yarar?
Katalogdaki Teknim VAS-701 ses çıkaran bir düzeneği olmayan bir siren kutusudur: ürün bilgisine göre panelin 12 V çıkışından aldığı enerjiyle yalnız ışık verir ve alarm üretmez. Bu yüzden gerçek sirenin yerine geçmez; gerçek siren takılmış bir binada ikinci bir cephede görünür bir işaret olarak kullanılabilir. Teklifte ayrı kalem olarak ve “sahte” ibaresiyle yazılması, alarm anında sesin yalnız gerçek sirenden geleceğinin baştan bilinmesini sağlar.
Alarm sireni yangın uyarı sireni olarak kullanılabilir mi?
Yangın algılama sistemi gereken bir yapıda hayır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’in 74/1 hükmü, TS EN 54’e uygunluğu yalnız sistem için değil parçaları için de üretimden işletmeye kadar şart koşar; bu sayfadaki sirenlerin ürün bilgilerinde EN 54 uygunluğu yer almaz. Bazı modellerin yangın tonu taşıması (ör. Hikvision DS-PSG-WI-433’te yangın, panik ve izinsiz giriş için ayrı sesler) bu şartı karşılamaz. Yangın uyarı sirenleri yangın algılama ürünleri arasında listelenir; iki sistemin farkı merkez rehberde anlatılır.
Eski panelin sireni değiştirilirken nelere bakılır?
Önce panelin siren çıkışına bakılır: gerilimi, verebileceği akım ve tetikleme biçimi; katalogda Code Codeon artı ya da eksi tetiklemeyle çalışabilen modellere örnektir. Ardından mevcut kablonun durumu, eski sirenin kurcalama kontağının panele nasıl bağlandığı ve yeni sirenin kendi aküsü ya da pili olup olmadığı kontrol edilir. Kablosuz panelde yeni siren aynı üreticinin ailesinden seçilip panele tanıtılır. Ankara merkezli ASPEK hırsız alarm sistemlerini projelendirip kurar ve bakımını yapar; panelin markasını, modelini ve sirenin takılacağı cepheyi iletirseniz uygun sireni teklifinde belirtir. Teklif için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz.