Sabit mi taşınabilir mi, sesli mi sessiz mi: hangi panik butonu?
Gece tek görevlinin çalıştığı bir akaryakıt istasyonu marketinde kasiyer tehdit edildiğinde telefona uzanamayabilir; elinin altındaki bir butonla olayı fark ettirmeden bildirebilmelidir. Panik (soygun) butonu bu iş için alarm paneline bağlanan bir cihazdır: basıldığında panel bir panik olayı oluşturur ve kurguya göre sireni çalar ya da yalnız bildirim gönderir. Katalogdaki 9 buton Ajax, Teknim, Fujitron ve Teletek modellerinden oluşur: tezgâh altına ya da duvara sabitlenen butonlar (anahtarla sıfırlanan Teknim TOB-0600, Teknim TOB-0605, Fujitron FHB-PNK1), cepte ya da boyunda taşınan kablosuz butonlar (iki tuşuna birlikte basılınca çalışan Ajax DoubleButton, boyun askısı ayrılabilen Teletek PAX Panic) ve panik ya da otomasyon senaryosu için programlanabilen Ajax Button (katalogdaki adıyla Kablosuz Programlanabilir Buton) ile mavi Ajax Manual Call Point. Seçimi beş soru belirler: buton nerede ve kim tarafından kullanılacak; kazara basmaya karşı ne önlem gerekiyor; alarm sesli mi sessiz mi verilecek; sessiz alarm kime ulaşacak; panel kablolu mu kablosuz mu.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Kim, nerede basacak: kullanım noktasına göre buton
Model örnekleri ve özellikler katalogdaki ürün adlarından ve ürün bilgilerinden alınmıştır.
| Kullanım noktası | Katalogdaki karşılığı | Seçerken bakılacak nokta |
|---|---|---|
| Kasa, vezne, banko; personel aynı noktada çalışıyor | Sabit butonlar: Teknim TOB-0600 (basıldıktan sonra anahtarla sıfırlanır), Teknim TOB-0605, Fujitron FHB-PNK1 | Elin kolayca ulaştığı ama gözden uzak bir nokta; anahtarlı modelde anahtarın kimde duracağı |
| Mağaza salonu, otel ön bürosu; personel yer değiştiriyor | Taşınabilir kablosuz butonlar: Ajax DoubleButton, boyun askılı Teletek PAX Panic | Kişinin dolaştığı en uzak noktada telsiz bağlantının denenmesi; cepte kazara basılmaya karşı iki tuşlu yapı |
| Ev: yatak başı, giriş holü | Ajax Button ya da DoubleButton; katalogdaki Ajax Button Holder aparatı butonu masaya, duvara ya da yatak başına sabitler, buton gerektiğinde aparattan çıkarılıp taşınır | Bildirimin kime gideceği (aile bireyleri, komşu ya da bir izleme merkezi); pil ömrü üreticiye göre değişir |
| Panikle birlikte otomasyon senaryosu | Ajax Button (ürün bilgisine göre panik alarmı, senaryo ya da cihaz kumandası olarak programlanır), mavi Ajax Manual Call Point (basıldığında tanımlı senaryoyu çalıştırır, sıfırlanabilir) | Panik butonu ile senaryo butonlarının karışmaması için işlev başına ayrı buton ve üzerinde etiket |
| Kumandayı yanında taşıyan kullanıcı | Panik tuşlu kumandalar (kumanda grubunda): Dahua ARA24-W2, Ajax SpaceControl, Teletek BRAVO RC-11 | Kumanda kullanıcıyla dolaşır; kasa başında sabit bir butonun ayrıca gerekip gerekmediği değerlendirilir |
Butona basılınca ne olur: dört kurgu
Kurgu panelde ve, varsa, alarm izleme merkeziyle yapılan sözleşmede belirlenir; madde atıfları mevzuat metninden, ürün örnekleri katalogdan alınmıştır.
| Kurgu | Basılınca | Kurulması gerekenler |
|---|---|---|
| Sesli panik | Panel olayı kaydeder ve sireni çalıştırır; çevre uyarılır | Siren ve panelde sesli panik tanımı; tehdit altındaki kişinin güvenliği gözetilerek sesli mi sessiz mi kurgulanacağı işletmeyle kararlaştırılır |
| Sessiz panik, alarm izleme merkezine (AİM) | Siren çalmaz; panel olayı GSM, IP ya da telefon hattı üzerinden merkeze gönderir. Merkez ihbarı teknik açıdan doğrularsa bölgesinden sorumlu genel kolluğa en kısa zamanda iletir (Uygulama Yönetmeliği md. 23) | Valilikten yeterlilik belgesi almış bir merkezle abonelik (5188 sayılı Kanun md. 5, son fıkra); panelde haberleşme modülü; panik olayında merkezin izleyeceği yolun sözleşmede yazılı olması |
| Sessiz panik, tanımlı kişilere | Siren çalmaz; panel kayıtlı numaraları arar, SMS ya da uygulama bildirimi gönderir | Haberleşme modülü ya da telefon arayıcı: katalogda Teknim TXM-0508 (ürün bilgisine göre her bölge için sekiz numara aranabilir, sekiz SMS gönderilebilir), Fujitron FCA-60VD Mystera (tanımlı numaraları sırayla arar); arama sırasının ve kişilerin belirlenmesi |
| Bildirim yolu olmayan sessiz kurgu | Panel olayı yalnız kendi olay kaydına yazar; kimseye haber gitmez | Koruma sağlamaz; buton kuruluyorsa bildirim yolu da aynı işte kurulur |
Panik butonu keşfi için kontrol listesi
- Noktalar ve kişiler: butonun konacağı her nokta ve kullanacak kişiler belirlenir; ikincil kaynağa göre panik cihazı üretici önerisine uygun ve bir soygun ya da tehdit anında kolayca etkinleştirilebilecek biçimde yerleştirilir.
- Kazara basma ve sıfırlama: cepte taşınan butonda iki tuşa birlikte basma şartı kazara tetiklemeyi azaltır (Ajax DoubleButton); sabit butondaki anahtar ise kazara basmaya karşı değildir, ürün bilgisine göre butonun yetkisiz kişilerce sıfırlanmasını engeller (Teknim TOB-0600); yanlışlıkla gelen panik olayında merkeze ya da bildirimi alan kişilere nasıl haber verileceği önceden kararlaştırılır.
- Panel tarafı: butonun bağlanacağı bölge girişi ya da kablosuz kanal, panelde panik olayının tanımı (ürün bilgisine göre Teletek PAX Panic’e basılınca panelde “PANIK” tipi olay oluşur) ve kablosuz butonun panelle aynı üretici ailesinden olması (PAX Panic için BRAVO Next ya da PAX WL modülü).
- Bildirim: sessiz kurgu seçildiyse bildirimin gideceği yer (AİM aboneliği, telefon arayıcı, GSM modülü, uygulama) butonla aynı teklifte yer alır.
- Test ve bakım: devreye almada buton, sistem kuruluyken ve kapalıyken ayrı ayrı denenir. İkincil kaynağa göre bakımda panik cihazları yanlış alarma yol açmadan test edilir ve sistem bir alarm merkezine bağlıysa merkez bakım konusunda bilgilendirilir. Kuyumcularda alarm sisteminin bakım ve onarımı işletmecinin sorumluluğunda her yıl yaptırılır (işyeri ruhsatı yönetmeliği, EK-1 kuyumcu bölümü, R 1.5).
- Kurulum: hırsız alarm sistemlerini projelendirmek, kurmak ve bakımını yapmak Ankara merkezli ASPEK’in işleri arasındadır; buton noktalarını, kurguyu ve bildirim yolunu keşifte birlikte belirlemek için iletişim sayfasından teklif isteyebilirsiniz.
Butona basıldığında sinyal önce alarm paneline gider; olayın kime ulaşacağını panelin haberleşme kurgusu belirler. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve uygulama yönetmeliği, alarmın kolluğa ulaşma yolunu alarm izleme merkezi üzerinden tarif eder: merkezin valilikten alınmış bir yeterlilik belgesi olmalıdır (Kanun md. 5, son fıkra) ve merkez, izleme sırasında gelen ihbarı teknik bakımdan doğrularsa sorumluluk bölgesindeki genel kolluğa en kısa zamanda bildirir (Yönetmelik md. 23). Panelde haberleşme modülü ve bir AİM aboneliği ya da tanımlı kişilere bildirim yoksa, sessiz kurgulanmış bir buton olayı yalnız panelin kaydına yazar; tehdit anında kimse haberdar olmaz. Bu yüzden buton, bildirim yolu ve merkezin panik olayında izleyeceği yol aynı keşifte belirlenir. İlinizde valilik ya da il düzeyinde ayrıca bir uygulama olup olmadığını valilikten öğrenin; bu sayfa için yerel kararlar taranmadı.
Sık sorulanlar
Panik butonu nasıl çalışır?
Panik butonu alarm paneline bağlı bir tetikleme cihazıdır: basıldığında panel bir panik ya da soygun olayı oluşturur ve bu olayı kurguya göre sirene, bir alarm izleme merkezine ya da tanımlı telefonlara iletir. Ürün bilgisine göre Teletek PAX Panic’e basıldığında panelde “PANIK” tipi olay oluşur; Ajax ise DoubleButton’ı kablosuz soygun (hold-up) cihazı olarak tanımlar. Butonun işi olayı panele ulaştırmaktır; ses, arama ve bildirim panel ile ona bağlı siren, haberleşme modülü ya da merkez tarafından yapılır.
Kablosuz panik butonu mu, sabit buton mu?
Personel hep aynı noktada çalışıyorsa (kasa, vezne) sabit bir buton iş görür; katalogda Teknim TOB-0600, TOB-0605 ve Fujitron FHB-PNK1 bu türdendir. Personel salonda dolaşıyorsa taşınabilir kablosuz buton gerekir: Ajax DoubleButton cepte, Teletek PAX Panic boyunda taşınır. Kablosuz butonda iki şeye bakılır: pil ömrü üreticiye göre değişir ve föyden okunur; menzil üreticinin açık alanda verdiği değerdir (ürün bilgisine göre Ajax Button ve DoubleButton için 1.300 m) ve duvarlar ile döşemeler arasında kısalır. Bu yüzden buton, kullanılacağı en uzak noktada basılarak denenir.
Kumandadaki panik tuşu ayrı bir panik butonunun yerini tutar mı?
Kısmen. Katalogdaki bazı kumandalarda panik işlevi vardır: Dahua ARA24-W2’de evde, dışarıda, devre dışı ve panik tuşları, Ajax SpaceControl’de kurma, devre dışı bırakma, bölgesel kurma ve panik, Teletek BRAVO RC-11’de panik için programlanabilen tek buton bulunur. Kumanda kullanıcıyla dolaştığı için giriş-çıkışta ve evde işe yarar; kasa başında aynı noktada çalışan ve kumandayı yanında taşımayan personel için sabit bir buton ya da boyun askılı bir cihaz ayrıca düşünülür. Hangisi seçilirse seçilsin panik tuşunun panelde aynı bildirim kurgusuna bağlandığı devreye almada denenir.
Kuyumcu ya da işyeri için panik butonu zorunlu mu?
Kuyumcular için ulusal düzeydeki şart, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in kuyum ticareti bölümündedir (EK-1, R 1.3): iş yerinde çelik kasa, vitrin, banko kasa ve kırılmaz vitrin camının yanında bir alarm sistemi bulunur. Hüküm panik butonunu ayrıca saymaz, alarmın bir izleme merkezine bağlanmasını da şart koşmaz; 1.5’e göre sistemlerin bakım ve onarımı her yıl düzenli yaptırılır, 1.6’ya göre yetkili kolluğun görüşü de alınır; kolluk bu görüşte alarm sistemini değil, iş yerinin açılacağı yeri genel güvenlik ve asayiş yönünden değerlendirir. Bu sayfa için yapılan mevzuat taramasında başka işyerleri için panik butonunu şart koşan ulusal bir hüküm bulunamadı; valilik ve il düzeyindeki kararlar taranmadı. İlinizdeki uygulamayı valilikten öğrenin, hukuki değerlendirme için hukukçunuza danışın; zorunluluk tablosu İşyeri Alarm Sistemi rehberindedir.
Panik butonuna yanlışlıkla basılırsa ne olur?
Kurguya göre siren çalar ya da bildirim gider; bir izleme merkezine bağlı sistemde olay merkeze ulaşır ve merkez sözleşmedeki yolu izler. Kazara basılmayı azaltan yapıya katalogda Ajax DoubleButton örnektir: üreticiye göre iki tuşundan yalnız birine basılırsa alarm gönderilmez. Teknim TOB-0600’ün anahtarı ise yanlışlıkla basmayı önlemez; basılmış butonu eski konumuna döndürmeyi anahtarı taşıyan kişiye bırakır. Yanlış alarmda merkeze ya da bildirimi alan kişilere nasıl haber verileceği kurulumda kararlaştırılır; ikincil kaynağa göre bakımda panik cihazları denenirken de bağlı olunan merkez bilgilendirilir.