Yüzey mi, gömme mi, kablosuz mu: hangi açıklığa hangi kontak?
Zemin katında on iki pencere kanadı, ahşap bir giriş kapısı ve bahçeye açılan sürgülü bir kapısı olan bir villada kontak listesi çıkarılırken sayım pencere üzerinden değil kanat üzerinden yapılır: açılabilen her kanat ayrı bir kontak ister. Katalogdaki 12 manyetik kontak Ajax, Novacom, Teletek, Dahua, DSC, EZVIZ ve Hikvision modellerinden oluşur: zon girişine kabloyla bağlanan yüzey ve gömme tipler (DSC kablolu kontak, Novacom NVC-D49 ve NVC-D50), kendi markasının paneline telsizle bağlanan kablosuz kontaklar (Ajax DoorProtect, Dahua ARD323-W2(S), Hikvision DS-PD1-MC-WWS, Teletek PAX MC1 ve PAX MC2) ve açılmanın yanında darbe ile eğimi de algılayan Ajax DoorProtect Plus. Kontak seçilirken beş şey sorulur: kablo kasaya kadar getirilebilir mi; kontağın görünmesi sorun olur mu; kasa ve kanat hangi malzemeden; pencere devrilir ya da sürgülü mü, kanadın zorlanması da algılanacak mı; panel hangi marka ve protokolü kullanıyor. Kontağın çalışma ilkesi ve NC/NO bağlantısı rehberde anlatılır.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Açıklığa ve binanın durumuna göre kontak
Model örnekleri katalogdan; Ajax modelleri arasındaki fark üreticinin resmî ürün kataloğuna, diğer bilgiler ürün bilgisine göredir.
| Açıklık ve durum | Kontak ve katalogdan örnek | Montaj notu |
|---|---|---|
| Yapımı ya da tadilatı süren bina; kasa henüz açık | Gömme tip kablolu kontak; ör. Novacom NVC-D50 | Kasaya yuva açılır, kablo kasanın içinden gelir; kapı kapalıyken görünmez (ürün bilgisi). Bitmiş binada kasayı delmek gerekir |
| Kablo kanalı olan dükkân, ofis, depo; kablolu panel | Yüzey tipi kablolu kontak; ör. Novacom NVC-D49, DSC kablolu manyetik kontak | Zon hattına seri bağlanır ve kapı açılınca devreyi keser (DSC ürün bilgisi); pil gerektirmez |
| Oturulan daire ya da ev; kablo çekilemiyor | Kablosuz kontak; ör. Ajax DoorProtect, Dahua ARD323-W2(S), Hikvision DS-PD1-MC-WWS, Teletek PAX MC1 ve PAX MC2 | Panelle ya da panele bağlanan alıcı modülle aynı protokolde olmalı; pil ömrü ve menzil föyden okunur |
| Devrilir ya da sürgülü pencere; kanadın zorlanması da algılanacak | Açılma, şok ve eğim algılayan kontak; ör. Ajax DoorProtect Plus | Üreticiye göre düz DoorProtect yalnız reed kontaklıdır; şok ve eğim algılaması Plus modelindedir |
| Kanadı çok, panelden uzak bölümleri olan bina | Çift yönlü haberleşen kablosuz kontak; ör. Hikvision DS-PD1-MC-WWS (ürün bilgisine göre açık alanda 800 m’ye kadar) | Panel kontağın durumunu düzenli sorgular; açık alan değeri bina içinde duvar ve döşemeyle kısalır, sinyal kurulumda yerinde kontrol edilir |
| Kepenk, çelik ya da endüstriyel kapı | Katalogda bu kullanım için ayrıca tanımlanmış kontak yok | Kontağın yeri, kanadın oynama payı ve metal yüzeyin etkisi keşifte değerlendirilir; kepenk kurgusu İşyeri Alarm Sistemi rehberinde |
Kontak föyünde ve şartnamede okunacak değerler
Tırnak içindeki ifadeler Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün 2018 şartnamesindeki kapı-pencere manyetik kontak kaleminden (KTB.ELK-18.031), PDF metnindeki bozuk Türkçe harfler düzeltilerek; derece açıklamaları ikincil kaynağa (EMO bildirisi) göredir.
| Değer | Ne söyler | Örnek ya da şartname ifadesi |
|---|---|---|
| Çalışma aralığı (boşluk) | Mıknatıs ile kontak arasında kontağın kapalı kaldığı en büyük uzaklık; kapalı kanadın kasayla arasındaki boşluk bundan küçük olmalı | KTB şartnamesi: “Manyetik kontak sensörler arası uzaklık asgari 20mm olmalıdır.” |
| Kontak biçimi | Kapı kapalıyken devrenin kapalı (NC) ya da açık (NO) olduğu; panelin zon tipine göre seçilir | DSC kablolu kontak zon hattına seri bağlanır, kapı açılınca devreyi keser (NC davranışı) |
| Derece | EN 50131’in 2-6 bölümü manyetik kontakları kapsar; ikincil kaynağa göre Derece 3 ve 4 kontak manyetik girişimden etkilenmemelidir | KTB şartnamesi: kontağın “sabotaj korumalı Grade 3 ( Klasman 3) sınıfına haiz” olması |
| Kurcalama (tamper) | Kapağın açılmasını ya da gövdenin sökülmesini bildirme; EMO bildirisine göre (ikincil) Derece 1’de isteğe bağlı, Derece 2–4’te zorunlu | Dahua ARD323-W2(S): sabotaj alarmı ve düşük pil bildirimi (ürün bilgisi) |
| Haberleşme ve pil | Kablosuzda protokol, çift yönlü denetim, pil türü ve ömrü | Hikvision DS-PD1-MC-WWS: çift yönlü, açık alanda 800 m; Ajax DoorProtect: ürün bilgisine göre yedi yıla kadar pil ömrü |
| Çalışma sıcaklığı | Kontağın takılacağı yerin sıcaklık aralığı; dış kapı ve ısıtılmayan bölümler için önemli | KTB şartnamesi: asgari −10 ile 50 derece arası |
Kontak listesi çıkarılırken
- Sayım: açılabilen her kanat ayrı satırdır; çift kanatlı kapıda iki kanat da açılabiliyorsa iki kontak yazılır, hiç açılmayan sabit kanada kontak konmaz.
- Montaj yeri: kablolu kontak kasaya, mıknatıs kanada gelir; gömme tipte kablonun kasanın içinden hangi yoldan geleceği, yüzey tipte kablo kanalının yeri belirlenir.
- Panel tarafı: kablolu kontakların bağlanacağı boş zon sayısı ve panelin istediği hat sonu (EOL) direnci; kablosuzda panelin aynı protokolü desteklemesi ve kaç kablosuz cihaz kaydedebildiği.
- Etiket: EN 50131’de manyetik kontakların bölümü 2-6’dır; üretici her bileşenin derece ve çevre sınıfını etikette gösterir ve sistemin derecesini en düşük dereceli bileşen belirler (ikincil kaynak: EMO bildirisi; TSE karşılığı doğrulanamadı). Bir kamu şartnamesi örneği kontakta Grade 3 ister (KTB 2018). Katalogda derece alanı olmadığından değer teklifte föyden okunur.
- Kablosuz kontakta pil: pil türü, föydeki ömür ve düşük pil uyarısının panele düşüp düşmediği; değişim tarihi bakım planına yazılır.
- Kabuğun tamamı: kontak kanadın açılmasını görür; açılmadan cam kırılarak girilebilecek pencere ve vitrinlerde cam kırılma dedektörü ya da pencere tipi ışın bariyeri ayrıca değerlendirilir.
Kontak yalnız kanadın kasadan uzaklaştığını algılar; kanat yerinde kaldıkça camın kırılması, doğramanın zorlanması ya da kanadın sarsılması onu tetiklemez. Ajax’ın kendi kataloğunda düz DoorProtect reed kontaklı bir açılma dedektörü olarak, DoorProtect Plus ise reed kontağa ek ivmeölçerle şok ve eğimi de algılayan model olarak tanımlanır; kanadın zorlanması da algılanacaksa teklifte iki model birbirinin yerine yazılmamalıdır. Cam kırılarak girilebilecek vitrin ve pencerelerde kontağın yanına akustik cam kırılma dedektörü (ör. Ajax GlassProtect, Teknim TOD-0962) ya da açıklığın önüne pencere tipi ışın bariyeri (ör. Teknim TBS-304) eklenir. Kabuk böyle tamamlanmazsa camdan giren kişi ancak iç hacimdeki hareket dedektörünün alanına girdiğinde fark edilir ve o dedektör ev içindeyken kapalı tutuluyorsa hiç fark edilmez.
Sık sorulanlar
Gömme tip mi, yüzey tipi manyetik kontak mı?
Gömme kontak kasaya ve kanada açılan yuvaya yerleşir; kapı kapalıyken görünmez ve ürün bilgisine göre sabotaja karşı daha korunaklıdır, ama kasayı delmek ve kabloyu kasanın içinden getirmek gerekir. Bu yüzden yapım ya da tadilat sırasında uygulanır (ör. Novacom NVC-D50). Yüzey tipi kasanın üstüne takılır ve oturulan binada da kolayca uygulanır (ör. Novacom NVC-D49). Seçimi kasanın malzemesi, kablonun geliş yolu ve görünüm belirler; alüminyum ve çelik doğramada kontağın föyündeki montaj koşulu ayrıca kontrol edilir.
Kablosuz kapı sensörü hangi alarm paneline bağlanır?
Kendi üreticisinin protokolünü kullanan panele ya da modüle. Katalogdan örnek: ürün bilgisine göre Teletek PAX MC1 ve PAX MC2, BRAVO Next kablosuz paneliyle tam kablosuz sistemde, PAX WL genişletme modülüyle kablolu panelle melez sistemde çalışır; Dahua ARD323-W2(S) Dahua’nın, Hikvision DS-PD1-MC-WWS Hikvision’ın kablosuz alarm sisteminin parçasıdır. Mevcut bir panele kontak eklenecekse önce panelin markası, modeli ve desteklediği kablosuz cihazlar belirlenir; kontak buna göre seçilir.
Çelik kapı ve kepenk için manyetik kontak var mı?
Katalogdaki kontaklar kapı ve pencere için tanımlanmıştır; kepenk ya da endüstriyel kapı için ayrıca belirtilmiş bir model yoktur. Böyle bir açıklıkta kontağın nereye ve nasıl sabitleneceği, kanadın oynama payı ve metal yüzeyin kontağa etkisi keşifte değerlendirilir; kontak yerine ya da yanında darbe algılayan bir dedektör de seçenektir. Dükkân kepengi, vitrin ve kasa korumasının birlikte kurgusu İşyeri Alarm Sistemi rehberinde anlatılır.
Kablosuz manyetik kontak kaç metreden haberleşir?
Üreticinin verdiği değer açık alan ölçümüdür; ör. Hikvision DS-PD1-MC-WWS için ürün bilgisine göre açık alanda 800 m’ye kadar. Bina içinde betonarme duvar, döşeme ve metal yüzey sinyali zayıflatır ve gerçek mesafe bu değerin altında kalır. Kurulumda her kontağın sinyal düzeyi sistemin gösterdiği değerle yerinde kontrol edilir; yetmeyen noktada aynı markanın tekrarlayıcısı kullanılır. Kablolu kontakta mesafeyi kablo güzergâhı belirler ve pil gerekmez.
Mevcut alarm sistemine yeni kontak eklenebilir mi?
Panelde boş zon ya da kablosuz cihaz kapasitesi varsa eklenebilir. Kablolu panelde yeni kontağın kablosu bir zon girişine getirilir; kablo çekilemeyen noktada, panelin markası destekliyorsa kablosuz genişletme modülüyle kablosuz kontak eklenir (ör. Teletek PAX kontakları PAX WL modülüyle melez sistemde çalışır). Ankara merkezli ASPEK’in hırsız alarm işi projeden kuruluma ve bakıma uzanır; panelin marka ve modelini, eklenecek kapı ve pencerelerin sayısını iletişim sayfasından gönderirseniz uygun kontak tipi ve gerekiyorsa modül teklife yazılır.