Asma tavan, betonarme ya da sığ boşluk: hangi tavan hoparlörü?
Bir mağaza tadilatının keşfinde tavan hoparlörü sorusu çoğu zaman tavanın kendisiyle başlar: alçıpan ya da karo asma tavanda gömme model, asma tavanı olmayan betonarme döşemede sıva üstü model, kanal ve borularla dolu sığ bir boşlukta ters montajlı model gerekir. Katalogdaki tavan hoparlörleri Decon, Mastertech, Westa ve Westsound modellerinden oluşur; çoğu 100 V hatta çalışan trafolu hoparlördür ve hattan çekeceği güç, gövdenin arkasındaki anahtardan ya da uçlardan seçilen kademeyle belirlenir, bir kısmı da 8 Ω’luk sıva üstü ve iki yollu müzik modelidir. Seçimi beş soru belirler: amfi 100 V hat mı, 4–16 Ω çıkış mı veriyor; yayın yalnız duyuru mu, fon müziği de var mı; tavan malzemesi, karo ölçüsü ve boşluk derinliği ne; hangi kademe aralığı gerekiyor; bina yangın tahliye anonsu gerektiriyor mu. Bu sayfadaki modellerin katalog açıklamalarında EN 54-24 beyanı yoktur, belgeli tavan hoparlörleri Acil Anons Hoparlörleri sayfasındadır; adet hesabı ve bağlantı rehberlerde.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Tavana ve yayına göre tavan hoparlörü
Model örnekleri katalogdaki ürün bilgilerinden; ölçü ve kademe değerleri üreticiye göre değişir.
| Durum | Seçilecek model | Dikkat |
|---|---|---|
| Alçıpan ya da karo asma tavanlı ofis, koridor, mağaza; duyuru ve fon müziği | 100 V trafolu gömme hoparlör, 5 inç (13 cm) ya da 6 inç (16 cm); ör. Mastertech MT-2013T ve MT-2016T (5 ve 10 W kademe), Westa WS-1016T (6 W) | Yaylı klipsli modeller tavanın üstüne çıkmadan yerleşir; kademe anahtarı arkada olduğundan kademe, hoparlör deliğe girmeden seçilir |
| Asma tavanı olmayan betonarme döşeme, eski bina, depo ofisi | Sıva üstü hoparlör: trafolu Westa WS-1119T (13 cm, 100 V) ve WS-1139TC; 8 Ω’luk Westa WS-1256T | Gövde görünür kalır; kablonun arkadan girdiği modellerde boru ya da kanal hoparlörün tam arkasına getirilir |
| Kanal, sprinkler borusu ya da kirişle daralmış tavan boşluğu | Ters montajlı tavan hoparlörü; ör. Westsound TT 05 (5 inç, 15,5 cm delik, 10–20 W / 100 V) | Boşluğun derinliği ve engellerin yeri keşifte ölçülür, föydeki gömme derinliğiyle karşılaştırılır; TT 05’in üretici föyü yangına dayanıklı kasasını EN 54-24 sertifikalı diye tanıtır, tahliye anonsunda kullanılacaksa belge numarası ve performans beyanı teklifte istenir |
| Restoran, kafe, mağaza; müziğin ağırlıkta olduğu yayın | İki yollu tavan hoparlörü: 5,25 inç Westa WS-509, 6,5 inç trafolu Westa WS-510; 8 Ω’luk 6,5 ve 8 inç Decon DS-610C ile DS-810C | 8 Ω’luk model 100 V hatta ancak hat trafosuyla çalışır; amfinin çıkış tipi teklifte yazılır |
| Tek oda ya da küçük dükkân; kaynak olarak telefon | Bluetooth bağlantılı tavan hoparlörü (Decon DS-6BST, 15 W) | Üreticiye göre ayrı amfi ve kaynak cihazı olmadan müzik yayını içindir; bölgeli anons hattına bağlanacaksa giriş tipi föyden kontrol edilir |
| Yangın tahliye anonsu yapılacak hacim ya da kamu yapım işi | EN 54-24 belgeli tavan hoparlörü (Acil Anons Hoparlörleri sayfası) | Kamu yapım işlerinde GTŞ 22.9 hoparlörden TS EN 54-24 uygunluğu, akredite kuruluştan alınmış performansın değişmezliği belgesi, performans beyanı ve CE işareti ister |
Teklifte karşılaştırılacak değerler
Örnekler katalogdaki ürün bilgilerinden; aynı özellik başka üreticide başka değerle ve başka ölçüm koşuluyla verilir.
| Değer | Katalogdaki örnekler | Neyle eşleşmeli |
|---|---|---|
| Güç kademeleri | 1,5 / 3 / 6 W (Decon DS-EN26CS), 5 / 10 W (Mastertech MT-2013T), 6–10 W (Westsound TH 06), 10–20 W (Westsound TT 05); 8 inç trafolu Westa WS-2035T için 30 W | Aynı bölgedeki hoparlörlerin seçilen kademeleri toplanır; bu toplam, o bölgeyi besleyen amfi kanalına göre planlanır |
| Hat tipi | Trafolu 100 V modellerin yanında 8 Ω’luk sıva üstü (Westa WS-1256T) ve iki yollu (Decon DS-610C, DS-810C) modeller | Amfinin çıkışı: 100 V hat ile düşük empedans çıkışı aynı hoparlör grubunda karıştırılmaz |
| Çap ve delik | 5 inç (13 cm), 6–6,5 inç (16 cm) ve 8 inç; delik ör. 15,5 cm (Westsound TH 05 EN, TT 05), 16,5 cm (TH 06), 16,8 cm (TH 06 EN) | Karo ölçüsü ve taşıyıcı profiller; delik açılmadan önce föydeki ölçü |
| Hassasiyet ve bant | Üreticiye göre, ör. Westsound TH 06 için 93 dB ve 100 Hz–15 kHz, TT 05 için 91 dB ve 90 Hz–16 kHz | Değerin hangi güçte ve kaç metrede ölçüldüğü; fon müziğinde alt frekans sınırı |
| Gövde ve ızgara | Plastik ya da metal gövde (Westa WS-807 metal); sökülüp boyanabilen ızgara (Mastertech ve Westa modelleri); beyaz ve siyah seçenek | Tavan rengi; nemli ya da sıcak hacimde üreticinin kullanım ortamı beyanı |
Keşif ve teklif için kontrol listesi
- Tavan: alçıpan, karo asma tavan, betonarme ya da açık tavan; asma tavanda boşluk derinliği, karo ölçüsü ve boşluktaki engeller.
- Alan ve tavan yüksekliği: adet ve aralık hesabı Hoparlör Sayısı ve Amfi Gücü rehberinde.
- Amfi: mevcut cihaz 100 V hat mı, 4–16 Ω çıkış mı veriyor; bölge sayısı ve her bölgede kalan güç.
- Yayın: yalnız duyuru mu, sürekli fon müziği mi; müzikte iki yollu ya da büyük çaplı model.
- Kademe planı: her hoparlörün kademesi ve bölge toplamı teklifte hoparlör hoparlör yazılır.
- Ortam: banyo, havuz, ticari mutfak gibi nemli ya da sıcak hacimlerde üreticinin kullanım ortamı beyanı.
- Acil anons: bina BYKHY 81/7 kapsamındaysa EN 54-24 belgeli hoparlör (74/1’e dayanan okumamız); kamu yapım işinde bunu GTŞ 22.9 açıkça ister.
Katalogdaki bazı tavan hoparlörleri yangına dayanıklı kasayla anılır ve model adında “EN” geçer (ör. Westsound TH 05 EN ve TH 06 EN); bu iki modelin açıklamasında EN 54-24 beyanı yoktur. Kasanın yangına dayanıklı olması üreticinin ürün özelliğidir; EN 54-24 uygunluğu ise hoparlörün etiketinde, performans beyanında ve CE işaretinde görünür. Kamu yapım işlerinde bağlayıcı olan ÇŞB Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesi (GTŞ) 22.9, genel seslendirme ve sesli tahliye sistemindeki hoparlörlerden TS EN 54-24 uygunluğunu, akredite kuruluştan alınmış performansın değişmezliği belgesini ve üreticinin performans beyanını açıkça ister; genel seslendirme hoparlörleri de bu şarta girer. Tahliye anonsu yapılacak hacim için teklifte bu belgeleri isteyin; gösteremeyen hoparlörü, kamu yapım işi dışında, yalnız acil anonstan ayrı kurulan bir genel seslendirme ya da müzik hattında kullanın.
Sık sorulanlar
Tavan hoparlörü kaç watt olmalı?
Trafolu tavan hoparlöründe watt, hoparlörün hattan çekeceği gücü seçen kademedir; tek bir doğru değeri yoktur, seçimi alanın büyüklüğü, tavan yüksekliği ve ortam gürültüsü belirler. Katalogdaki 5 ve 6 inçlik modellerin çoğunda en yüksek kademe 6 ile 10 W arasındadır, en düşük kademe 1,5 W’a iner; ters montajlı 5 inçlik bir model 20 W’a, 8 inçlik trafolu bir model 30 W’a çıkar. Sessiz bir odada düşük kademe yeterken gürültülü bir satış alanında kademe büyütülür ya da hoparlörler sıklaştırılır. Kademelerin toplamı amfi gücünü belirler; hesap Hoparlör Sayısı ve Amfi Gücü rehberinde.
Alçıpan tavana hoparlör nasıl takılır, delik çapı ne olmalı?
Alçıpan ve karo asma tavanda gömme model kullanılır: tavana föyde yazan çapta delik açılır, hoparlör yaylı klipsleriyle deliğe oturur ve tavanın üstüne çıkmadan sabitlenir. Delik ölçüsü modele göre değişir; katalogdaki örneklerde 5 inçlik modeller için 15,5 cm, 6 inçlik modeller için 16,5 ve 16,8 cm verilir. Kablo bağlantısı ve kademe seçimi hoparlör yerine oturmadan yapılır, çünkü anahtar gövdenin arkasındadır. Karoyu taşıyan profiller delik yerini kısıtlayabileceği için yerleşim önce tavan planında işaretlenir.
Trafolu tavan hoparlörü ile 8 ohm tavan hoparlörü arasındaki fark nedir?
Trafolu hoparlör 100 V sabit gerilimli hatta öteki hoparlörlerle paralel bağlanır ve gücü kademeyle seçilir; uzun hatta çok sayıda hoparlörü tek amfiyle beslemenin yaygın yoludur. 8 Ω’luk hoparlör ise amfinin düşük empedans çıkışına bağlanır ve daha çok kısa hatlı müzik düzenlerinde kullanılır; katalogda sıva üstü ve iki yollu 8 Ω modeller var (Westa WS-1256T; Decon DS-610C, DS-810C). İki tür aynı hatta karıştırılmaz; 8 Ω’luk hoparlörü 100 V hatta çalıştırmak için araya hat trafosu girer. Bağlantının ayrıntısı 100V Hoparlör Bağlantı Şeması rehberinde.
Mağazadaki tavan hoparlörlerinden yangın anonsu yapılabilir mi?
Yönetmelik aynı hoparlörlerin gündelik duyuru ve müzik için de kullanılmasını yasaklamaz; 81/8’e göre acil anons öne geçmeli ve diğer yayınları kendiliğinden susturmalıdır. Anonsun zorunlu olduğu binada 81/7 iki şey ister: kendiliğinden çalan kayıtlı mesaj ve yangın merkezindeki mikrofondan canlı konuşma; yangın algılamaya bağlı olmayan bir müzik hattı bunları sağlamaz. 81/5’in son cümlesindeki siren muafiyeti de acil anons sistemi hoparlörü bulunan hacimler içindir. Tahliye anonsunda hoparlör EN 54-24 belgeli seçilir: kamu yapım işlerinde bunu GTŞ 22.9 açıkça ister; yönetmelik 74/1’de yangın algılama sistemini ve parçalarını TS EN 54’e bağlar, anons hoparlörünü bu parçalardan saymak bizim okumamızdır.
Tavan hoparlörü teklifini ne belirler?
Önce hoparlörün kendisi: gömme, sıva üstü ya da ters montaj, çap, tek ya da iki yollu yapı ve adet. Ardından hat: amfinin boş kapasitesi, bölge sayısı, kablo uzunluğu ve kesiti; mevcut amfi 100 V çıkış vermiyorsa amfi de teklife girer. Asma tavanda delik açma ve karo değişimi, betonarmede kablo kanalı işçiliği ayrı kalemdir. Tavan planını, tavan yüksekliğini ve mevcut amfinin modelini iletirseniz Ankara merkezli ekibimiz hoparlörü, amfiyi ve kablolamayı aynı teklifte fiyatlasın; iletişim sayfasından yazabilirsiniz.