Masa mikrofonu mu, bölge seçmeli konsol mu, itfaiyeci mikrofonu mu?
Bir AVM’nin güvenlik odasındaki operatör kat kat duyuru yapar, girişte bekleyen itfaiye ekibi yangında binaya tek noktadan konuşmak ister, bir okul müdürü yalnız bahçeye seslenir; üçünün elindeki cihaz da “anons mikrofonu” diye anılır, ama aynı ürün değildir. Katalogdaki ürünler dört grupta: bas tuşlu, gonglu ya da ışıklı masa ve kürsü mikrofonları; 5 ile 16 arası bölge tuşu ya da 120 bölgeye kadar dokunmatik ekranı olan bölge seçmeli çağrı konsolları; sesli tahliye santrallerine bağlanan acil durum mikrofon istasyonları, uzak çağrı istasyonları ve itfaiyeci mikrofonları; IP ağ üzerinden çalışan bir anons konsolu ile bir interkom paneli. Seçimde kaç bölgeye konuşulacağı ve bölgenin nasıl seçileceği, mikrofonun hangi sisteme bağlanacağı (mikser amfi, bölge seçici, matris ya da EN 54-16 santrali), öncelik düzeyi, anons öncesi uyarı sesi, kablo mesafesi ve istasyonun yeri sorulur. Mesaj metinleri Yangın ve Tahliye Anonsu Örnekleri rehberinde; bu sayfa cihaz seçimine odaklanıyor.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Kullanım yerine göre anons mikrofonu
Örnekler katalogdaki ürün bilgilerinden.
| Kullanım | Uygun tür ve katalogdaki örnek | Dikkat |
|---|---|---|
| Tek bölgeli duyuru: mağaza, küçük işletme, sekreterya | Bas tuşlu masa mikrofonu: Decon DP-216 ve DP-328, Av Jefe PA-315 (dinamik), Westa WM-375 | Bas tuşu mikrofonu yalnız konuşurken açar; mikrofonun bağlanacağı amfi girişine uyması gerekir |
| Duyuru öncesi dikkat sesi istenen okul, hastane, toplantı salonu | Gonglu ya da melodili mikrofon: Westsound MM 55 (volüm kontrollü, ışıklı) ve MM 65 (masa tipi), Westa WM-380 (melodili, ışıklı) | Gong ya da melodi ayrı cihaz gerektirmez; melodinin seviyesi ayarlanabilen model var (WM-380) |
| Kürsü ve konferans masası | Kaz boyunlu kürsü ve konferans mikrofonları: Westsound MM 45 ve MM 85, Decon DM-985LP, Westa WM-558, Sunny SeeTalk | Kondansatör kapsüllü modeller besleme ister; Westsound MM 85 48 V fantomla ya da 3 V DC ile çalışır |
| Bölgelere ayrı anons: okul idaresi, otel resepsiyonu, fabrika | Bölge seçmeli konsol: Westsound MT 2005 (5 bölge) ve MT 2010 (10 bölge), Decon DP-8000A (8 bölge; DP-8000AE modülüyle büyür), DP-218A (10 bölge), DP-7500MS (6 bölge, uzaktan), DP-4012 (100 V matris için) | Konsol, bağlanacağı bölge seçici ya da matrisle aynı sistemden seçilir; katalogdaki MT 2005 ve MT 2010 kendi serilerinin hoparlör seçicileriyle çalışır |
| Çok bölgeli bina, güvenlik ya da kontrol odası | Ekranlı konsol: 4EVAC 4E-CMT ve 7 inç programlanabilir 4E-FMTC, Decon DP-EVAC1000TP (120 bölge), Teletek SPIKA-DRM (LCD ekranlı; buton bileşimleriyle 50’ye kadar işlem), Westsound MT 7010 E (MT 7000 için; CAT-7 kabloyla 2 km’ye kadar) | Bölgeler adla ve grup hâlinde seçilir; kamu yapım işlerinde çağrı istasyonunda hangi bölgeye konuşulduğunun görülmesi istenir (GTŞ 22.5) |
| Sesli tahliye sistemi: acil durum ve itfaiyeci mikrofonu | 4EVAC 4E-FMP ve 4E-FM (ürün adında EN 54-16), 4E-FMT, duvar tipi kutulu 4E-FMWB; Teletek SPIKA-EM1 ve SPIKA-EM7, duvar tipi SPIKA-RCM; Decon DP-EVAC1000FM, DP-EVAC1000RP, DP-RP6000, DP-8200RM (16 bölge); Esser RK-MIC | Mikrofon santralle aynı sistemden seçilir ve hattı santral tarafından izlenir; beslemesini santralden alan modellerde santralin akü yedeği mikrofonu da kapsar (Teletek SPIKA-EM) |
| Uzak bina ya da yerleşke | IP ağ anons konsolu Decon DP-8702A (PoE ile beslenebilir); uzak mikrofon istasyonları Teletek SPIKA-RM1 ve SPIKA-RM7 | Ağ üzerinden anonsun acil durum işlevi taşıyıp taşımadığı ayrıca sorulur; SPIKA santrali servis hattında en çok üç RM1 destekler |
Çağrı istasyonunda şartname ne ister?
GTŞ, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Elektrik Tesisatı Genel Teknik Şartnamesidir; kamu yapım işlerinde bağlayıcıdır, özel binada referanstır.
| Konu | Dayanak | Katalogdaki karşılığı |
|---|---|---|
| Bölge seçimi | GTŞ 22.5: istasyon projedeki sayıda bölgeye, seçilen bölgelere ve hepsine anons yapabilir; masaüstü tipte, dokunmatik ya da tuşlu olur | Bölge tuşlu konsollar (5–16 bölge), dokunmatik ekranlı konsollar (DP-EVAC1000TP’de 120 bölge) |
| Hangi bölgeye konuşulduğu | GTŞ 22.5: istasyonun üzerinde görülebilmeli | Işıklı bölge tuşları ya da ekran; Esser RK-MIC’in dahili hoparlörü iki ses kanalını dinleterek yanlış bölgeye anonsu önler |
| Öncelik ve uyarı sesi | GTŞ 22.5: öncelik seviyesi ile anons öncesi ve sonrası uyarı sesleri istasyondan ayarlanabilir | Genel anons için düşük öncelikli istasyonlar (Teletek SPIKA-SRM), en yüksek öncelikli itfaiyeci mikrofonları (Decon DP-EVAC1000FM) |
| Hat izleme | GTŞ 22.3: çağrı istasyonları kısa devre, açık devre ve toprak hatasına karşı izlenebilir olur | Kablo kopmasını sistemde arıza olarak bildiren acil anons mikrofonu (Decon DP-EVAC1000RP) |
| Acil mikrofon | EN 54-16 acil mikrofonu itfaiye ya da diğer sorumlu kişiler için ayrılmış mikrofon diye tarif eder (3.1.5), onu devreye alan kumandaya çoğunlukla bas-konuş (PTT) dendiğini not eder (3.1.6); fonksiyon isteğe bağlıdır (12) | Ürün adında EN 54-16 geçen 4EVAC 4E-FM ve 4E-FMP; beyanın mikrofon fonksiyonunu kapsadığı föyden sorulur |
| Uzak çağrı istasyonu | GTŞ 22.6: 24 saat ulaşılabilen, kilitli olmayan bir alanda durur; santrale yangına dayanıklı kabloyla bağlanır; ayrı güç kaynağı gerekiyorsa EN 54-4’e uygun olur | Santralden uzakta duran acil durum mikrofonları; ör. duvar tipi itfaiyeci mikrofonları (4EVAC 4E-FMWB, Teletek SPIKA-RCM) ve uzak mikrofon istasyonları (Teletek SPIKA-RM7). GTŞ itfaiyeci mikrofonu terimini kullanmaz; hangi istasyonun bu maddeye girdiği acil durum eylem planından çıkar. Bina girişi için itfaiyeci paneli kontrol ünitesi sayfasında |
Çağrı istasyonu ve mikrofon için keşif listesi
- Konuşulacak yerler: hangi bölgelere ayrı, hangilerine birlikte anons yapılacağı; bölge sayısı ve genişleme payı.
- Sistem: mikrofonun bağlanacağı cihaz (mikser amfi, bölge seçici, matris ya da sesli tahliye santrali) ve markası.
- İstasyonların yeri ve sayısı: güvenlik odası, resepsiyon, bina girişi; santrale kablo mesafesi ve kablo türü. CEN/TS 54-32 acil mikrofonun durduğu yerleri ikiye ayırır: AVM’nin açık olduğu saatler gibi risk dönemlerinde eğitimli operatörlerin beklediği kontrol merkezi ve acil durumda kullanılan kontrol noktası.
- Öncelik düzeni: itfaiyeci mikrofonu, operatör konsolu ve genel anons mikrofonları arasındaki sıra.
- Uyarı sesi: gong, melodi ya da santralin anons öncesi tonu.
- Arıza hâli: İngiltere’deki BS 5839-8 uygulama kodunun 2021 taslağına göre (nihai baskı 2023’te yayımlandı; parantezdeki madde numaraları taslağındır) acil mikrofon kablosundaki bir arıza öteki kaynakların yayınını engellememeli, bas-konuş tuşu takılı kalırsa öteki acil kaynaklar öne geçmeli ve arıza santralde görünmelidir; taslağın örnek çözümü 3–5 dakikalık zaman aşımıdır (24.4, 24.5).
- Kullanım: mikrofonun hemen yanına doğru ağız–mikrofon mesafesini gösteren bir şekil; aynı taslak bunu önerir (19.1).
Yetkisiz kullanım kaygısıyla itfaiyeci mikrofonu ya da uzak çağrı istasyonu bazen kilitli bir teknik odaya konur; yangında anahtarı arayan ekip binaya konuşamaz. Kamu yapım işlerinde GTŞ 22.6 uzak çağrı istasyonunun 24 saat ulaşılabilen, kilitli olmayan bir alanda bulunmasını ve santrale yangına dayanıklı kabloyla bağlanmasını ister. Kötüye kullanıma karşı koruma odanın kilidiyle değil cihazın kendisiyle sağlanır: katalogdaki duvar tipi itfaiyeci mikrofonları kapaklı bir kutu ya da kabin içinde durur. İngiltere’deki BS 5839-8’in 2021 taslağı acil mikrofon kumandalarının EN 54-16’daki 2. erişim düzeyinde kullanılabilmesini ve yerin itfaiyeyle birlikte kararlaştırılmasını önerir (19.3). Yeri seçerken ortam gürültüsünü ve yankıyı da hesaba katın; aynı taslak bir notta bu etkinin mikrofonun yakınına konan akustik bir başlık ya da kabinle azaltılabileceğini belirtir.
Sık sorulanlar
Anons mikrofonu ile çağrı istasyonu arasındaki fark nedir?
Anons mikrofonu, konuşmayı bağlandığı amfinin ya da mikserin girişine veren masa veya kürsü mikrofonudur; bas tuşu, gong ve ışıklı halka gibi özellikler taşıyabilir ama bölge seçmez. Çağrı istasyonu ise bölge tuşları ya da ekranıyla anonsun nereye gideceğini seçtirir, çoğu zaman öncelik düzeyi ve durum göstergesi de taşır; bir bölge seçici, matris ya da sesli tahliye santraliyle birlikte çalışır. Kamu yapım işlerinde sesli alarm çağrı istasyonu TS EN 54-16’ya göre belgelenir (GTŞ 22.5).
İtfaiyeci mikrofonu nedir, nereye konur?
Yangında itfaiyenin ya da yetkili görevlinin bütün binaya veya seçilen bölgelere canlı konuşmasını sağlayan mikrofondur; öncelik düzeninde genellikle en üste konur ve devreye girince kayıtlı mesajların önüne geçer. Türk mevzuatında bir öncelik sırası yoktur; İngiltere’deki BS 5839-8’in 2021 taslağı sırayı acil mikrofonla başlatır. BYKHY Madde 81/7 anons zorunlu binalarda yangın merkezinden mikrofonla canlı mesaj yayınlanabilmesini ister. İngiliz taslağına göre itfaiye acil mikrofonu yangın alarm panelinin yanında bulmayı bekler; aynı taslak, acil mikrofonun kontrol odasında durduğu bölgesel sistemlerde itfaiyenin binaya girdiği noktalarda ek acil mikrofon gerekebileceğini de not eder. Katalogda masa üstü, duvar tipi kutulu ve dokunmatik ekranlı itfaiyeci mikrofonları var.
Gonglu anons mikrofonu ne işe yarar?
Konuşmadan önce kısa bir uyarı sesi çalarak dinleyenin dikkatini toplar; duyurunun ilk sözcükleri böylece kaçmaz. Katalogdaki Westsound MM 55 ve MM 65 gong işlevini gövdesinde taşır, Westa WM-380 melodili ve ışıklıdır. Sesli tahliye sistemlerinde bu işi santral ya da çağrı istasyonu görür: kamu yapım işlerinde GTŞ 22.5 anons öncesi ve sonrası uyarı seslerinin istasyondan ayarlanabilmesini ister. BYKHY Madde 81/6 yangın uyarı sesinin binada başka amaçlarla kullanılan sesli uyarıcılardan ayırt edilebilmesini ister; gong da bu uyarıcılardandır, bu yüzden yangın uyarı sesine benzemeyen bir gong seçilir.
Bir anons sistemine kaç çağrı istasyonu bağlanabilir?
Sistemin yapısına bağlıdır ve üretici beyanıyla sınırlıdır. Katalogdaki örneklerde Teletek SPIKA santrallerinin öncelik hattına en çok 8 SPIKA-SRM, servis hattına en çok 3 SPIKA-RM1 bağlanır; Westsound MT 7000 sistemine farklı noktalardan on MT 7010 E konsolu bağlanabilir. Decon DP-8000A konsolu genişleme modülleri zincirlenerek büyütülür. Kamu yapım işlerinde GTŞ 22.3 santrale projede belirtilen sayıda anons mikrofonu bağlanabilmesini ister; sayı bu yüzden şartnamede baştan yazılır.
Kondansatör mikrofon için fantom besleme gerekir mi?
Kondansatör kapsüllü modellerde evet: kapsül çalışmak için besleme ister, ama bu her zaman fantom olmayabilir. Katalogdaki Decon DM-985LP ve Sunny SeeTalk bağlandıkları mikserden ya da amfiden fantom besleme bekler; Westsound MM 85 ise 48 V fantomla ya da 3 V DC ile çalışabildiği için fantom desteği olmayan cihazlara da bağlanır. Dinamik kapsül fantom besleme istemez (katalogda ör. Av Jefe PA-315); ışık ya da gong gibi ek işlevi olan gövdelerde besleme ayrıca sorulur. Mikrofonu seçmeden önce bağlanacağı girişin fantom verip vermediğine bakın.
Çağrı istasyonu teklifini ne belirler?
Bölge sayısı ve seçim biçimi (tuş ya da ekran), bağlanacağı sistem, acil durum sürümü ve belgesi, kablo mesafesi ile kutu veya kabin gibi montaj parçaları birim fiyatı belirler. İtfaiyeci mikrofonunda yangına dayanıklı bağlantı kablosu, ayrı beslenen istasyonda güç kaynağı ve devreye almada öncelik testi toplama eklenir. ASPEK Ankara merkezli olarak acil anons ve seslendirme sistemlerinin projesini, kurulumunu ve bakımını yapar; konuşma noktalarını ve kullanılan santrali bildirirseniz mikrofon ve konsolları sistemle uyumlu seçerek teklif hazırlarız.