Otoparkın katlarına ve fan düzenine göre hangi CO/NO₂ sistemi?
Kapalı otoparkta gaz algılama paneli, dedektör sayısından önce fan listesine bakılarak seçilir: kaç fan grubu var, her grup hangi bölümü havalandırıyor, fanlar kaç kademeyle çalışıyor. Katalogdaki çok bölgeli panellerde bölgeler ayrı izlenir ve havalandırma yalnız gaz biriken bölümde çalıştırılabilir; bölge sayısı bu yüzden fan düzeninden çıkar. Katalogdaki sistemler 1–4 bölgeli CO panelleri, bu panellere bağlanan CO ve NO₂ sensörleri, bölge genişletme modülü, fan hız regülasyon kartları ve adresli gaz santraline bağlanan otopark CO dedektörlerinden oluşuyor. Bölge başına bağlanabilen dedektör sayısı üreticiye göre 15 ya da 32; dört bölgeye kadar genişleyen, toplam 128 dedektörü Modbus RS485 ile yöneten bir sistem de var. Sensör ve kontrol ünitesi için Avrupa standardı EN 50545-1’dir: CO, NO ve NO₂ ölçümünü kapsar ama kurulum kılavuzu vermez. Kademeli havalandırmanın mantığı ve yangın senaryosuyla ilişkisi rehberlerimizde; bu sayfa sistem ve ürün seçimine odaklanıyor.
Seçim rehberi ve sık sorulanlar
Otoparkın yapısına göre sistem seçimi
| Otopark | Seçilecek sistem | Dikkat |
|---|---|---|
| Tek katlı, tek fan grubu | 1 bölgeli CO paneli ve CO dedektörleri | Bölge başına dedektör sınırı üreticiye göre 15 ya da 32; kat eklenmesi bekleniyorsa genişleyebilen panel (katalogdaki bazı 1 ve 2 bölgeli modeller 3 bölgeye kadar büyür) |
| Çok katlı ya da bölümlere ayrılmış, her bölümün ayrı fanı var | 2–4 bölgeli panel; bölge başına röleli modellerde her bölümün fanı ayrı sürülür | Bölge sayısı dedektör sayısından değil, ayrı kumanda edilecek havalandırma bölümlerinden çıkar; katalogda bölge başına üç röleli modeller var |
| Dizel araç trafiği yoğun: servis ve lojistik otoparkı, kamyon yükleme alanı, yeraltı otobüs istasyonu | CO sensörlerine ek olarak NO₂ sensörü ve bunu destekleyen panel | EN 50545-1 kamyon yükleme alanları ve yeraltı otobüs istasyonları gibi benzer uygulamalara da uygulanabilir; NO₂ sensörünün her projede gerekip gerekmediği aşağıdaki sorularda |
| Fanlar hız regülatörüyle kademeli çalışıyor; bina otomasyonu var | Fan hız regülasyon kartlı panel; bina otomasyonu için Modbus RTU portlu kart ya da Modbus RS485 haberleşmeli sistem | Katalogdaki kartlar üç hız regülatörüne kadar yönetir; RS485 portlu sürüm paneli Modbus RTU ile bina otomasyonuna bağlar |
| Büyük tesis, adresli gaz santrali kurulacak | Adresli gaz santraline bağlanan otopark CO dedektörü; kısa devre izolatörlü sürüm | Katalogdaki adresli model 30, 60 ve 150 ppm’de üç ayarlanabilir alarm seviyesi verir; santral seçimi Gaz Alarm Paneli sayfasında |
| Rampa, servis koridoru gibi darbe riski olan nokta | Darbeye ve suya karşı korunmuş kompakt CO dedektörü (IP sınıfı toz ve suya karşı korumayı gösterir, darbe dayanımını göstermez) | Duvara sabitlenen dayanıklı kasa; kablo girişleri (katalogdaki bir modelde 3 adet PG11) ve rakorlar teklife yazılır |
Otopark teklifinde karşılaştırılacak kalemler
Örnekler katalogdaki panel, sensör ve aksesuarların ürün bilgilerinden.
| Kalem | Katalogdaki örnekler | Teklifte ne istenir |
|---|---|---|
| Kapasite | Bölge başına 15 dedektörlü 1–4 bölgeli panel ailesi; bölge başına 32 dedektörlü paneller ve 32 dedektörlük bölge genişletme modülü; 4 bölgeye kadar genişleyen, toplam 128 dedektörlü sistem | Bugünkü ihtiyaç ve yedek; genişlemenin modülle mi yeni panelle mi yapılacağı |
| Kablolama | Polarite gözetmeyen 2 telli bağlantı ve 2 km’ye kadar hat; RS485 Modbus hat | Kablo tipi ve kesiti, en uzun hat, kablonun teklife dahil olup olmadığı |
| Ölçüm ve tetikleme | Her dedektörün kendi değerine ya da bölge ortalamasına göre tetikleme; bakım için test modu; ekranda 0–300 ppm gösterim | Fanların hangi değerde ve kaç kademede çalışacağı; eşiklerin projeye ve yerel düzenlemeye göre ayarlanabilmesi |
| Röleler | Egzoz 1, egzoz 2 ve alarm röleleri; arıza hâlinde de devreye girecek biçimde programlanabilen röleler | Her rölenin hangi fan grubunu ya da uyarı cihazını sürdüğünü gösteren kumanda listesi |
| Sensör | Elektrokimyasal hücre, 1 ppm çözünürlük; hücre ömrü üreticiye göre (ör. Detnov DMD-500’de on yıl); EN 50545-1’e göre tasarlanmış, UNE 23300 belgeli CO ve NO₂ difüzyon sensörleri | Hücre ömrü ve değişim bedeli; sensör ile panelin aynı sistem olarak test edilip edilmediği |
| Uyarı cihazları | Kornalı ışıklı uyarı levhası (24 V DC, EN 54-3 CPR belgeli) ve IP54 sızdırmazlık seti; santralin alarm çıkışıyla çalışan siren ve levhalar | Levha sayısı ve yeri; levha yazısının dili (katalogdaki levhalarda İngilizce ve İspanyolca yazı var) |
Keşif için hazırlanacak bilgiler
- Kat planları: her katın ve rampanın alanı, havalandırma bölümlerine ayrılışı.
- Fan listesi: jet fan ve egzoz fanı grupları, kademe sayısı, hız regülatörü olup olmadığı ve kumanda panosunun yeri.
- Araç profili: benzinli, dizel ya da karışık; dizel trafik yoğunsa NO₂ sensörü. LPG’li araç alınan AVM otoparkında ayrıca yer seviyesinde LPG algılamaya bağlı havalandırma gerekir (BYKHY Madde 60/4-ç).
- Yangın senaryosu: yangın alarmında fanlara hangi sistemin kumanda edeceği duman tahliye projesinde tanımlanır; CO sistemi bu kurguya göre bağlanır.
- Bina otomasyonu: Modbus RTU ya da RS485 bağlantısı, uzaktan izleme ihtiyacı.
- Uyarı: rampa girişlerine ve yaya kapılarına levha ve siren; tesis yönetimine alarm bildirimi.
- Bakım: hücre ömrü, test ve kalibrasyon düzeni üreticinin talimatına göre; kalibrasyon gerektirmediği beyan edilen modelde bu beyanın föyde yazılı olması.
EN 50545-1, uzak gaz sensörlerinin ve kontrol ünitesinin ayrı ayrı tip testinden geçmesine izin verir. Bu durumda birleştirilen sistemin standarda uymasını sağlamak üreticinin sorumluluğundadır ve kurulan sistemin kapasitesi tip testi yapılmış sistemin kapasitesini aşmamalıdır. Farklı üreticilerden parça alan mühendislik firması ya da kurulumcu ise standarda göre sistemin doğru entegrasyonundan kendisi sorumludur. Teklifleri karşılaştırırken yalnız sensör birim fiyatına bakmayın: sensör ve panelin aynı sistem olarak mı sunulduğunu, bölge ve dedektör sayısının üreticinin beyan ettiği kapasite içinde kalıp kalmadığını sorun.
Sık sorulanlar
Otopark CO paneli kaç bölgeli olmalı?
Ayrı kumanda edilecek havalandırma bölümü kadar. Katalogda 1, 2, 3 ve 4 bölgeli paneller var; bazı 1 ve 2 bölgeli modeller genişletme modülüyle 3 bölgeye çıkar, dört bölgeye kadar genişleyen Modbus haberleşmeli bir sistem de 128 dedektöre kadar yönetir. Bölge başına dedektör sınırını (15 ya da 32) da hesaba katın: büyük bir bölümde dedektör sayısı sınırı aşıyorsa o bölüm iki bölgeye ayrılır. Genişleme ihtimali olan otoparkta modülle büyüyebilen panel, katalogdaki örnekte 3 bölgeye kadar, panel değiştirmeden bölge eklemeye izin verir.
Otoparka kaç CO dedektörü konur?
EN 50545-1 kurulum kılavuzu vermediğinden bu sayı standarttan değil projeden ve üretici bilgisinden çıkar. Katalogdaki bir otopark CO dedektörünün ürün bilgisi 300 m²’ye kadar alanı kapsadığını belirtir; bu değer o ürüne özgüdür. Yerleşimde araç yolları, rampalar ve fan konumları birlikte değerlendirilir; ilkeler Otoparkta Karbonmonoksit Algılama rehberinde. Toplam sayı çıkınca panelin bölge başına dedektör sınırıyla karşılaştırılır.
Otoparkta NO₂ sensörü şart mı?
EN 50545-1 CO, NO ve NO₂’yi aynı standartta ele alır; ancak kapsam metninde ulusal ve yerel düzenlemelerin NO ya da NO₂ algılamayı istemeyebileceğini, başka gazları ise isteyebileceğini açıkça yazar. Karar araç profiline ve projeye göre verilir: dizel araç trafiğinin yoğun olduğu otopark ve yükleme alanlarında NO₂ sensörü ayrıca değerlendirilir. Katalogda NO₂ için difüzyon sensörü ve röleli sensör var; seçilen panelin NO₂ girişini desteklediği teklifte teyit edilir.
CO paneli fan hızını kontrol edebilir mi?
Evet, iki yolla. Kademe röleleriyle: katalogdaki panellerde egzoz 1 ve egzoz 2 röleleri fanları ölçülen değere göre basamaklı çalıştırır. Hız regülasyon kartıyla: panelin içine takılan kart üç hız regülatörüne kadar yönetir, RS485 portlu sürümü aynı zamanda bina otomasyonuyla haberleşir. Hangi yolun seçileceği fan motorlarının ve kumanda panosunun yapısına bağlıdır; bu bilgi mekanik projeden alınır.
Otopark gaz algılama teklifini ne belirler?
Bölge sayısı ve bölge başına dedektör, NO₂ sensörü ihtiyacı, fan hız kartı ve bina otomasyonu bağlantısı ilk kalemlerdir. Kablo uzunluğu, uyarı levhaları ve sirenler, devreye almada fan senaryosunun denenmesi de toplamı değiştirir. ASPEK gaz algılama sistemlerini projelendirip kurar; kat planlarını ve fan listesini iletirseniz bölge dağılımını ve teklifi birlikte hazırlayalım.