Kısa cevap: güvenlik kamerası çeşitleri gövde biçimine göre adlandırılır ve doğru tipi çözünürlükten önce montaj noktası belirler. Dome merceği kubbe kapağın altında taşır ve tavanda göze batmaz; bullet silindir gövdesiyle duvardan ya da direkten uzaktaki hedefe bakar; turret (eyeball) kubbesiz küre gövdedir, kubbe kaynaklı IR yansıması yaşamaz; PTZ uzaktan döndürülüp yakınlaştırılır ama bir anda tek yöne bakar; fisheye tek lensle 360 ya da 180 dereceyi görür; box kamerada lens çoğunlukla ayrıca seçilir. Seçimi altı soruyla yapın: montaj yeri, gece IR yansıması, darbe dayanımı, su ve toz koruması, yön gizliliği ve KVKK duyurularının dar açı tavsiyesi.
Altı Soruluk Karar Matrisi
Kamera çeşitlerini adlarıyla ezberlemek yerine kurulacak noktanın sorularıyla karşılaştırmak seçimi kısaltır. Tablo her tipin tipik durumunu verir; su-toz ve darbe dayanımı tipe değil modele bağlıdır ve ürün föyünden okunur.
| Soru | Dome | Bullet | Turret (eyeball) | PTZ / speed dome | Fisheye / 360° |
|---|---|---|---|---|---|
| Nereye monte edilir? | Tavan ve alçak tavanlı iç mekân; dış ortam sürümüyle saçak altı | Duvar ya da direk: cephe, çevre hattı, giriş yolu | Tavan ya da duvar; iç ve dış mekân | Direk, çatı köşesi, yüksek cephe | Tavan ortası (360°) ya da duvar (180°) |
| Gece IR’de yansıma riski | Var: ışık kubbe kapağından geri yansıyabilir | Kubbe yok; ön camın temizliği önemli | Kubbe kapağı olmadığından bu yansıma oluşmaz | Gövdeye bağlı: kubbeli speed dome ya da açık kafalı konumlandırma kamerası | Kubbeli gövdede dome ile aynı dikkat |
| Darbe ve kurcalama (IK) | Vandal sürümler korunaklı; IK10 beyanlı modeller var | Gövde ve kol açıkta; çevrilmeye karşı yükseğe konur | Mercek yüzü açıkta; dayanım föyden | Hareketli aksam; erişilemeyen yükseklikte | Tavanda; darbe dayanımı modele göre |
| Dış mekân ve IP | İç ve dış ortam sürümleri ayrı | Cephe için yapılır; ön siperlik yağmur ve güneşi keser | İç ve dış sürümler | Dış sürümlerde silecekli modeller de var | İç ve dış ortam sürümleri ayrı |
| Baktığı yön anlaşılır mı? | Zor; füme kapakla daha da zor | Evet, gövde yönü gösterir | Evet, mercek görünür | Speed dome’da anlık yön kubbe altında kalır | Yön sorusu yok; alanın tamamı kayıtta |
| KVKK duyurusundaki dar açı tavsiyesiyle uyum | Lens açısına bağlı; geniş lenste maskeleme | Varifokal lensle hedefe daraltılabilir | Tabanı sökmeden hedefe çevrilir; dar lensle uyumlu | Yakınlaştırma izlemeyi yoğunlaştırır; bizim okumamızla ön ayar sınırı ve maske tanımlanır | Gerilimli: tüm alan tek karede; maske ve yazılı gerekçe |
IP ve IK kodu nasıl okunur? IP kodu (TS EN 60529) iki rakamdır: ilki toza ve katı cisimlere, ikincisi suya karşı korumayı gösterir. IP66’daki ilk 6 toz geçirmezliği, ikinci 6 güçlü su jetine karşı korumayı anlatır; IP67’deki 7 geçici suya daldırmaya karşı korumadır. IK kodu (TS EN 62262) gövdenin dış mekanik darbelere karşı korumasını IK00’dan IK10’a kadar derecelendirir. Aynı seride iç mekân gövdesi ile darbeye dayanıklı dış mekân sürümü farklı sonekle satılabildiği için şartnameye tip adıyla birlikte bu kodlar yazılır.
Dome Kamera
Dome, merceği ve varsa IR aydınlatıcıyı saydam bir kubbe kapağın altında taşıyan, tavanda alçak profil veren gövdedir. Mercek kubbenin içinde yönlendirildiği için hangi yöne baktığı dışarıdan zor seçilir; mağaza, ofis, koridor ve lobi gibi iç mekânlarda göze batmadan kullanılır. Tavana içten oturan gömme modeller, mini gövdeler ve darbeye dayanıklı vandal sürümler aynı ailenin çeşitleridir; köşe ya da direk montajı için adaptörler ayrıca seçilir.
Bir üreticinin (Avigilon) tip karşılaştırmasına göre dome, gece IR ışığının kubbeden geri yansımasına açıktır ve özellikle dış ortamda görüntü netliği için kapağın düzenli temizlenmesi gerekebilir. Tavandaki geniş açılı dome altından geçeni tepeden de görür; girişte yüz ayrıntısı isteniyorsa bakış açısı yüze yakın ayrı bir kamera planlanır. Modeller: dome kamera.
Bullet Kamera
Bullet, silindir gövdeli, bir kolla duvara ya da direğe bağlanan kameradır; ön siperliği yağmuru ve güneşi keser. Uzun gövdesi uzun odaklı ve motorize varifokal lensli seçenekleri barındırır; katalogda 12x ve 31x optik yakınlaştırmalı bullet modeller de var. Cephe, çevre hattı, otopark ve giriş yolu gibi kameradan uzaktaki bir hedefe bakılan yerlerde öne çıkar.
Bullet ile dome farkı üç soruda toplanır: kamera nereye asılacak (duvar ve direk mi, tavan mı), baktığı yönün görünmesi istenir mi (bullet’ta açık, dome’da gizli), gece IR kullanılacak mı (kubbe kaynaklı yansıma yalnız kubbeli gövdelerde görülür). Görünür gövde caydırıcılık amacıyla tercih edilebilir; aynı görünürlük kolundan çevrilme ya da üstünün örtülmesi riskini de getirdiği için bullet uzanılamayacak bir yüksekliğe alınır. Modeller: bullet kamera.
Turret (Eyeball) Kamera
Turret, küre biçimli kamera kafasının açık bir tabana oturduğu tiptir; sektörde eyeball (göz küresi) adıyla da satılır, bazı üreticiler kendi adını kullanır (ör. Hanwha’nın Flateye adlandırması). Kubbe kapağı olmadığından IR ışığının kubbeden geri dönmesi söz konusu olmaz; gece IR ile çalışacak iç ve dış noktalarda dome’un yerine bu yüzden düşünülür. Avigilon’un karşılaştırmasına göre turret, montaj yeri değiştirilmeden en uygun konuma çevrilebilir; buna karşılık mercek yüzü açıkta olduğundan kurcalamaya dome’dan daha açıktır. Kasa, kapı içi ya da raf koridoru gibi tek bir hedefe dar açıyla bakılacak noktada bu kolay yönlendirme işe yarar. Modeller: turret kamera.
PTZ ve Speed Dome
PTZ, İngilizce pan-tilt-zoom sözcüklerinin kısaltmasıdır: kamera uzaktan yatayda döndürülür, dikeyde eğilir ve optik olarak yakınlaştırılır. Speed dome, bu mekanizmayı kubbe gövdede toplayan hızlı PTZ’lerin sektörel adıdır. Konumlandırma (positioning) kamerası, kafası açıkta dönen, dış ortam için dayanıklı gövdeli PTZ’dir. Katalogdaki PTZ’ler arasında silecekli ve lazer aydınlatmalı modeller de bulunur. PT (pan-tilt) kameralar döner ama optik yakınlaştırma yapmaz; kısaltmada “Z” bulunmaz, yine de bazı üreticiler bu modellerin kodunda “PTZ” kullandığından optik zoom olup olmadığı föyden okunur; evde “döner kamera” ya da “360 derece dönen kamera” diye aranan ürünler genellikle bu sınıftadır (Wi-Fi akıllı kamera).
Operatörsüz PTZ kör kalır: dört kurgu
PTZ bir anda yalnız baktığı sahneyi kaydeder. Yakınlaştırılmış bir kapıyı izlerken otoparkın öbür ucunda olan olay kayda girmez ve sonradan geri getirilemez. Bu yüzden PTZ ya başında operatör olan bir izleme merkezinde ya da aşağıdaki kurgulardan biriyle kullanılır:
| Kurgu | Nasıl çalışır | Sınırı |
|---|---|---|
| Ön ayarlı devriye | Kamera tanımlı noktalara sırayla bakar | Sıra kendisine gelene kadar her nokta kayıtsız kalır |
| Otomatik takip | Kameradaki analiz bir kişiyi ya da aracı algılayıp izler | Takip sürerken sahnenin geri kalanı görülmez; tetikleme sahneye göre ayarlanır |
| Sabit kamerayla eşleşme | Sabit ya da panoramik kamera alanı sürekli kaydeder, olayda PTZ ayrıntıya gider | İki cihaz ve aralarında kalibrasyon gerekir |
| Birleşik çift sensörlü gövde | Geniş açılı sabit sensör ile döner (PT ya da PTZ) modül aynı gövdede; ör. Hikvision’ın TandemVu adıyla sattığı modeller, Hanwha’nın çok yönlü + PTZ kameraları | Her sensör ayrı bit hızı üretir; kayıt cihazında kaç kanal sayılacağı föyden okunur |
KVKK’nın iş yeri duyurusu kameraların konumunun, görüş açısının ve yakınlaştırmasının, izlemenin sürekliliği ve sıklığıyla birlikte dikkatle değerlendirilmesini ister ve “iş yerindeki tüm alanları kapsayan geniş açılı veya yüz odaklı kayıtlar yapılmamalıdır” der. PTZ’de bunun karşılığı, bizim okumamızla, ön ayarların amaçla sınırlı tutulması, özel alanlara ve komşu pencerelere dönmeyi engelleyen maske ile hareket sınırlarının tanımlanması ve yakınlaştırma yetkisinin kimde olduğunun yazılmasıdır. Modeller: PTZ kamera; otomatik takip ve alan analitiği kurgusu için çevre güvenliği ve termal kamera rehberi.
Fisheye, 360° ve Panoramik Kamera
Fisheye (balık gözü) tek ve çok geniş açılı bir lensle tavandan 360 dereceyi, duvardan 180 dereceyi tek karede görür. Yuvarlak ham görüntü kamerada, kayıt cihazında ya da izleme yazılımında düz görünümlere açılır; bunun hangi aşamada yapılacağı kayıt cihazı ve yazılım desteğine bağlı olduğundan keşifte denenir. Çok sensörlü panoramik kameralar iki, üç ya da dört sensörü farklı yönlere çevirir; bazı modeller de iki lensin görüntüsünü birleştirip tek geniş kare verir.
“360 derece güvenlik kamerası” iki ayrı ürünü anlatır: hareketsiz fisheye alanın tamamını aynı anda kaydeder; dönen PT ya da PTZ kamera 360 dereceyi tarar ama bir anda tek yöne bakar. Sürekli genel kayıt isteniyorsa fisheye, uzaktaki ayrıntıya gitmek isteniyorsa PTZ uygun düşer. Aynı sensör 360 dereceye yayıldığında kapıdan girenin yüzüne düşen piksel, eşit çözünürlükteki dar açılı bir kameranınkinden çok daha azdır; fisheye “ne oldu, kim nereye gitti” sorusunu, girişteki dar açılı kamera “kim” sorusunu cevaplar (lens ve megapiksel seçimi).
Apartman ve iş yerinde fisheye: dar açı tavsiyesiyle gerilim
KVKK’nın 8 Haziran 2026 tarihli apartman duyurusu “Kameralar geniş değil dar açıdan kayıt almalı ve gereksiz alanlar da maskelenmelidir” der; iş yeri duyurusu da iş yerindeki tüm alanları kapsayan geniş açılı kayıt yapılmamasını ister. Tavandan lobiyi, merdiven boşluğunu ve kapı açılınca dairenin içini gösterebilecek daire kapısı önlerini aynı karede gören bir fisheye bu tavsiyelerle doğrudan çatışır. Bizim okumamızla ortak alanda fisheye ancak üç koşulla savunulabilir: amacı yazılı bir gerekçeyle açıklanır, kaydedilmemesi gereken bölümler kamerada maskelenir ve aynı amaç dar açılı bir kamerayla karşılanamıyordur. Duyurular Kurumun tavsiyesidir; bağlayıcı olan 6698 sayılı KVKK md. 4/2-ç’deki ölçülülük ilkesidir, ancak her iki duyuru da belirtilen hususlara aykırılıkta Kanunun 18’inci maddesine göre idari para cezası yoluna gidilebileceğini not eder; tereddütte hukukçunuza danışın. Modeller: panoramik ve fisheye kamera; yerleşim için apartman ve site kamera sistemi, cihaz ayarları için KVKK kamera kuralları.
Box Kamera
Box (kutu) kamerada lens çoğunlukla gövdeyle gelmez, projeye göre seçilir (motorlu zoom lensi gövdesinde taşıyan box modeller de vardır, ör. katalogdaki 32x optik zoomlu modeller): CS ya da C yuvasına kısa ya da uzun odaklı bir lens takılır, dış mekânda gövde bir muhafazaya, iklime göre ısıtıcılı ve fanlı olanına konur. Uzaktaki dar bir hedef, özel bir optik ya da barkod okuma gibi işlerde bu esneklik işe yarar; karşılığında lens, muhafaza ve montaj ayrı kalemler olarak seçilip uyumlandırılır. Box kamera modelleri güvenlik kamerası kategorisinde listelenir.
Özel Amaçlı Tipler
- Termal kamera görüntüyü ışıktan değil ısı farkından üretir; karanlıkta ya da ışığın yetmediği yerde bir insanın veya aracın varlığını fark etmek içindir, kimliğini göstermez. Yangın algılama tarafında BYKHY md. 74/1 sistemi de parçalarını da TS EN 54 uygunluğuna bağladığı için termal kamera EN 54 belgeli algılayıcının yerine konmaz; yangın tarafı için yangın algılama sistemleri, katmanlı kurgu için çevre güvenliği rehberi.
- Patlamaya dayanıklı (Ex) kamera patlayıcı ortam sınıflandırması yapılmış bölgede, o bölgeye uygun Ex işaretli gövdeyle kullanılır; bölge ve işaret eşleşmesinin mantığı exproof yangın algılama rehberinde anlatılır.
- Analog HD kamera koaksiyel tesisatın korunacağı binada DVR ya da hibrit kayıt cihazıyla çalışır; gece görüşü seçenekleri için gece görüşlü kamera rehberi.
- Wi-Fi akıllı kamera ile solar ve 4G kamera kablo ya da şebeke olmayan noktalar içindir. Yalnız evin içini gören kamera KVKK md. 28/1-a’daki konut istisnasına girebilir; bizim okumamızla sokağı ya da apartman ortak alanını gören kamera bu istisnanın dışında kalır.
- Plaka tanıma kamerası araç giriş ve çıkışına bakar; alışveriş merkezinde araçla girilen otoparkların girişine ve çıkışına bu sistemin kurulmasını Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik md. 19/3 ister.
Sistemin geri kalanı (kayıt cihazı, PoE, disk, kurulum adımları) güvenlik kamera sistemleri rehberinde anlatılır. Kamera tipinin keşifte noktaya göre seçilmesi, projelendirme, kurulum ve bakım için Ankara merkezli ASPEK’ten teklif isteyebilirsiniz: iletişim.
Sık Sorulan Sorular
Dome ve bullet kamera arasındaki fark nedir?
Dome merceği kubbe kapağın altında taşır, tavana alçak profille oturur ve baktığı yön dışarıdan zor anlaşılır. Bullet silindir gövdeyle duvara ya da direğe takılır, yönü açıkça görünür; uzak hedef için uzun odaklı ve optik yakınlaştırmalı bullet modelleri bulunur. Gece IR kullanılacaksa dome’un kubbesindeki geri yansıma riski hesaba katılır; hangisinin daha iyi olduğu değil, hangi noktaya uyduğu sorulmalıdır.
Turret kamera ile eyeball kamera aynı şey mi?
Evet, ikisi de kubbe kapağı olmayan, küre biçimli kafanın bir tabana oturduğu aynı gövde tipini anlatır; bazı üreticiler bu tipe kendi ticari adını verir. Kubbesiz olduğu için IR ışığı kapaktan geri yansımaz ve kafa montajdan sonra kolayca çevrilir. Karşılığında mercek yüzü açıkta kalır ve kurcalamaya dome’dan daha açık sayılır.
PTZ kamera nedir, açılımı ne?
PTZ, pan-tilt-zoom yani yatay dönme, dikey eğilme ve yakınlaştırma sözcüklerinin kısaltmasıdır. Kamera uzaktan döndürülüp optik olarak yakınlaştırılır; geniş açık alanda uzaktaki bir ayrıntıya gitmek için kullanılır. Bir anda tek yöne baktığı için operatörle, otomatik takiple ya da alanı sürekli kaydeden sabit bir kamerayla birlikte planlanır.
Speed dome kamera nedir?
Speed dome, PTZ mekanizmasını kubbe biçimli bir gövdede toplayan ve hızlı dönebilen kameraların sektörel adıdır. Tavana ya da direk koluna asılır; kubbe, kameranın o an hangi yöne baktığını da gizler. IR aydınlatmalı modellerde aydınlatmanın gövdedeki yeri ve menzili föyden kontrol edilir.
Fisheye (balık gözü) kamera nedir, 360 derece kamera yeterli mi?
Fisheye, tek ve çok geniş açılı lensiyle tavandan 360, duvardan 180 dereceyi tek karede gören kameradır; yuvarlak görüntü yazılımla düz görünümlere açılır. Bir odanın ya da mağaza katının genel olayını kaydetmek için uygundur, ama aynı çözünürlük geniş alana yayıldığından kişiyi tanımak için girişe ayrıca dar açılı bir kamera konur. Ev tipi “360 derece dönen” kameralar ise fisheye değil, dönen PT kameralardır.
Box kamera nedir?
Çoğunlukla lensi gövdeyle birlikte gelmeyen, projeye göre seçilen lensin takıldığı kutu gövdeli kameradır; kimi box modellerde motorlu zoom lens gövdeye entegre gelir. Dış mekânda bir muhafaza içinde, iklime göre ısıtıcılı ve fanlı olanıyla kullanılır. Özel optik, uzun odak ya da barkod okuma gibi işlerde esneklik sağlar; parçaları ayrı seçildiği için tasarımı daha fazla emek ister.
İç mekân kamerası dış mekânda kullanılabilir mi?
Föyünde dış mekâna uygun bir IP kodu ve çalışma sıcaklığı aralığı yazmıyorsa kullanılmamalıdır. IP kodunun ikinci rakamı suya karşı korumayı gösterir; yağmur alan bir cephe için bu değerin yeterli olduğu föyden doğrulanır. Aynı seride iç ve dış ortam sürümleri farklı sonekle satılabildiğinden sipariş kodu ayrıca kontrol edilir.
KVKK’ya en uygun kamera tipi hangisi?
Hiçbir tip tek başına KVKK’ya uygun ya da aykırı değildir; belirleyici olan kameranın amacı, yeri, açısı, maskeleme ayarı ve kayıt süresidir. KVKK’nın 8 Haziran 2026 tarihli duyuruları dar açıyı, maskelemeyi ve özel alanlardan uzak durmayı öne çıkardığı için bizim okumamızla dar lensli bir turret ya da dome, geniş alanı tek karede kaydeden fisheye’dan daha kolay savunulur. Somut durum için hukukçunuza danışın.