Kısa cevap: güvenlik kamera sistemleri için bütün binalara uygulanan ulusal bir bakım periyodu bulamadık; sıklığı sektör mevzuatı ya da bakım sözleşmesi belirler. Döviz bürolarında sistem her gün kontrol edilir, bakım firmasıyla en az 2 yıllık anlaşma yapılır ve arıza başladığı andan itibaren en geç 48 saat içinde Bakanlığa bildirilir (HMB Kamera ve Görüntü Kayıt Sistemi Genelgesi md. 4/4, 5); kuyumcularda kamera ve alarm sisteminin bakım ve onarımı her yıl yaptırılır (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik EK-1 R 1.5); özel eğitim kurumları günlük imzalı kontrol listesi tutar (MEB Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği md. 25/9). Bakımın ölçüsü temiz lens değil kayıttır: en eski kaydın tarihi hedef gün sayısıyla karşılaştırılmadan, saat doğrulanmadan ve bir kesit dışa aktarılıp oynatılmadan yapılan bakım eksik kalır.
Bakım Sıklığını Ne Belirler?
Tablo, kamera sistemine açıkça kontrol, bakım ya da arıza yükümlülüğü koyan başlıca hükümleri toplar; spor alanlarında kameraların çalışır durumda olup olmadığını müsabaka güvenlik amirinin denetletmesi (Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik md. 8/1-ç) gibi tabloya alınmayan hükümler de vardır. Bunların dışında sıklığı sözleşme belirler. Kameranın zorunlu olduğu yerlerin tamamı kamera zorunlu mu rehberindedir.
| Yer | Hüküm | Yükümlülük |
|---|---|---|
| Döviz bürosu (yetkili müessese) | 32 Sayılı Karar’a İlişkin Tebliğ md. 26/3; HMB Kamera ve Görüntü Kayıt Sistemi Genelgesi md. 4/2, 4/4, 4/7, 5 | Konum, sistem ve kayıt işlevi her gün kontrol edilir. Bakım firmasıyla en az 2 yıllık anlaşma şarttır; anlaşmada firmanın e-posta ve telefonu ile arızayı 48 saatte giderme hükmü yer alır. Görüntü kalitesinin düşmesi, görüntünün kesilmesi, lensin kapatılması ya da kayıt kaybı gibi arızalar başladığı andan itibaren en geç 48 saatte giderilip YMBS’den bildirilir, giderilemezse de bu sürede bildirilir; arıza bakım firmasına da bildirilir (Tebliğ md. 26/3). Kayıtlar kayıt tarihinden itibaren en az 2 yıl saklanır, haftalık olarak aynı görüntü kalitesiyle başka bir konuma ya da buluta yedeklenir ve yedek de en az 2 yıl tutulur (Tebliğ md. 26/1, 26/5; Genelge md. 4/2); kamera saati alım-satım belgesindeki saat ve dakikayla aynıdır |
| Kuyumcu | İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik EK-1 R 1.5 | Kamera ve alarm sistemini çalışır tutmak işletmecinin sorumluluğundadır; bakım ve onarım her yıl düzenli yaptırılır |
| Özel eğitim ve rehabilitasyon | MEB Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliği md. 25/9, 28/2-b-6 | Doğru ayar, düzgün çalışma ve eksiksiz kayıt günlük imzalı kontrol listesiyle belgelenip dosyada tutulur; harici ya da bulut depolama ve UPS ya da jeneratör şarttır |
| ATM | Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik md. 42/9 | Kamera saati işlem referansı ve dekont zamanıyla uyumludur; görüntü kalitesinin düşmesini, görüntünün kesilmesini, lensin kapatılmasını ya da devre dışı kalmayı tespit edip aksiyon aldıran bir yapı kurulur |
| Acil servis | Yataklı Sağlık Tesislerinde Acil Servis … Tebliğ md. 7/1-ö | İzleme ses kaydını da içerir; yazılı talep üzerine şüpheli olay kayıtları silinmeden yedeklenir. Bakımda ses kaydını ve bu yedeklemeyi de denemek bizim önerimizdir |
| Huzurevi (Bakanlığa bağlı) | Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği md. 58/2-d; yalnız Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı kuruluşlar (md. 1/2) | Güvenlik görevlisi kamera, alarm ve yangın sisteminin çalışır durumda olmasını sağlar, arızayı yönetime bildirir |
Günlük Kontrol ve Periyodik Bakım Listesi
İlk üç satırı işletmedeki sorumlu kişi her gün yapabilir (gerekiyorsa imzalı listeyle); özel eğitim kurumunda günlük imzalı liste eksiksiz kaydı da belgelemek zorunda olduğundan önceki günün zaman çizelgesinde boşluk olup olmadığına her gün bakmak bizim önerimizdir. Kalanlar bakım ziyaretinde yapılıp rapora yazılır. Kabulde her kanalın bir ekran görüntüsünü saklayın: kadraj kayması ancak onunla karşılaştırınca görülür.
| Kontrol | Nasıl yapılır | Kabul ölçütü |
|---|---|---|
| Canlı görüntü | Kanallar sırayla açılıp referans kareyle karşılaştırılır | Kayıp kanal yok; açı, maske ve kadraj kurulumdaki gibi |
| Kayıt ve saat | Kayıt göstergesi, son dakikaların oynatılması, saat kaynağı (NTP) ve saat dilimi | Kayıt sürüyor; kayıt cihazı ve kameralar aynı ve doğru saatte |
| Olay bildirimleri | Disk hatası, disk dolu, görüntü kaybı ve kurcalama (lensin kapatılması) olayları | Bildirim açık ve bir sorumluya ulaşıyor |
| Lens ve gece görüntüsü | Cam ve kubbe üreticinin önerdiği malzemeyle temizlenir, gece kaydı izlenir | Parlama, sis ya da beyaz perde yok; gece de odak keskin |
| Disk sağlığı | Disk durum ekranı, destekleniyorsa S.M.A.R.T. bilgisi, günlükteki disk hataları | Durum “normal”; uyarıda kayıtlar kurtarılıp değişim planlanır |
| Gerçek kayıt günü | Her kanalda en eski kaydın tarihi okunur | Sektörün asgari süresinin altında değil, KVKK için belirlenen azamiyi aşmıyor |
| Kayıt sürekliliği | Rastgele saatler oynatılır, zaman çizelgesinde boşluk aranır | Planlanmamış boşluk yok; kayıt modu (sürekli ya da olaya bağlı) plana uygun |
| Dışa aktarma testi | Kısa bir kesit dışa aktarılıp başka bir bilgisayarda oynatılır | Dosya açılıyor, saat okunuyor, işlem günlükte görünüyor; test dosyası sonra silinir |
| UPS ve ağ | UPS test işlevi ya da kontrollü kısa kesinti; günlükteki çevrimdışı olayları | Kesintide kayıt durmuyor; kayıt cihazı, PoE switch ve modem UPS’te; tekrarlayan kopma yok |
| Erişim ve yazılım | Kullanıcı listesi, varsayılan parola, uzaktan erişim yolu, firmware sürümü | Ayrılanların hesabı kapalı, varsayılan parola yok; güncelleme onayla ve yapılandırma yedeği alınarak yapılır |
| KVKK ayarları ve ortam | Maske, ses, yüz tanıma, azami gün, levhalar; kayıt cihazı dolabının kilidi ve havalandırması | Kurulumdaki gibi (KVKK kamera kuralları); dolap kilitli, aşırı ısınma yok |
En çok atlanan satır kayıt günüdür: değişken bit hızında (VBR) ya da harekete bağlı kayıtta disk tüketimi sahnedeki hareketle değiştiği için ayardaki gün sayısı güvence değildir; disk yetmezse en eski kayıt hedeften yeni kalır, azami gün ayarı yoksa sakin dönemde süre KVKK için belirlediğiniz azami günü aşar. Hedef gün sektör kuralından gelir (ör. Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği md. 53/5 kapsamındaki binalarda en az bir ay). Hesap: disk hesaplama aracı ve kamera kaç gün kayıt yapar; disk değişimi: kamera harddiski.
Sık Arızalar: Belirti, Olası Neden, İlk Kontrol
| Belirti | Olası neden | İlk kontrol |
|---|---|---|
| “HDD yok” ya da “kayıt için HDD yok” | Disk takılı değil ya da kablosu gevşek; yeni disk cihazda başlatılmamış; disk arızalı; kapasite ya da tür desteklenmiyor | Disk yönetimi ekranı, kablo ve yuva, kılavuzdaki uyumlu disk listesi. Başlatmak (biçimlendirmek) kayıtları siler: önce gereken kesitleri dışa aktarın; cihaz eski diski okuyamıyor ve kayıt gerekiyorsa diski başlatmadan önce kayıtların kurtarılıp kurtarılamayacağını değerlendirin |
| Disk “sıradışı” ya da “anormal” | Disk okunamıyor ya da okuma-yazma hatası veriyor; ifadenin anlamı üreticiye göre değişir | Günlük ve S.M.A.R.T.; kurtarılabilir kayıtlar alınır, disk değiştirilir |
| Görüntü var, kayıt yok | Takvim boş ya da yanlış; kayıt olaya bağlı ama algılama kapalı ya da alan çizilmemiş; disk dolu ve üzerine yazma kapalı; disk salt okunur | Takvim, kayıt modu, üzerine yazma ayarı, disk durumu |
| Kayıt cihazı ötüyor | Olay ayarlarında sesli uyarıya bağlanmış bir durum (ör. disk hatası, disk dolu, görüntü kaybı, ağ kopması) | Olay menüsü ve günlük; neden giderilmeden ses kapatılmaz |
| Kamera çevrimdışı | Kablo ya da konnektör; PoE güç bütçesinin aşılması; IP adresi çakışması; değişen parola | Switch port ışığı ve PoE tüketimi; kameraya doğrudan erişim |
| Gece görüntüsü beyaz ya da bulanık | Kirli ya da çizik kubbe; lens önünde örümcek ağı; yakın duvar ya da saçağın kızılötesi ışığı geri yansıtması | Temizlik ve açı; ayrıntı gece görüşlü kamera rehberinde |
Arıza Tespit Tutanağında Ne Olmalı?
HMB Genelgesi, döviz bürosunda arıza bildirimine eklenen bakım firması raporunun içeriğini sayar: arızanın başladığı tarih, saat ve dakika; nedeni; geçmiş kayıtların kurtarılıp kurtarılamadığı, kurtarılamadıysa açıklaması (md. 5/2); süresinde giderilemeyecekse en geç hangi tarihte giderileceği ve gerekçesi (md. 5/5). Başka işletmeler için bağlayıcı değil ama iyi bir şablondur; biz etkilenen kanalı, arızayı fark eden kişiyi, yapılan işlemi, değiştirilen parça ve seri numarasını, onarım sonrası test sonuçlarını, kayıp kayıt aralığını ve imzaları da eklemenizi öneririz.
Bakım Sözleşmesinde Bulunması Gereken Maddeler
Fiyat bu listenin konusu değildir; maddeler kapsamı ve sorumluluğu yazmak içindir. Döviz bürosunda zorunlu olanlar belirtildi, kalanlar bizim önerimizdir.
- Kapsam: kamera, kayıt cihazı, disk, switch ve UPS’in model, seri numarası ve konumuyla ek liste; listede olmayan cihaz kapsam dışıdır.
- Süre: döviz bürosunda en az 2 yıl (HMB Genelgesi md. 4/4).
- Planlı bakım: ziyaret sıklığı ve kontrol listesi ekte yer alır; her ziyaretten sonra imzalı rapor verilir.
- Arıza bildirimi: firmanın e-posta ya da elektronik bildirim adresi ve telefonu (döviz bürosunda zorunlu).
- Giderme süresi: mevzuattaki süre aynen yazılır (döviz bürosunda 48 saat); planlı bakım ile arıza müdahalesi ayrı tanımlanır; giderilemeyen arızada teknik rapor ve tahmini tarih verilir.
- Parça ve sarf: disk, adaptör, UPS aküsü gibi kalemlerin dahil ya da hariç olduğu adıyla yazılır; bedel ayrı teklifte kalır.
- Geçici çözüm: onarım süresince yedek kayıt cihazı ya da disk sağlanıp sağlanmayacağı.
- Kişisel veriler: firma kayıtlara yalnız talimatla ve işin gerektirdiği kadar erişir, kopya almaz, servise giden cihazdan disk sökülür; sır saklama süresizdir, veri ihlali derhal bildirilir (Kişisel Veri Güvenliği Rehberi 2.5, 3.5; 6698 md. 12/2, 12/4).
- Erişim: firmaya kişiye özel, süreli kullanıcı açılır ve iş bitince kapatılır; ortak yönetici parolası paylaşılmaz.
- Değişiklik: firmware ve ayar değişikliği onayla, önce yapılandırma yedeği alınarak yapılır ve rapora yazılır.
- Devir: kabul belgesi, referans kareler, IP ve kullanıcı listesi, yapılandırma yedeği güncel tutulur, sözleşme bitince teslim edilir.
Yangın sistemleriyle aynı sözleşmede toplanacaksa kamera kalemlerini ayrı bir kapsam listesinde yazın; yangın tarafı için yangın sistemleri bakım sözleşmesi rehberine bakın. Bakım kapsamınızı ve teklifi konuşmak için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz; ASPEK, Ankara merkezli bir firma olarak güvenlik kamera sistemlerinin proje, kurulum ve bakım işlerini yürütür.
Sık Sorulan Sorular
Güvenlik kamera sistemi bakımı ne sıklıkla yapılmalı?
Bütün binalar için bir bakım sıklığı koyan ulusal hüküm bulamadık; sıklığı sektör mevzuatı ya da sözleşme belirler. Döviz bürolarında sistem her gün kontrol edilir (32 Sayılı Karar’a İlişkin Tebliğ md. 26/3), kuyumcularda bakım ve onarım her yıl yaptırılır (EK-1 R 1.5), özel eğitim kurumlarında günlük imzalı kontrol listesi tutulur (md. 25/9). Diğer yerlerde kayıt, saat ve bildirim kontrolünü sık, temizlik, disk ve yazılım bakımını sözleşmedeki ziyaret periyodunda yapmak bizim önerimizdir.
Kamera bakımı nasıl yapılır?
Önce kabuldeki referans karelerle her kanalın açısı, maskesi ve görüntüsü karşılaştırılır; ardından lens ve kubbe temizlenip gece kaydı izlenir. Kayıt cihazında disk durumu, her kanalın en eski kayıt tarihi, zaman çizelgesindeki boşluklar ve saat kontrol edilir, bir kesit dışa aktarılıp başka bir bilgisayarda oynatılır. Son olarak UPS, kullanıcı hesapları, firmware ve KVKK ayarları denetlenir, sonuç imzalı rapora yazılır.
Kayıt cihazı “HDD yok” hatası verirse ne yapmalı?
Önce disk yönetimi ekranında diskin görünüp görünmediğine ve durumuna bakın; görünmüyorsa veri ve güç kablosunu, yuvayı ve diskin cihazın uyumlu listesinde olup olmadığını kontrol edin. Yeni takılan disk cihazda başlatılmadan kayıt almaz, ancak başlatma (biçimlendirme) diskteki bütün kayıtları siler; eski bir diskte bu işlemden önce gereken kesitleri dışa aktarın, cihaz diski okuyamıyorsa ve kayıt gerekiyorsa başlatmadan önce kurtarma imkânını değerlendirin. Disk görünüyor ama hata veriyorsa günlük ve S.M.A.R.T. bilgisine göre değişim planlanır.
Güvenlik kamerası neden kayıt yapmaz?
Canlı görüntü varken kayıt yoksa ilk bakılacak yerler kayıt takvimi, kayıt modu, üzerine yazma ayarı ve disk durumudur. Kayıt olaya bağlıysa ama hareket algılama kapalıysa ya da alan çizilmemişse kayıt oluşmaz; disk dolu ve üzerine yazma kapalıysa kayıt durur; disk salt okunur ya da arızalıysa da yazılmaz. Sorun giderildikten sonra rastgele saatleri oynatarak zaman çizelgesinde boşluk kalmadığını doğrulayın.
Kayıt cihazı neden öter?
Sesli uyarı, kayıt cihazının olay (alarm ya da istisna) ayarlarında sesle bildirilecek diye işaretlenmiş bir durumun gerçekleştiğini gösterir; disk hatası, disk dolu, görüntü kaybı ya da ağ kopması bu tür durumlara örnektir ve adları üreticiye göre değişir. Nedeni cihazın günlüğünden (log) okuyun. Sesi nedeni gidermeden kapatmak arızayı gizler; bildirim ayrıca bir sorumluya ulaşacak şekilde ayarlanmalıdır.
Kamera arıza tespit tutanağına neler yazılır?
HMB Genelgesi döviz bürolarında bakım firması raporunda arızanın başlangıç zamanının saat ve dakikasıyla, nedeninin ve geçmiş kayıtların kurtarılıp kurtarılamadığının yer almasını ister (md. 5/2); bu içerik diğer işletmeler için de iyi bir şablondur. Bunlara etkilenen kanal, arızayı fark eden kişi, yapılan işlem, değiştirilen parça ve seri numarası, onarım sonrası test sonucu, kayıp kayıt aralığı ve imzaları eklemenizi öneririz.
Arızalı kayıt cihazı servise nasıl gönderilir?
Kişisel Veri Güvenliği Rehberi’ne göre kişisel veri içeren cihaz bakım ya da onarım için dışarı gönderilmeden önce veri saklama ortamı sökülüp saklanır, yalnız arızalı parça gönderilir (3.5); kayıt cihazında bu, diskleri çıkarmak demektir. Göndermeden önce yapılandırma yedeğini alın, gereken kesitleri dışa aktarın ve cihaz dönene kadar geçici bir kayıt çözümü kurun. Döviz bürosundaysanız arıza başladığı andan itibaren 48 saat içinde Bakanlığa bildirilir (HMB Genelgesi md. 5).
Döviz bürosunda kamera arızası kaç saat içinde bildirilir?
Arıza başladığı andan itibaren en geç 48 saat içinde giderilip Yetkili Müessese Bilgi Sistemi (YMBS) üzerinden Bakanlığa bildirilir; 48 saatte giderilemeyecekse de bildirim bu süre içinde yapılır (HMB Kamera ve Görüntü Kayıt Sistemi Genelgesi md. 5/2, 5/3). Giderilemeyen arızada bildirime, bakım firmasının arızanın en geç hangi tarihte giderileceğini ve gerekçesini açıklayan teknik raporu ya da gerekçeyi belgeleyen başka belgeler eklenir; mücbir sebep, haklı haller ve öngörülmeyen hallerde Bakanlık ek süre verebilir (md. 5/5). Bakım anlaşmasında bu süreye uygun bir giderme hükmü bulunması da zorunludur (md. 4/4).