Kısa cevap: kameranın bir kişiyi ya da aracı ne kadar ayrıntılı gösterdiğini megapiksel tek başına belirlemez; belirleyen, hedefin durduğu yerde her metreye düşen piksel sayısıdır (px/m). Sahne genişliği 2 × mesafe × tan(yatay açı ÷ 2) ile, piksel yoğunluğu da yatay piksel sayısının bu genişliğe bölünmesiyle bulunur. 4 MP (2560 piksel) ve 90° açılı bir kamera 10 m’de 20 m genişlik görür ve 128 px/m verir: 2014/2015 baskısının DORI ölçeğinde “Tanıma” (en az 125 px/m) seviyesi. Aynı kamera “Kimliklendirme” (250 px/m) için en çok 5,1 m’ye kadar yeter. Lens, çözünürlük ve montaj yeri bu hesapla seçilir; hangi standart baskısının esas alınacağını şartname belirler.
Formül: Sahne Genişliği ve Piksel/Metre
Kamera, yatay görüş açısının içine düşen her şeyi sensörünün yatay piksellerine paylaştırır. Hedef uzaklaştıkça aynı açı daha geniş bir şeridi görür ve her metreye daha az piksel düşer. Üç bağıntı bunu anlatır:
W = 2 × d × tan(α ÷ 2) · px/m = N ÷ W · bir seviyenin azami mesafesi dazami = N ÷ (2 × P × tan(α ÷ 2))
W: hedefin bulunduğu çizgide görülen genişlik (m) · d: kameradan hedefe uzaklık (m; kamera yüksekteyse eğik uzaklık) · α: yatay görüş açısı (föyden) · N: yatay piksel sayısı (föydeki çözünürlüğün ilk sayısı; 1920 × 1080’de 1920) · P: istenen piksel yoğunluğu (px/m). Hesap görüntünün ortası içindir.
Çözülmüş Örnek: 4 MP, 90°, 10 m
| Adım | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Sahne genişliği | 2 × 10 × tan 45° = 2 × 10 × 1 | 20 m |
| Piksel yoğunluğu | 2560 ÷ 20 | 128 px/m |
| 2014/2015 DORI seviyesi | 128, 125’ten büyük ve 250’den küçük | Tanıma |
| Tespit (25 px/m) azami mesafesi | 2560 ÷ (2 × 25 × 1) | 51,2 m |
| Gözlem (62,5 px/m) | 2560 ÷ 125 | 20,5 m |
| Tanıma (125 px/m) | 2560 ÷ 250 | 10,2 m |
| Kimliklendirme (250 px/m) | 2560 ÷ 500 | 5,1 m |
| Aynı yerde 2 MP ve 8 MP | 1920 ÷ 20 · 3840 ÷ 20 | 96 · 192 px/m |
Mesafeler bir ondalığa yuvarlandı (20,48 → 20,5; 10,24 → 10,2; 5,12 → 5,1). Açı sabitken seviye mesafesi yatay piksel sayısıyla doğru orantılıdır: aynı 90°’de 8 MP kimliklendirmeyi 7,7 m’ye, 2 MP 3,8 m’ye kadar taşır. Araç sonucu 2014/2015 DORI seviyeleriyle gösterir.
Ön boyutlandırmadır: hedef düzlemindeki yatay piksel yoğunluğunu verir. Yatay görüş açısını kameranın üretici föyünden alın — sensör ve odak uzaklığından hesaplanan açı föydeki değerden sapabilir. Kademeler IEC 62676-4:2014 / EN 62676-4:2015 DORI eşikleridir; IEC 62676-4:2025 baskısını aktaran ikincil kaynaklar (Axis, JVSG) yedi kademe sayar (rehberdeki tabloya bakın). Işık, sıkıştırma ve odak kalitesi sonucu düşürebilir; kesin karar sahada test görüntüsüyle verilir.
Bu hesap ön boyutlandırmadır. Axis’in 2014 baskısına dayanan notu, piksel yoğunluğu modelini karmaşık bir gerçekliğin basitleştirilmiş hâli sayar; ışığın yönü, optiğin kalitesi ve sıkıştırma da sonucu etkiler. Sonuç kurulumdan sonra test görüntüsüyle doğrulanır.
İki Ölçek: DORI (2014/2015) ve IEC 62676-4:2025
DORI; Detection, Observation, Recognition ve Identification sözcüklerinin baş harfleridir ve video gözetim sistemlerinin uygulama kılavuzu IEC 62676-4’ün 2014 baskısında (Avrupa’da EN 62676-4:2015) tanımlanan piksel yoğunluğu seviyelerinden dördünü anlatır. IEC standardın 2.0 baskısını 9 Ekim 2025’te yayımladı; bu baskıyı aktaran ikincil kaynaklar yedi kademe sayar. TSE’nin 2025 baskısını kabul edip etmediği doğrulanamadı. Yüz başına piksel Axis’in tablolarındaki değerdir ve 16 cm’lik yüz genişliğine dayanır; Axis 2025 tablosunda 20, 40 ve 80 px/m’nin karşılığını (3,2 · 6,4 · 12,8) aşağı yuvarlar. Mesafe 2560 piksel ve 90° için hesaplandı.
| Seviye | px/m | Yüz başına piksel | 2560 px, 90°: azami mesafe | Ne sağlar (Axis’in tarifi) |
|---|---|---|---|---|
| Tespit (Detection) | 25 | 4 | 51,2 m | Bir kişinin bulunup bulunmadığı anlaşılır |
| Gözlem (Observation) | 62,5 | 10 | 20,5 m | Kişi sayısı ve belirgin kıyafet gibi ayırt edici ayrıntılar görülür |
| Tanıma (Recognition) | 125 | 20 | 10,2 m | Kişinin daha önce görülen biri olup olmadığına karar verilebilir |
| Kimliklendirme (Identification) | 250 | 40 | 5,1 m | Kişinin kimliği belirlenebilir |
| Kademe | px/m | Yüz başına piksel | 2560 px, 90°: azami mesafe | Ne sağlar (Axis’in tarifi) |
|---|---|---|---|---|
| Overview (genel görünüm) | 20 | 3 | 64 m | Bir nesnenin hareket edip etmediği |
| Outline (ana hat) | 40 | 6 | 32 m | Nesnenin ana hatları ve hareket yönü |
| Discern (ayırt etme) | 80 | 12 | 16 m | Nesne algılanır; insan, araç ya da hayvan ayırt edilir |
| Perceive (seçme) | 125 | 20 | 10,2 m | Nesneler ve hareketleri seçilir; cinsiyet ayrımı yapılamaz |
| Characterize (niteleme) | 250 | 40 | 5,1 m | Kişi tipi, yürüyüş ve davranıştan bir birey ayırt edilir |
| Validate (doğrulama) | 500 | 80 | 2,6 m | Bilinen kişi doğrulanır, eylemler izlenir, araç plaka numarası elde edilir |
| Scrutinize (inceleme) | 1500 | 240 | 0,85 m | Kimlik yüksek kesinlikle belirlenir; aracın modeli ve üretim yılı tanınır, plaka okunur |
Aynı sayı iki ölçekte farklı anlam taşır: 125 px/m 2014/2015’te bir kişiyi tanımaya yeterken 2025 notlarında “Perceive” adını alır ve tarifinde cinsiyet ayrımı yoktur; bilinen kişiyi doğrulamak 500, kimliği yüksek kesinlikle belirlemek 1500 px/m’de anılır. Örnekteki 128 px/m bu yüzden bir ölçekte Tanıma, ötekinde Perceive’dir. Standardın metni ücretlidir, tarifler Axis ve JVSG özetlerindendir. Tasarımın dayanacağı baskı şartnameye yılıyla yazılmalıdır; Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği md. 53/5 binalardaki kamera sisteminin “TSE Standartlarına uygun” olmasını ister ama baskı belirtmez.
Lens: Kaç mm, Kaç Derece?
Lensin milimetre değeri odak uzaklığıdır: küçüldükçe açı genişler. Açıyı sensörün genişliği de belirler; distorsiyonsuz bir lens için yatay açı yaklaşık α = 2 × arctan(w ÷ 2f) olur (w: sensörün etkin genişliği, f: odak uzaklığı, ikisi de mm). Föyde sensör “1/2.8” gibi bir tiple yazılır; hesaba gereken genişlik ise yatay piksel sayısı ile piksel boyutunun çarpımıdır (ör. 1,45 · 2 · 2,9 µm; değer sensörün föyündedir).
| Odak uzaklığı | w = 5,1 mm (2560 × 2,0 µm) | w = 5,6 mm (1920 × 2,9 µm ya da 3840 × 1,45 µm) | w = 7,7 mm (3840 × 2,0 µm) |
|---|---|---|---|
| 2,8 mm | 84,9° | 89,7° | 107,8° |
| 4 mm | 65,2° | 69,7° | 87,7° |
| 6 mm | 46,2° | 49,8° | 65,2° |
| 8 mm | 35,5° | 38,4° | 51,3° |
| 12 mm | 24,1° | 26,1° | 35,5° |
“2,8 mm kaç derece” sorusunun tek cevabı yoktur: aynı lens bu hesapta sensöre göre 85° ile 108° arasında açı verir. Föydeki açı hesaptan sapabilir, çünkü geniş açılı lensler görüntünün kenarlarını bükebilir (fıçı distorsiyonu) ve bazı kameralar sensörün bir bölümünü kullanır (kırpma); araç açıyı bu yüzden föyden ister. Tablo ayrıca 5,6 mm’ye 1920 piksel de 3840 piksel de sığabildiğini gösterir: lens aynıysa açı değişmez, 3840 piksellik sensör metre başına iki kat piksel verir.
2,8 mm mi, 4 mm mi?
Aynı kamerada odak uzaklığını büyütmek tan(α ÷ 2) değerini aynı oranda küçültür: 4 mm, 2,8 mm’ye göre sahneyi 4 ÷ 2,8 ≈ 1,43 kat daraltır ve piksel yoğunluğunu aynı oranda artırır. Örnekteki 90°’lik kamera böyle bir lensle, distorsiyonsuz hesapla, yaklaşık 70° görür ve 10 m’de 128 yerine yaklaşık 183 px/m verir. Geniş lens odayı ya da girişi bütün olarak, dar lens uzaktaki kapıyı ya da kasa önünü ayrıntılı görmek içindir.
Varifokal ve motorize lens
Varifokal lensin odak uzaklığı bir aralıkta ayarlanır (katalogda ör. 2,7–13,5 mm, 2,8–12 mm); motorize olanlarda yakınlaştırma ve netleme yazılımdan yapılır. Hesap aralığın iki ucu için ayrı yapılır: 2560 × 2,0 µm sensörde 2,7–13,5 mm lens distorsiyonsuz hesapla yaklaşık 87° ile 21,5° arasında görür; kimliklendirme (250 px/m) mesafesi geniş uçta 5,4 m, dar uçta 27 m olur, ama 27 m’de görülen genişlik yalnız 10,2 m’dir. Yakınlaştırmak menzil kazandırır, kapsamı daraltır.
Kaç Megapiksel? Gereken Pikseli Genişlikten Hesaplayın
Soruyu tersinden kurmak daha kolaydır: gereken yatay piksel = hedef px/m × kapsanacak genişlik. Genişlik, hedefin geçeceği çizgide görülmesi gereken yatay mesafedir. Satırlar 2014/2015 eşikleriyle hesaplandı:
| Yer (örnek) | Genişlik | Hedef seviye | Gereken yatay piksel | Yeten en düşük çözünürlük (1920 · 2560 · 3840 içinden) |
|---|---|---|---|---|
| Bina giriş kapısı | 2 m | Kimliklendirme, 250 px/m | 500 | 1920 (2 MP) |
| Kasa önü ya da banko | 4 m | Kimliklendirme, 250 px/m | 1.000 | 1920 (2 MP) |
| Bahçe kapısı, otopark girişi | 8 m | Tanıma, 125 px/m | 1.000 | 1920 (2 MP) |
| Bina cephesi boyunca | 20 m | Tanıma, 125 px/m | 2.500 | 2560 (4 MP) |
| Bina cephesi boyunca | 20 m | Kimliklendirme, 250 px/m | 5.000 | 3840 (8 MP) de yetmez: ikinci kamera |
Son sütun yalnız yatay piksele bakar; lensin o genişliği o mesafede verecek açıda olması da gerekir. Araçta örnek olarak 1920 (2 MP, 1080p), 2560 (4 MP, 1440p) ve 3840 (8 MP, 4K) kullanılır; föydeki yatay piksel farklıysa onu girin. 4K, 3840 × 2160 ≈ 8,3 milyon piksel olduğundan 8 MP diye anılır ve aynı açıda 2 MP’nin iki katı mesafeye kadar aynı seviyeyi verir.
Çözünürlüğün bedeli de vardır: bit hızı ve disk ihtiyacı yükselir (aracın tipik aralığında 8 MP, 2 MP’nin üç–dört katı veri üretir; bkz. kamera kaç gün kayıt yapar), aynı boyuttaki sensörde piksel küçülünce düşük ışıkta görüntü zayıflayabilir (gece görüşlü kamera) ve kayıt cihazının aynı anda çözebildiği yüksek çözünürlüklü görüntü sayısı sınırlıdır.
Kamera şartı koyan ve taradığımız ulusal hükümler arasında megapiksel yazan tek örnek İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik’tir: ücretli internet salonlarının giriş ve çıkışlarında “en az 3 mega piksel” ve IR (gece görüşlü) kamera (md. 9/1-ğ). Taksi, ticari yolcu taşıtı ve okul servisi kameralarının uyması gereken teknik şartları içeren Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik ekini ise inceleyemedik. Kuyumcu (İşyeri Ruhsat Yön. EK-1 R 1.4) ve özel eğitim (Özel Eğitim Kurumları Yön. md. 25) hükümleri yüzün “net” görünmesini, ATM hükmü müşterinin eşkâlinin belirlenebilmesini ister (Banka Bilgi Sistemleri Yön. md. 42/9). Bizim okumamızla bu nitelikler şartnamede ancak hedef seviye ve mesafeyle ölçülebilir hâle gelir.
Montaj Yüksekliği ve Yüzün Açısı
Yüksekten bakan kamera yüzü tepeden görür: bakış dikleştikçe görüntüde yüz yerine alın, saç ve şapka siperi büyür. Bakış açısı eğim = arctan((H − h) ÷ d) ile bulunur (H: kamera yüksekliği, h: yüzün yerden yüksekliği, d: yatay uzaklık); tablo h = 1,6 m varsayımıyla hesaplandı ve her hücrede açı ile kameradan yüze eğik uzaklık var:
| Kamera yüksekliği | Yatayda 2 m | Yatayda 4 m | Yatayda 8 m |
|---|---|---|---|
| 2,5 m | 24,2° · 2,19 m | 12,7° · 4,10 m | 6,4° · 8,05 m |
| 3,0 m | 35,0° · 2,44 m | 19,3° · 4,24 m | 9,9° · 8,12 m |
| 4,0 m | 50,2° · 3,12 m | 31,0° · 4,66 m | 16,7° · 8,35 m |
Aynı yükseklikte hedefe yaklaştıkça açı hızla dikleşir. Yüz ayrıntısı gereken yerde kamerayı yüzün geçeceği noktadan biraz uzağa ve dar lensle konumlandırmak bakışı yataya yaklaştırır; alçak montaj ise kamerayı ele ulaşılır kılar, darbeye dayanıklı gövde ister (kamera tipleri). Px/m hesabında tablodaki eğik uzaklık kullanılır. Dayandığımız kaynaklarda yüz için azami eğim değeri olmadığından eşik vermiyoruz; yüz tanıma yazılımında yazılım üreticisinin açı şartı esas alınır. Bu yazılımlar biyometrik veri işler; 6698 sayılı KVKK md. 6/1’e göre biyometrik veri özel nitelikli kişisel veridir (KVKK kamera kuralları).
Kaç Metreden Plaka Okur?
Plaka okuma mesafesini megapikselden çok lens belirler, çünkü ölçü plakanın geçtiği çizgideki piksel yoğunluğudur. IEC 62676-4:2025’i aktaran iki ikincil kaynaktan JVSG plaka okumak için 500 px/m’nin üstünü ister; Axis ise plaka numarasının elde edilmesini (retrieve) 500 px/m’lik Validate, okunmasını (read) 1500 px/m’lik Scrutinize kademesinde anar. Değerler standardın metninden doğrulanmadı, 2014/2015 kaynaklarında plaka eşiği bulamadık. 500 px/m alınırsa 1920 piksellik kamera plaka çizgisinde en çok 1920 ÷ 500 = 3,84 m görmelidir; bu genişlik föyde 30° açılı lensle yaklaşık 7,2 m’de, 10° açılı lensle yaklaşık 22 m’de oluşur. 1500 px/m esas alınırsa görülecek genişlik 1,28 m’ye, mesafeler de üçte birine (yaklaşık 2,4 m ve 7,3 m) iner.
Plaka tanıma (ANPR) yazılımlarının piksel, açı ve pozlama şartları üreticinin föyündedir; hareketli araçta bulanıklık, gece de aydınlatma sonucu belirler. AVM’lerde araçla girilen otoparkların giriş ve çıkışlarına plaka tanıma sistemi kurulması yönetmelikle istenir (Alışveriş Merkezleri Hakkında Yönetmelik md. 19/3); ürünler plaka tanıma kategorisinde.
Katalog: bullet, dome, turret, PTZ ve panoramik kameralar; sistemin bütünü: güvenlik kamera sistemleri. Kamera yerlerini ve lenslerini keşifte bu hesapla netleştirmek için Ankara merkezli ASPEK’e iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz; güvenlik kamera sistemlerini projelendiriyor, kuruyor ve bakımını üstleniyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Kaç megapiksel güvenlik kamerası almalıyım?
Gereken yatay piksel, hedef piksel yoğunluğu ile kapsanacak genişliğin çarpımıdır. 4 m’lik bir bankoda yüzleri 2014/2015 ölçeğinin kimliklendirme seviyesinde (250 px/m) görmek 1.000 piksel ister ve 2 MP (1920) yeter; 20 m’lik bir cepheyi aynı seviyede görmek 5.000 piksel ister ve 8 MP bile yetmez. Megapiksel, lens açısıyla birlikte seçilir.
2.8 mm lens kaç derece görür?
Sensörün genişliğine bağlıdır. Distorsiyonsuz hesapla 2,8 mm lens 5,1 mm genişliğindeki sensörde yaklaşık 85°, 5,6 mm’de 90°, 7,7 mm’de 108° verir. Föydeki değer distorsiyon ve kırpma yüzünden bundan farklı olabilir; hesapta her zaman föydeki yatay açı kullanılır.
2.8 mm mi, 4 mm lens mi seçilmeli?
2,8 mm geniş bir alanı, 4 mm daha uzaktaki ayrıntıyı görmek içindir. Distorsiyonsuz hesapla aynı kamerada 4 mm lens sahneyi yaklaşık 1,43 kat daraltır ve aynı mesafede piksel yoğunluğunu aynı oranda artırır; föydeki açılarla oran farklı çıkabilir. Odanın ya da girişin tamamı gerekiyorsa geniş, belirli bir kapı ya da kasa önü izlenecekse dar lens uygundur.
DORI nedir?
DORI; Detection (tespit), Observation (gözlem), Recognition (tanıma) ve Identification (kimliklendirme) sözcüklerinin baş harfleridir ve IEC 62676-4’ün 2014 baskısındaki piksel yoğunluğu seviyelerini anlatır: 25, 62,5, 125 ve 250 px/m. Standardın 9 Ekim 2025’te yayımlanan baskısını aktaran ikincil kaynaklar 20 ile 1500 px/m arasında yedi kademe sayar. Projede hangisinin geçerli olduğu şartnameye yazılmalıdır.
Güvenlik kamerası kaç metreden görür?
Hangi ayrıntının istendiğine bağlıdır. 90° açılı 4 MP bir kamera 2014/2015 DORI ölçeğine göre bir kişinin varlığını 51,2 m’ye, kimliğini ise ancak 5,1 m’ye kadar gösterir. Föydeki IR menzili gece aydınlatmanın ulaştığı mesafedir, ayrıntı mesafesi değildir.
Kamera kaç metreden yüz tanır?
İnsan gözüyle tanıma için 2014/2015 ölçeği 125 px/m, kimliklendirme için 250 px/m ister; 90° açılı 4 MP kamerada bu 10,2 m ve 5,1 m eder. 2025 kademelerini aktaran kaynaklarda bilinen kişiyi doğrulamak 500 px/m ister, bu da aynı kamerada 2,6 m’dir. Yazılımla yüz tanıma ise biyometrik veri işler ve KVKK’da özel nitelikli veri sayılır.
Varifocal (varifokal) lens nedir?
Odak uzaklığı bir aralıkta, ör. 2,7–13,5 mm arasında ayarlanabilen lenstir; aynı kamera geniş ya da dar açıyla kurulabilir. Motorize modellerde ayar yazılımdan, kameraya dokunmadan yapılır. Hesapta aralığın iki ucu için föydeki açı ayrı ayrı girilir.
Güvenlik kamerası kaç metre yüksekliğe takılmalı?
Tek bir doğru yükseklik yoktur; yükseklik, kameranın ele ulaşılmaz olması ile yüzün görünmesi arasında bir dengedir. Yüz 1,6 m’de varsayılırsa 3 m’deki kamera 4 m uzaktaki yüze yaklaşık 19°, 2 m uzaktakine 35° açıyla bakar; açı dikleştikçe yüz yerine başın üstü görünür. Yüz ayrıntısı gereken noktada daha alçak ya da daha uzak montaj ve dar lens tercih edilir.