Eskişehir’in üretim tesislerinde tavanlar yüksektir. Bu, sprinkler için görünürde bir sorun değil; oysa yangının ürettiği sıcak hava tavana ulaşana kadar çevresindeki soğuk havayla karışıp seyrelir. Tavan ne kadar yüksekse, başlığın açılması için gereken yangın da o kadar büyür.
Sıcak akım tavana nasıl ulaşır?
Yangın başladığında oluşan sıcak gazlar yükselir ve tavana çarpıp yatay olarak yayılır. Sprinkler başlığını açan şey bu yatay akımın taşıdığı sıcaklıktır. Ancak sıcak gaz yükselirken çevresindeki soğuk havayı da içine çeker; yükseldikçe hacmi büyür, sıcaklığı düşer.
Sonuç şu: aynı büyüklükteki bir yangın, alçak tavanlı bir mahalde başlığı hızla açarken yüksek tavanlı bir holde açmakta zorlanır. Başlık bozuk değildir, sistem arızalı değildir; yalnızca tavana ulaşan sıcaklık yeterli olmamıştır.
Tasarımda ne değişir?
Yüksek tavanlı hacimlerde birkaç yol var. Isıya daha çabuk tepki veren başlıklar kullanmak bunlardan biri; bu başlıkların ısıya duyarlı elemanı daha ince olduğu için sıcaklığı daha hızlı alır. İkinci yol, hacmin tehlike sınıfını yeniden değerlendirip su yoğunluğunu artırmak. Üçüncüsü ise yangını tavana ulaşmadan haber veren ayrı bir algılama sistemi kurup sprinkleri onunla birlikte çalıştırmak.
Hangi yolun uygun olduğu hacmin ne için kullanıldığına bağlı. Yükte hızlı büyüyen bir emtia varsa gecikme daha kritik; düşük yangın yüklü bir montaj holünde aynı ölçüde sorun oluşturmayabilir. Keşifte bu ikisini birlikte değerlendiriyoruz.
Çatı formunun etkisi
Düz tavanda sıcak akım eşit yayılır. Beşik çatıda mahyada toplanır, testere çatıda ise her dişin altında ayrı bir cep oluşur. Başlıkların bu cepleri gözetmeden yerleştirilmesi, sıcak akımın hiçbir başlığa yeterince değmediği ölü bölgeler bırakır.
Devraldığımız sistemlerde çatı formunu ve başlık yerleşimini birlikte değerlendiriyoruz. Eski bir tesiste sonradan yapılan çatı değişikliği, başlık yerleşimini geçersiz kılmış olabiliyor.
Asma tavan ve gizli hacim
Ofis ve yönetim bloklarında asma tavan üstünde kalan boşluk çoğu zaman gözden kaçar. Bu hacimde kablo ve tesisat bulunuyorsa ve yeterli yükseklikteyse ayrıca korunması gerekebilir. Tavan altına konan başlık, tavan üstünde başlayan bir yangını görmez.
Keşifte asma tavan üstündeki boşluğun yüksekliğini ölçüyor, içinde ne olduğunu kayda geçiriyoruz. Karar bu iki bilgiye dayanıyor.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Tavan yüksekliği | Hacim hacim ölçülür | Ölçülen değer |
| Başlık tipi | Tepki sınıfı okunur | Tip ve sıcaklık değeri |
| Çatı formu | Ölü bölge taraması | Boşta kalan alanlar |
| Asma tavan üstü | Yükseklik ve içerik | Koruma kararı |
| Pompa grubu | Haftalık kalkış denemesi | Basınç ve süre |
Planlama
Yüksek tavanlı hacimlerde başlık kontrolü platform ya da sepetli araç gerektiriyor. Bu kalemi ayrı bir güne yazıp tesise ekipman ihtiyacını önceden bildiriyoruz; aynı gün içinde diğer kalemler tamamlanıyor.
Eskişehir tesisiniz için süreç adımlarını sprinkler sistemleri, zorunluluk kapsamı sayfalarına bakabilirsiniz.
Eskişehir ziyaretleri İç Anadolu turuna bağlanıyor. Yerinde ölçüm planlamak için: Eskişehir için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. Eskişehir keşfini takvime birlikte yazıyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Yüksek tavan sprinkleri neden geciktirir?
Yükselen sıcak gaz çevresindeki soğuk havayı içine çeker; yükseldikçe seyrelir ve tavana ulaşan sıcaklık düşer. Aynı yangın, alçak tavanda başlığı hızla açarken yüksek holde açmakta zorlanır.
Hızlı tepkili başlık her hacimde kullanılır mı?
Kullanımı hacmin tipine ve tasarım kabulüne bağlı. Hızlı büyüyen emtia varsa gecikme kritik; düşük yangın yüklü bir montaj holünde aynı ölçüde sorun oluşturmayabilir.
Testere çatıda başlık yerleşimi değişir mi?
Değişir. Her dişin altında ayrı bir sıcak hava cebi oluşur; bu cepler gözetilmezse sıcak akımın hiçbir başlığa yeterince değmediği ölü bölgeler kalır.
Asma tavan üstü de korunmalı mı?
İçinde kablo ve tesisat varsa ve boşluk yeterli yükseklikteyse gerekebilir. Tavan altına konan başlık, tavan üstünde başlayan yangını görmez; keşifte yükseklik ve içerik ölçülüp kayda geçiriliyor.
Çatı sonradan değiştiyse ne olur?
Başlık yerleşimi geçersiz kalmış olabilir. Devraldığımız sistemlerde çatı formunu ve başlık yerleşimini birlikte değerlendiriyoruz.