Sprinkler, kapalı bir hacimde tavana çarpan sıcak akım üzerine kurulu bir sistemdir. Tavanın olmadığı ya da rüzgârın sıcak akımı dağıttığı yerlerde bu mantık işlemez. Çanakkale’nin açık istifleme yapan tesislerinde doğru cevap çoğu zaman sprinkler değil.
Sistem neye dayanıyor?
Sprinkler başlığının açılması için yangının ürettiği sıcak gazın başlığa ulaşması ve orada birikmesi gerekir. Kapalı bir hacimde tavan bu birikmeyi sağlar. Tavan yoksa sıcak gaz yukarı çıkar ve dağılır; başlık gereken sıcaklığa hiç ulaşmaz.
Yarı açık hacimlerde — bir yanı açık depo, saçak altı, açık otopark katı — durum daha karmaşık. Tavan vardır ama yanlardan giren hava akımı sıcak gazı taşır. Başlık açılabilir de açılmayabilir de; sistemin davranışı öngörülemez hâle gelir.
Alternatif nedir?
Açık ve yarı açık alanlarda koruma, otomatik bir başlık yerine yönlendirilebilen su üzerine kurulur. Hidrant hatları, sabit su topları ve gerektiğinde köpük katkısı bu amaçla kullanılır. Bu sistemler otomatik değildir; müdahale eden bir ekip gerektirir.
Bu fark önemli. Sprinkler insan olmadan çalışır; hidrant kurgusu ise ekibin varlığına ve eğitimine bağlıdır. Tesis bu iki kurgu arasındaki farkı bilerek karar vermelidir. Keşif raporunda bunu ayrı bir madde olarak yazıyoruz.
Kapsam dışı hacimleri yazmak
Uygulamada gördüğümüz en sessiz risk, tesisin sistemin kapsamını olduğundan geniş sanmasıdır. Sprinkler kurulmuş bir tesiste açık istif alanı da korunuyor zannedilir; oysa orada başlık yoktur ya da olsa bile işlevsizdir.
Bu yüzden her raporda “kapsam dışı hacimler” başlığı bulunuyor. Hangi alanın sprinkler kapsamında olmadığı ve orada hangi önlemin geçerli olduğu tek tek yazılıyor. Bu liste, tesisin kendi risk değerlendirmesinin de dayanağı oluyor.
Rüzgârlı bölgede dış hatlar
Sürekli rüzgâr alan bölgelerde dış hatlardaki boru ve askılar mekanik yorulmaya uğrar. Titreşim bağlantı elemanlarını gevşetir. Dış hatların askı ve bağlantı kontrolü bu bölgelerde iç hatlardan daha sık yapılıyor; gevşemiş bağlantılar kayda geçiyor.
Kontrolde bakılanlar
| Kalem | Ne yapılır | Kayda geçen |
|---|---|---|
| Hacim sınıflaması | Kapalı, yarı açık, açık ayrılır | Kapsam tablosu |
| Kapsam dışı alanlar | Geçerli önlem yazılır | Alan listesi |
| Hidrant hatları | Basınç ve debi ölçülür | Ölçülen değerler |
| Dış hat bağlantıları | Gevşeme taraması | Sıkılan noktalar |
| Müdahale ekibi | Tatbikat durumu sorulur | Son tatbikat tarihi |
Planlama
Dış hat kontrolleri hava koşullarına bağlı olduğu için tur takvimi mevsime göre kuruluyor. Kapalı hacim kalemleri yıl içinde herhangi bir tarihte yürütülebiliyor.
Çanakkale tesisiniz için ayrıntının tamamını hidrant ve yangın dolabı, depo çözümleri sayfalarında ayrıntılandırdık.
Biga, Çan ve merkez aynı Kuzey Ege turunda gruplanıyor. Sistemi yerinde görmemizi isterseniz: Çanakkale için iletişim formu ya da 0312 385 15 66. Çanakkale için kapsamı ilk dönüşte netleştiriyoruz.
Sık Sorulan Sorular
Açık alanda sprinkler çalışır mı?
Çalışmaz. Başlığın açılması için sıcak gazın başlıkta birikmesi gerekir; tavan yoksa gaz yukarı çıkıp dağılır ve başlık gereken sıcaklığa ulaşmaz.
Yarı açık hacimlerde durum ne?
Tavan vardır ama yanlardan giren hava akımı sıcak gazı taşır. Başlık açılabilir de açılmayabilir de; sistemin davranışı öngörülemez hâle gelir.
Bu alanlarda ne yapılıyor?
Koruma otomatik başlık yerine yönlendirilebilen su üzerine kuruluyor: hidrant hatları, sabit su topları ve gerektiğinde köpük katkısı. Bu kurgu müdahale eden bir ekip gerektirir.
Kapsam dışı alanlar raporda yer alıyor mu?
Her raporda ayrı bir başlık olarak yer alıyor. Hangi alanın sprinkler kapsamında olmadığı ve orada hangi önlemin geçerli olduğu tek tek yazılıyor.
Rüzgâr boru hattını etkiler mi?
Dış hatlarda titreşim bağlantı elemanlarını gevşetir. Bu bölgelerde dış hat askı ve bağlantı kontrolü iç hatlardan daha sık yapılıyor.