Bir yangının ilk 30 saniyesi, çoğu zaman onu söndürmenin en kolay olduğu andır. Ancak elinizdeki söndürme tüpünü doğru kullanamazsanız, bu değerli saniyeler boşa gider. İyi haber şu: yangın tüpü kullanımı, dört basit adımda özetlenebilir. Bu rehberde tüpü güvenle nasıl kullanacağınızı ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.
Dört Adımda Tüp Kullanımı (Çek–Yönelt–Sık–Süpür)
Uluslararası "PASS" tekniğinin Türkçesi şudur:
- 1. Çek (Pull): Emniyet pimini (mandalını) çekip çıkarın.
- 2. Yönelt (Aim): Hortumu/lansı alevin kendisine değil, yangının tabanına (yanan malzemenin dibine) yöneltin.
- 3. Sık (Squeeze): Kolu sıkarak söndürme maddesini boşaltın.
- 4. Süpür (Sweep): Lansı yangının tabanında sağa-sola süpürerek tüm alanı tarayın.
Kullanmadan Önce ve Sonra
- Rüzgârı arkanıza alın: Duman ve alev size doğru gelmesin.
- Çıkışla aranızda yangını bırakmayın: Her zaman geri çekilebileceğiniz bir yol olsun.
- Mesafe koruyun: Yaklaşık 1,5-2 metreden başlayın, yangın küçüldükçe yaklaşın.
- Söndükten sonra bekleyin: Yeniden alevlenmeye karşı bölgeyi gözleyin.
- Kullanılan tüpü doldurun: Az miktar boşalmış olsa bile tüp yeniden doldurulmalıdır.
Hangi Tüp Ne İçin?
| Tüp Tipi | Uygun Yangın |
|---|---|
| ABC Kuru Kimyevi Toz | A (katı), B (sıvı), C (gaz) — en yaygın |
| CO2 (Karbondioksit) | Elektrik ve B sınıfı; kalıntı bırakmaz |
| Köpüklü | A ve B sınıfı sıvı yangınları |
| Islak Kimyasal (F) | Mutfak/fritöz yağı yangınları |
Mühendis Notu: En kritik hata, alevin ucuna sıkmaktır. Söndürücü her zaman yangının kaynağına/tabanına yöneltilmelidir; aksi halde alev söner gibi görünür ama yeniden parlar. Ayrıca büyük ve hızla büyüyen yangınlarda kahramanlık yapmayın: binayı tahliye edip itfaiyeyi arayın.
Ne Zaman Müdahale Etmemeli?
Yangın; tavana ulaşmışsa, hızla büyüyorsa, yoğun duman varsa ya da çıkışınızı tehdit ediyorsa müdahale etmeyin. Derhal tahliye olun, yangın alarmını çalıştırın ve 110 itfaiyeyi arayın. Söndürme tüpü yalnızca küçük ve başlangıç aşamasındaki yangınlar içindir.
Sık Sorulan Sorular
Tüpü alevin neresine tutmalıyım?
Alevin ucuna değil, yangının tabanına (yanan malzemenin dibine) yöneltin.
PASS ne demek?
Pull-Aim-Squeeze-Sweep; yani Çek-Yönelt-Sık-Süpür.
Az kullandım, doldurmam gerekir mi?
Evet; bir miktar boşalmış tüp bile mutlaka yeniden doldurulmalıdır.
Her yangına müdahale etmeli miyim?
Hayır; büyük veya çıkışı tehdit eden yangınlarda tahliye olup itfaiyeyi arayın.
Yangın Güvenliği ve Eğitim İçin ASPEK
ASPEK Mühendislik; söndürme ekipmanlarının yanı sıra yangın algılama ve söndürme sistemlerini kurar; işletmenizin yangın güvenliği altyapısını standartlara uygun hazırlar. Değerlendirme için bize ulaşın.
➡️ Ücretsiz keşif ve teklif için iletişime geçin — veya WhatsApp'tan yazın.
Kaynaklar: TS EN 3 (taşınabilir yangın söndürücüler), Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (2007/12937).
Yangın söndürme tüpü nasıl kullanılır? Çek-yönelt-sık-süpür (PASS) tekniği, tüp çeşitleri ve güvenli müdahale için adım adım pratik rehber.
