Yanlış söndürücü, yangını söndürmek yerine büyütebilir. Örneğin akaryakıt veya elektrik yangınına su sıkmak felaketle sonuçlanabilir. Doğru müdahale için önce yangının "sınıfını" bilmek gerekir. Bu rehberde beş temel yangın sınıfını ve her biri için uygun söndürücüyü açıklıyoruz.
Yangın Sınıfları Nelerdir?
- A Sınıfı — Katı madde: Ahşap, kâğıt, kumaş, plastik gibi kor bırakarak yanan katılar.
- B Sınıfı — Yanıcı sıvı: Benzin, mazot, tiner, boya, alkol gibi parlayıcı sıvılar.
- C Sınıfı — Yanıcı gaz: LPG, doğalgaz (metan), propan gibi gazlar.
- D Sınıfı — Metal: Magnezyum, sodyum, alüminyum, potasyum gibi yanabilen metaller.
- F Sınıfı — Bitkisel/hayvansal yağ: Mutfak fritöz ve pişirme yağı yangınları (K sınıfı olarak da anılır).
Ayrıca elektrikli cihaz yangınları da ayrı bir risk grubudur; enerji kesilmeden su/köpük kullanılmamalıdır.
Hangi Yangına Hangi Söndürücü?
| Sınıf | Örnek | Uygun Söndürücü | Kaçınılması Gereken |
|---|---|---|---|
| A | Ahşap, kâğıt | Su, ABC kuru toz, köpük | — |
| B | Benzin, tiner | Köpük, ABC/BC kuru toz, CO2 | Su (yayar) |
| C | LPG, doğalgaz | Kuru toz + gaz kaynağını kes | Su, köpük |
| D | Magnezyum, sodyum | Özel D tozu | Su (patlayabilir) |
| F | Mutfak/fritöz yağı | Islak kimyasal (F sınıfı tüp) | Su (alevi büyütür) |
| Elektrik | Pano, cihaz | CO2, kuru toz | Su (iletken) |
ABC Tozlu Tüp Neden Yaygın?
ABC kuru kimyevi tozlu tüpler; A, B ve C sınıfı yangınların çoğunda kullanılabildiği için ev ve işyerlerinde en yaygın seçenektir. Ancak mutfak yağı (F) ve metal (D) yangınları için ABC tozu yeterli değildir; bu alanlarda özel söndürücüler gerekir.
Mühendis Notu: Bir işletmede "tek tip tüp her yeri korur" düşüncesi yanlıştır. Mutfakta F sınıfı/ıslak kimyasal, elektrik odasında CO2, genel alanda ABC toz gibi riske uygun söndürücü seçilmelidir. Doğru söndürücü, doğru yere yerleştirildiğinde işe yarar.
Sık Sorulan Sorular
Elektrik yangınına su sıkılır mı?
Hayır; su iletken olduğu için tehlikelidir. Enerji kesilmeli, CO2 veya kuru toz kullanılmalıdır.
Mutfak yağı yangınına ne kullanılır?
F sınıfı (ıslak kimyasal) söndürücü; kesinlikle su dökülmemelidir.
ABC tozlu tüp her yangında olur mu?
A, B, C için uygundur; D (metal) ve F (mutfak yağı) için özel söndürücü gerekir.
Yangın sınıfını nereden bilirim?
Ortamdaki yanıcı malzemeye göre; tüplerin üzerinde uygun sınıflar sembollerle belirtilir.
Doğru Söndürücü Seçimi İçin ASPEK
ASPEK Mühendislik; işletmenizin risklerine uygun söndürücü ve sabit söndürme sistemlerini belirler, kurar ve bakımını üstlenir. Alanınıza doğru çözümü seçmek için bize ulaşın.
➡️ Ücretsiz keşif ve teklif için iletişime geçin — veya WhatsApp'tan yazın.
Kaynaklar: TS EN 2 (yangın sınıfları), TS EN 3 (taşınabilir yangın söndürücüler), Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (2007/12937).
Yangın sınıfları nelerdir ve hangi yangında hangi söndürücü kullanılır? A, B, C, D ve F sınıfı yangınlar ile uygun söndürme maddeleri rehberi.
