Bir yangının ilk dakikaları, çoğu zaman onu söndürmenin en kolay olduğu dakikalardır. Yangın dolapları ve hidrant sistemleri, tam da bu kritik anda binadaki kişilere ve itfaiyeye basınçlı su sağlayarak yangının büyümesini önler. Bu rehberde yangın dolabı ile hidrant sisteminin ne olduğunu, hangi debi, basınç ve yerleşim kurallarına tabi olduğunu resmî mevzuata dayanarak açıklıyoruz.
Yangın Dolabı Nedir?
Yangın dolabı; içinde hortum, lüle (lans) ve vana bulunan, bina su tesisatına bağlı sabit bir söndürme birimidir. Amaç, yangının erken aşamasında bina sakinlerinin veya görevli ekiplerin müdahale edebilmesidir. Dolaplar TS EN 671-1 (yarı sert hortumlu) ve TS EN 671-2 (yassı hortumlu) standartlarına göre üretilir; periyodik bakımları ise TS EN 671-3 kapsamındadır.
Yangın Dolabı: Debi, Basınç ve Hortum
- Dolap tasarım debisi 400 l/dak, tasarım basıncı en az 400 kPa olmalıdır.
- Lüle girişindeki basınç 900 kPa'ı geçerse basınç düşürücü kullanılır.
- Yassı hortumun anma çapı 50 mm'yi, uzunluğu 20 m'yi geçmemelidir.
Yangın Dolabı Nereye Konur?
Dolaplar; mümkün olduğunca koridor çıkışı ve merdiven sahanlığı yakınına, kolayca görülebilecek biçimde yerleştirilir. Yerleşim, hortumla bina içindeki her noktaya erişilebilecek şekilde planlanır. Bina yağmurlama (sprinkler) sistemiyle korunuyor ve katlara itfaiye su alma ağzı bırakılmışsa, dolaplar ıslak tip yağmurlama branşmanından beslenebilir ve aralarındaki uzaklık 45 m'ye kadar çıkarılabilir.
Hidrant Sistemi Nedir?
Hidrantlar; genellikle bina dışında, itfaiyenin ve söndürme ekiplerinin yüksek debide su alabilmesi için konumlandırılan su alma ağızlarıdır. Yapı adaları ve tesis çevresinde, yangına hızlı müdahale için stratejik noktalara yerleştirilir.
- Hidrant çıkışında 700 kPa basınç bulunması gerekir.
- Hidrantlar arası uzaklık risk düzeyine göre belirlenir.
| Risk Düzeyi | Hidrantlar Arası En Fazla Uzaklık |
|---|---|
| Çok riskli | 50 m |
| Riskli | 100 m |
| Orta riskli | 125 m |
| Az riskli | 150 m |
Mühendis Notu: Yangın dolabı ve hidrant, sadece "takılıp geçilecek" ekipman değildir. Yeterli su deposu, doğru seçilmiş yangın pompası ve düzenli basınç kontrolü olmadan bu ekipmanlar gerçek bir yangında istenen debiyi veremez. Sistem bir bütün olarak projelendirilmeli ve TS EN 671-3 kapsamında periyodik bakımı yaptırılmalıdır.
Periyodik Bakım Zorunluluğu
Yangın dolaplarının ve hortum makara sistemlerinin TS EN 671-3 standardındaki periyodik bakımlarının; bina sahibi, yöneticisi veya sorumlu bina yetkilisi tarafından yaptırılması mecburidir. Bakımsız bir dolap, denetimde uygunsuzluk sayılır ve ihtiyaç anında çalışmayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Yangın dolabı debisi ne olmalı?
Tasarım debisi 400 l/dak, tasarım basıncı en az 400 kPa olmalıdır.
Dolaplar arası mesafe kaç metre?
Hortumla her noktaya erişilecek şekilde; yağmurlama korumalı binalarda 45 m'ye kadar çıkabilir.
Hidrant basıncı kaç olmalı?
Hidrant çıkışında 700 kPa basınç bulunması gerekir.
Bakım zorunlu mu?
Evet. TS EN 671-3 kapsamında periyodik bakım bina sorumlusunca yaptırılmalıdır.
Yangın Dolabı ve Hidrant Sistemi İçin ASPEK
ASPEK Mühendislik; yangın dolabı, hidrant, su deposu ve pompa sistemlerini BYKHY ve TS EN 671 esaslarına uygun projelendirir, kurar ve bakımını üstlenir. Tesisinizin söndürme altyapısını değerlendirmek için bize ulaşın.
➡️ Ücretsiz keşif ve teklif için iletişime geçin — veya WhatsApp'tan yazın.
Kaynaklar: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (2007/12937), TS EN 671-1/-2/-3 (mevzuat.gov.tr / TSE).
Yangın dolabı ve hidrant sistemleri nedir, hangi debi-basınç ve yerleşim kuralları geçerlidir? BYKHY ve TS EN 671 esaslı sade rehber.
